Thò chân lết đất xe ga là thói quen của nhiều người mới chuyển từ xe đạp hay xe số sang xe tay ga thuê: đi chậm trong ngõ, nhích từng chút trong đoạn kẹt xe, và bàn chân cứ thả xuống đường để lết theo cho cảm giác chắc tay. Nghe có vẻ an toàn hơn, nhưng bàn chân lết đất lại là một trong những chỗ dễ bị thương nhất khi gặp ổ gà, gờ hay bánh xe của người bên cạnh. Bài gợi ý vì sao thói quen này hình thành, hãng xe dặn gì về chỗ để chân, cách giữ thăng bằng khi bò chậm, ba bài tập ở chỗ vắng và lúc nào mới nên đặt chân xuống đất. Đây là mô tả chung, không thay lời của tiệm.
Bài không biết chiếc xe thuê của bạn thuộc dòng nào, chiều cao yên và chiều dài chân của bạn, và không biết xe bạn nhận có phanh liên hợp hay không. Những điều thuộc về tiệm đều là điều xác nhận trực tiếp.
Thò chân lết đất xe ga: vì sao thành thói quen và vì sao nguy hiểm
Thói quen này có lý do rất dễ hiểu. Khi xe chạy rất chậm, xe dễ chao; chân chạm đất giúp người lái thấy có điểm tựa. Người từng đạp xe hay đi xe số quen đặt chân xuống khi chậm, nên sang xe tay ga cũng làm vậy dù sàn để chân đã có sẵn.
Nguy hiểm nằm ở chỗ bàn chân đang bị mặt đường kéo theo. Gặp ổ gà, gờ nối hay vũng nước, bàn chân có thể bị giữ lại trong khi xe vẫn đi tiếp, và chân có thể bị xoắn hay bị đưa về phía bánh xe hoặc gầm xe. Bài thả chân lê đất khi bò chậm trong kẹt xe: vì sao dễ bị bánh xe cán nói thêm về kiểu rủi ro này; bài này tập trung vào xe tay ga và cách tập.
Sách hướng dẫn của hãng dặn gì về chỗ để chân
Sách hướng dẫn của Honda Việt Nam cho mẫu Air Blade dặn người lái cẩn thận, để tay trên tay lái và chân trên thanh gác chân. Với người ngồi sau, sách dặn đặt chân lên thanh gác chân ngay cả khi dừng xe. Nghĩa là khi xe đang chạy, kể cả chạy chậm, chỗ của chân là trên chỗ để chân, không phải trên mặt đường.
Bài không biết sách hướng dẫn của chiếc xe bạn nhận viết thế nào; hãy hỏi tiệm hoặc xem sách đi kèm xe. Nhưng nguyên tắc chân đặt đúng chỗ khi xe đang lăn gần như dùng cho mọi xe máy.
Giữ thăng bằng khi bò chậm: nhìn xa, ga đều và phanh sau nhẹ
Thăng bằng ở tốc độ chậm đến từ ba việc. Một là nhìn xa về phía trước, không nhìn xuống mặt đường hay bánh trước; xe có xu hướng đi theo hướng nhìn. Hai là giữ tay ga đều, vặn nhẹ và ổn định thay vì vặn nhả liên tục. Ba là dùng phanh sau nhẹ để kiểm soát tốc độ, thay vì đóng ga hẳn rồi lại mở.
Bài không biết xe của bạn có phanh liên hợp hay không, và không biết độ nhạy phanh sau của từng xe. Hãy thử ở chỗ vắng cho tới khi quen cảm giác. Giữ vai, tay và khuỷu thả lỏng; tay lái bị siết cứng làm xe chao nhiều hơn.
Tập ở chỗ vắng: ba bài tập trước khi ra phố
Hãy tìm bãi đất trống hay đường nội bộ khu đô thị ít xe, không có người qua lại. Ba bài tập đơn giản:
-
Bò thẳng chậm, chân đặt trên sàn. Đi một đoạn thẳng ngắn thật chậm, nhìn thẳng về phía xa, giữ ga đều. Nếu xe chao, tăng ga nhẹ một chút để xe ổn định hơn rồi lại chậm.
