Người có tay nhỏ bóp phanh xe ga thường gặp đúng một cảm giác: ngón tay với mãi mới chạm tay phanh, phải buông bớt tay ga mới bóp được, và lúc cần dừng gấp thì tay phanh như ở xa hơn bình thường. Chuyện này hay gặp ở các bạn nữ nhỏ người và người mới thuê xe ga lần đầu. Bài này không nói chung chung về phanh, mà đi đúng vào ba việc: đặt ngón sao cho với tới, thử hành trình tay phanh trước khi rời tiệm, và nhận biết lúc nào phải nhờ tiệm chỉnh lại thay vì cố quen.
Vì sao tay nhỏ bóp phanh xe ga thấy “không tới”
Tay phanh xe tay ga được làm cho cỡ bàn tay trung bình. Với ngón ngắn, khoảng cách tới tay phanh vừa đủ khi đứng yên nhưng thành xa khi đang đi, vì cổ tay còn phải giữ ga.
Có ba nguyên nhân thường gặp:
- Cách cầm tay lái chưa hợp. Nắm sâu vào tay nắm, lòng bàn tay ôm trọn, thì đầu ngón tay tự nhiên lùi xa tay phanh. Đây là phần bạn tự sửa được.
- Hành trình tay phanh dài. Tay phanh phải bóp vào khá sâu mới bắt đầu ăn. Phần này do tiệm kiểm tra và chỉnh.
- Tay phanh ở xa sẵn so với tay nắm. Nhiều xe ga phổ thông không có núm chỉnh khoảng cách tay phanh như một số xe phân khối lớn, nên bạn không tự kéo gần lại được. Đừng mất công tìm núm vặn trên xe thuê nếu xe không có.
Tách được nguyên nhân thì mới biết nên tập lại tay hay nên gọi tiệm.
Cách đặt ngón trên tay phanh cho người tay nhỏ
Sai lầm phổ biến là cố dùng cả bốn ngón để bóp, khiến bàn tay rời gần hết tay nắm và mất kiểm soát hướng lái. Cách dễ làm hơn:
- Dịch lòng bàn tay ra phía ngoài tay nắm một chút. Thay vì nắm sâu sát cổ lái, cầm ở phần giữa tới ngoài tay nắm.
- Dùng hai ngón trỏ và giữa đặt sẵn lên tay phanh. Ngón áp út và ngón út tiếp tục giữ tay nắm. Hai ngón đặt lên phần cuối tay phanh (phía xa cổ lái) để có đòn bẩy tốt, bóp nhẹ tay hơn.
- Hạ cổ tay xuống thấp. Cổ tay ngang hoặc hơi thấp hơn tay lái giúp ngón tay vươn tới tay phanh tự nhiên, không phải gồng.
- Đặt ngón chờ sẵn ở chỗ đông. Khi đi phố đông như Nguyễn Văn Cừ giờ tan tầm hay đoạn chợ Long Biên, để sẵn hai ngón trên tay phanh, chưa bóp. Lúc cần dừng chỉ việc siết, không mất nhịp vươn tay.
Tay phải còn giữ ga nên hãy nhả hẳn ga trước rồi mới đưa ngón sang tay phanh phải. Đừng vừa vặn ga vừa cố với tay phanh, thói quen đó làm nóng dàn nồi và mòn má phanh, như bài vừa vặn ga vừa bóp phanh trên xe tay ga đã phân tích.
Tay trái là tay phanh chính của nhiều xe ga
Nhiều mẫu xe ga Honda có hệ thống phanh kết hợp, bóp tay phanh trái thì cả bánh trước lẫn bánh sau cùng ăn. Với người tay nhỏ đây là lợi thế: tay trái không phải giữ ga nên dễ đặt ngón chờ sẵn hơn. Khi nhận xe, hỏi tiệm xem xe có phanh kết hợp không để biết nên ưu tiên tay nào.
