Có một kiểu tiếng làm người thuê xe khó chịu hơn cả: xe số kêu rè rè khi lên ga, nghe rõ lúc tăng tốc dốc cầu Chương Dương, ra đoạn bằng thì mất, về đến bãi đỗ thì im re nên không biết tả với cửa hàng thế nào. Bài này giúp bạn tách tiếng rè khỏi tiếng xích, ống xả, ốp nhựa và phanh, hiểu vì sao tấm che nhiệt ống xả lỏng là một khả năng hợp lý, và biết lúc nào phải dừng đi để báo.
Đây là mô tả chung, không thay hướng dẫn của hãng và thợ. Xe thuê thì bạn chỉ nghe, nhìn từ xa và ghi lại; không tự siết, cạy, dán hay buộc bất cứ thứ gì quanh ống xả.
Xe số kêu rè rè khi lên ga: nghe cho đúng trước khi đoán
“Rè rè” ở đây là tiếng mỏng, rung, như kim loại hay nhựa mỏng chạm vào nhau. Các bài tham khảo về tiếng rè khi tăng ga nêu nhiều chỗ có thể phát ra: ống xả, xích, ốp nhựa, phanh, phuộc, bộ truyền động. Phần lớn nguồn viết cho xe khác, không riêng Wave, nên bài này chỉ giúp bạn mô tả, không chẩn đoán.
Bốn câu hỏi nên tự trả lời khi nghe:
- Lúc nào? Chỉ khi lên ga, hay cả khi nhả ga mà xe vẫn lăn?
- Ở tốc độ nào? Có biến mất nếu tăng thêm hoặc chậm bớt không?
- Từ đâu? Phía sau gần ống xả, dưới yên, hay phía trước?
- Có theo mặt đường không? Có kêu thêm mỗi lần qua gờ giảm tốc hay đoạn đê sông Hồng xóc không?
Tấm che nhiệt ống xả lỏng ốc: vì sao chỉ rè ở một dải tốc độ
Nếu xe có tấm che nhiệt quanh ống xả (có nơi gọi là ốp pô), đó là một tấm mỏng gắn bằng ốc để che chắn nhiệt. Ốc lỏng, mối gắn gỉ hay hỏng thì tấm có thể rung và chạm vào ống xả, sinh ra tiếng rè.
Theo các bài tham khảo, tiếng của tấm che nhiệt lỏng thường chỉ xuất hiện ở một dải tốc độ nhất định, như một hiện tượng cộng hưởng, và rõ hơn khi lên ga vì dòng khí xả và độ rung mạnh lên; sang dải khác tiếng nhẹ đi hoặc mất. Đó là lý do bạn nghe thấy rồi lại không. Nhưng các nguồn này chủ yếu nói về ô tô và xe phân khối lớn, nên đây là một khả năng, không phải kết luận cho chiếc xe bạn cầm.
Vài điều không nên làm với tấm che nhiệt của xe thuê:
- Không chạm vào ống xả hay tấm che khi xe vừa chạy xong, vì có thể rất nóng.
- Không siết, cạy, dán hay buộc dây tạm. Sửa tạm có thể làm hỏng thêm, và có nguồn nói siết quá chặt cũng gây rắc rối.
- Không tháo bỏ cho hết kêu. Tấm che đó là để chắn nhiệt.
Việc kiểm và gắn lại là của thợ.
Phân biệt với tiếng xích, ống xả hở, ốp nhựa và phanh
Một tiếng rè chưa chắc là tấm che nhiệt. Vài gợi ý để phân biệt, đều ở mức “thường”, không phải quy tắc:
- Tiếng xích thường đổi theo tốc độ bánh sau, vẫn nghe khi nhả ga lúc xe còn lăn. Xích khô hay rè hoặc rít đều, xích chùng hay lạch cạch.
- Ống xả hở hoặc rò khí thường làm tiếng xả to bất thường, cũng rõ hơn khi lên ga, nên dễ lẫn với tiếng rè.
- Ốp nhựa, yếm lỏng cũng có thể rung và kêu, lúc theo độ xóc của mặt đường, lúc theo độ rung của máy khi lên ga, nên khó tách hẳn khỏi tấm che nhiệt.