-
Bò vòng tròn lớn. Vẽ một vòng rộng bằng cả hai chiều, chân vẫn đặt trên sàn. Khi quen, thu nhỏ dần vòng, nhưng đừng thu quá nhỏ khi chưa vững.
-
Dừng và đặt chân. Phanh nhẹ cho xe dừng hẳn, rồi mới đặt chân xuống đất. Tập tới khi bạn đặt chân xuống tự nhiên và không thấy xe nghiêng.
Mỗi bài tập chỉ vài phút. Nếu thấy mỏi hay căng, hãy nghỉ rồi tập tiếp.
Khi nào đặt chân xuống: xe dừng hẳn rồi mới đặt
Quy tắc đơn giản: xe còn lăn thì chân ở trên sàn; xe dừng hẳn thì mới đặt chân xuống. Khi đã dừng, hãy đặt cả hai chân nếu với tới để giữ xe vững. Nếu phải chống chân khi xe còn đang nhích, đó là dấu hiệu xe đang quá chậm hoặc quá chao: hãy tăng ga nhẹ cho xe ổn định hoặc phanh dừng hẳn sớm hơn.
Trong đoạn kẹt xe giờ tan tầm, dừng hẳn và đặt chân khi cần thường an toàn hơn so với bò chậm liên tục và chân lết đất. Hãy giữ khoảng cách vừa phải với xe phía trước để có chỗ dừng.
Người nhỏ con hoặc yên cao: giữ thăng bằng khi dừng mà không cần lết chân
Nếu chân bạn chỉ chạm đất bằng mũi chân, hãy dịch người về phía mép yên khi dừng để chân chạm đất vững hơn, thay vì cố vươn chân khi xe đang chạy. Bài chỉnh gương, ngồi thử và dắt xe: làm xe thuê vừa tầm vóc nói cách thử tư thế ngồi và dắt xe ngay lúc nhận.
Nếu sau khi thử mà bạn vẫn thấy xe quá cao hay quá nặng để dừng vững, hãy hỏi tiệm có xe thấp hơn hay nhẹ hơn không. Bài không biết tiệm còn xe nào phù hợp; đó là điều xác nhận trực tiếp.
Nếu chân đã bị kéo hoặc xe đã chao: dừng, kiểm tra và báo
Nếu bàn chân bị vướng hay xoắn, hãy dừng ở chỗ an toàn ngay, kiểm tra chân và xe. Nếu chân đau, sưng hay khó đi, đừng cố chạy tiếp mà hãy nhờ người giúp hoặc đi khám. Nếu xe bị xước hay đổ, hãy chụp ảnh và nhắn tiệm trong ngày.
Báo tiệm: số liên hệ và giờ làm việc
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không giao hay nhận xe ngoài khung giờ này; số liên hệ là 0942467674. Tiệm có xe nào thấp, nhẹ hợp với người mới lái xe tay ga, có cho ngồi thử và tập ở chỗ vắng trước khi nhận không: bài không có dữ kiện về chính sách của tiệm, hãy hỏi và xác nhận trực tiếp, nhắn tin để có bằng chứng. Gọi hay nhắn khi xe đã dừng hẳn ở chỗ an toàn; đang chạy thì không dùng điện thoại.
Đây là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng. Xem thêm các bài khác trong chuyên mục xe tay ga và trang xe máy.
Tóm lại
Thò chân lết đất xe ga dễ làm bàn chân vướng ổ gà, bị kéo vào gầm hay bánh xe: giữ chân trên sàn khi xe còn lăn, nhìn xa, giữ ga đều và dùng phanh sau nhẹ khi bò chậm, tập ba bài ở chỗ vắng và chỉ đặt chân xuống khi xe đã dừng hẳn. Xem thêm chuyên mục xe tay ga và trang xe máy.