Thử hành trình tay phanh trước khi rời tiệm
Hành trình tay phanh là quãng tay phanh đi từ lúc chạm vào tới lúc phanh bắt đầu ăn. Bạn kiểm tra bằng cảm giác ngay lúc nhận xe:
- Dắt xe đi chậm, bóp từng tay phanh. Xe phải dừng chắc trước khi ngón tay chạm vào tay nắm. Nếu tay phanh gần chạm tay nắm mà xe vẫn trôi, đó là dấu hiệu cần chỉnh.
- Bóp thử khi ngồi đúng tư thế lái. Ngồi lên yên, tay cầm như khi đang đi, bóp bằng cách đặt ngón vừa học. Nếu phải buông hẳn tay nắm mới bóp tới, nói ngay với người giao xe.
- So hai bên. Tay phanh trái và phải nên cho cảm giác tương đương. Một bên lỏng hẳn, một bên cứng là chỗ đáng hỏi lại.
- Để ý cảm giác mềm, lún. Tay phanh bóp mãi không thấy điểm cứng là chuyện khác hẳn với tay nhỏ, cần báo tiệm. Dấu hiệu này được nói kỹ trong bài tay phanh xe máy bị mềm bất thường.
Ở tiệm, khách hoàn toàn có thể nói thẳng: “Tay em nhỏ, bóp phanh hơi xa, anh chỉnh giúp hành trình cho ăn sớm hơn được không”. Thợ quen việc này sẽ kiểm tra dây phanh, má phanh và chỉnh độ rơ tay phanh trong giới hạn an toàn. Việc chỉnh nằm trong phạm vi kỹ thuật của tiệm, không phải khách tự làm.
Tập bóp phanh ở chỗ vắng trước khi ra phố đông
Dành vài phút tập ở một đoạn đường gom ít xe hoặc bãi trống trước:
- Chạy thật chậm, bóp tay trái trước rồi thêm tay phải, cảm nhận xe dừng từ từ.
- Tăng tốc độ lên mức đi phố, lặp lại, chú ý ngón tay có với kịp không.
Phố đông và dốc cầu là nơi tay nhỏ chịu thử thách nhất. Lên dốc cầu Chương Dương hay xuống dốc đầu cầu Long Biên phía Hoàn Kiếm, xe dừng đột ngột phía trước, bạn cần ngón chờ sẵn trên tay phanh trái. Khi xuống dốc, bóp nhẹ và đều thay vì bóp mạnh một lần, vì tay nhỏ bóp gấp dễ mất thăng bằng tay lái.
Lúc nào phải báo tiệm thay vì cố quen
Có những trường hợp không nên tự xoay xở:
- Ngón đã đặt đúng mà vẫn phải buông tay nắm mới bóp được. Nghĩa là xe chưa hợp với tay bạn, cần chỉnh hoặc đổi xe.
- Bóp hết cỡ xe vẫn trôi. Đây là vấn đề an toàn, dừng đi ngay.
- Tay phanh bị kẹt, không trả về, hoặc có tiếng kêu lạ.
- Sau khi xe va chạm nhẹ hay đổ, tay phanh cong lệch.
Với xe thuê, nguyên tắc là không tự tháo, không tự vặn ốc dây phanh hay tháo má phanh, kể cả khi có dụng cụ. Chỉnh sai có thể làm phanh bó hoặc mất phanh. Hãy dừng xe ở chỗ an toàn và gọi cửa hàng theo số 0942467674 để được hướng dẫn hoặc hẹn mang xe về kiểm tra. Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở từ 09:00 tới 21:00, nên tốt nhất báo trong giờ đó để được xử lý nhanh.
Khi chọn xe, nói trước với tiệm về cỡ tay của mình; tham khảo thêm bài xe ga cho nữ giới đi lại hằng ngày.
Tóm lại
Tay nhỏ không có nghĩa là không đi được xe tay ga. Đặt ngón ở phần ngoài tay nắm, dùng hai ngón chờ sẵn trên tay phanh, ưu tiên tay trái khi xe có phanh kết hợp, và thử hành trình tay phanh ngay lúc nhận xe. Phần chỉnh kỹ thuật để tiệm làm. Xem thêm các bài trong chủ đề xe tay ga và tổng quan các dòng xe máy để chọn xe hợp với tay mình.