- Phanh chỉ kêu khi bạn bóp hoặc đạp phanh. Nếu đúng vậy, xem bài về phanh sau xe số kêu két két.
- Bên trong máy hoặc bộ truyền động có thể kêu theo nhịp máy và thay đổi theo ga; chỉ thợ phân biệt được.
Không phân biệt được cũng không sao: bạn mô tả đúng điều nghe thấy, phần còn lại để cửa hàng.
Nghe thế nào cho an toàn: đừng rú ga để thử
Nghe khi đi bình thường trong dòng xe, và để ý lúc chờ đèn đỏ với máy cầm chừng xem tiếng còn không. Đừng rú ga để thử: Điều 9 khoản 5 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 nghiêm cấm điều khiển phương tiện lạng lách, đánh võng, rú ga liên tục. Đừng cúi nhìn gầm xe hay quay đầu tìm nguồn tiếng khi đang chạy. Nếu có người ngồi sau, họ có thể cho bạn biết tiếng nghe từ bên nào.
Người lái không cầm điện thoại ghi âm khi xe đang di chuyển (Điều 9 khoản 6). Hãy dừng ở nơi an toàn rồi ghi vào điện thoại: ngày, tốc độ nhanh hay chậm, mặt đường, có vừa mưa hay rửa xe không, tiếng mới xuất hiện từ khi nào. Nếu cửa hàng muốn nghe trực tiếp, hẹn mang xe đến trong giờ.
Khi nào tiếng rè là lý do để dừng đi
Hãy dừng đi và gọi cửa hàng nếu:
- tiếng đổi từ rè sang gõ nặng hoặc tiếng cọ theo vòng quay bánh sau;
- có mùi khét hoặc khói;
- tay lái hay chân rung mạnh hơn bình thường, hoặc xe mất lực;
- thấy tấm che hay ống xả xệ, tuột, chạm vào bánh hoặc xích.
Luật cấm đưa xe cơ giới không bảo đảm quy định về an toàn kỹ thuật tham gia giao thông (Điều 9 khoản 8). Bài này không kết luận xe bạn thuộc trường hợp đó; khi có dấu hiệu trên, dừng và hỏi là cách thận trọng.
Chỗ dừng cũng có quy định: không dừng, đỗ trên cầu trừ nơi tổ chức giao thông cho phép (Điều 18 khoản 4 điểm c); ngoài đường thì dừng ở nơi có lề rộng hoặc khu đất bên ngoài phần đường xe chạy (khoản 5). Đừng dắt xe lên vỉa hè vì vỉa hè dành cho người đi bộ (Điều 77 khoản 1), và đừng nhờ xe khác kéo hay đẩy xe bạn (Điều 33 khoản 3 điểm đ). Có người bị thương thì gọi 115 hoặc 113.
Báo cửa hàng: nói gì, hỏi gì
Gọi 0942467674 trong giờ 09:00 đến 21:00; cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên. Hãy nói tiếng nghe như thế nào, xuất hiện lúc lên ga hay nhả ga, ở khoảng tốc độ nào, từ phía nào, có theo mặt đường không, và bắt đầu từ khi nào. Hỏi luôn là bạn có nên đi tiếp không.
Việc cửa hàng kiểm tra thế nào, có đổi xe, hỗ trợ tại chỗ hay cứu hộ ngoài giờ không đều cần xác nhận trực tiếp, đừng mặc định là có. Đừng nhờ thợ ven đường siết hay dán gì khi chưa hỏi cửa hàng.
Đây là thông tin chung, không thay tư vấn của thợ hay tư vấn pháp lý riêng, và quy định có thể thay đổi. Phần trích luật dẫn theo Luật số 36/2024/QH15.
Tóm lại
Nghe kỹ tiếng rè rè, ghi lại lúc nào và ở đâu, không tự đụng vào ống xả, dừng đi khi có dấu hiệu lạ rồi gọi cửa hàng. Xem thêm mục xe số, chuyên mục xe máy và phần sự cố khi thuê xe.