Bạn đã quen xe côn tay, có khi là chiếc mô tô chạy hằng ngày ở quê nhà hay ở nước ngoài, và nay lần đầu thuê Honda Wave để đi lại ở Hà Nội. Người quen xe côn tay đi Wave thường không gặp khó vì xe yếu hay nặng, mà vì phản xạ cũ quá tốt: tay trái cứ đi tìm một cái tay côn không có ở đó, chân thì quen nhịp của hộp số có ly hợp tay. Bài này tập trung vào chuyện đổi phản xạ: tay trái làm gì, chân trái đạp ra sao, nhả ga lúc nào, và số tròn trên Wave nên hiểu thế nào cho an toàn.
Quen xe côn tay đi Wave: điều gì giữ nguyên, điều gì phải bỏ
Tin tốt là phần lớn kỹ năng của bạn vẫn dùng được: đọc vòng tua qua tiếng máy, về số thấp trước dốc, dùng phanh động cơ khi xuống cầu.
Thứ phải bỏ nằm gọn ở tay trái và nhịp phối hợp:
- Không có tay côn. Bên trái tay lái Wave chỉ còn cụm công tắc đèn, còi, xi nhan; phanh sau thường đạp bằng chân phải, tùy đời xe. Tay trái vươn ra bóp vào khoảng không giữa lúc đổi số là cảnh rất hay gặp ở người quen xe côn tay.
- Không có thao tác bóp côn rồi nhả côn. Ly hợp tự động lo việc cắt và nối truyền động. Việc của bạn chỉ còn hai phần: tay ga và chân số.
- Không đề pa bằng cách giữ ga rồi thả côn từ từ. Wave xuất phát bằng cách vào số rồi vặn ga đều tay; xe tự bắt côn khi máy đủ vòng tua.
Phần máy móc có trong bài côn tự động trên xe số hoạt động thế nào; ở đây chỉ bàn cơ thể bạn phải làm gì.
Tay trái thôi đi tìm tay côn: cách sửa phản xạ trong buổi đầu
Phản xạ bóp côn không biến mất sau vài phút. Cách nhanh nhất là cho tay trái một việc khác để làm.
Đặt tay trái ở vị trí cố định
Khi chạy, để các ngón tay trái ôm hẳn quanh tay nắm, không duỗi ra phía trước như tư thế chờ bóp côn. Tay đã ôm tay nắm thì khó vô thức vươn ra.
Nói thầm nhịp mới
Mỗi lần định đổi số, nói thầm hai chữ “nhả ga” trước khi chân động đậy, thay cho câu “bóp côn” quen thuộc. Sau vài chục lần, nhịp mới sẽ tự chạy.
Tập ở chỗ vắng trước khi vào phố
Trước khi hòa vào dòng xe trên phố Trần Quang Khải giờ tan tầm, dành một lúc ở một ngõ rộng vắng quanh Bồ Đề, Long Biên. Chạy chậm, đổi lên đổi xuống liên tục, để ý tay trái còn giật lên không.
Nhịp nhả ga khi đổi số: chậm hơn xe côn tay một chút
Trên Wave, cần số kiêm luôn việc ngắt ly hợp trong khoảnh khắc bạn đạp xuống. Nếu tay phải còn giữ ga, xe giật mạnh, người chúi về trước và hộp số chịu va đập.
Nhịp chuẩn cho Wave gồm ba nhịp nối tiếp:
- Nhả ga hẳn. Không phải nhả một nửa, mà trả tay ga về hết.
- Đạp số dứt khoát một nấc. Ấn đến khi cảm thấy nấc ăn rõ, không ấn lưng chừng.
- Nhấc chân rồi mới vặn ga lại từ tốn. Nhấc chân là lúc ly hợp nối lại, ga vào sau nhịp đó thì xe êm.
Người quen xe côn tay hay làm nhịp này quá nhanh. Hãy cố ý chậm lại ở bước một; cú đổi số êm quan trọng hơn cú đổi số nhanh, nhất là khi chở người.
Về số cũng vậy: nhả ga, phanh giảm tốc, rồi đạp gót từng nấc, không về liền nhiều nấc khi xe còn nhanh.
Chân trái và cần số hai đầu trên Honda Wave
Phần lớn Wave cho thuê dùng cần số hai đầu ở bên chân trái. Cách dùng phổ biến là ấn mũi giày ở đầu trước để lên số, ấn gót ở đầu sau để về số. Người quen xe côn tay thường dùng mũi giày móc lên để lên số, nên lúc đầu dễ móc nhầm hướng.
Một vài lưu ý cho chân trái:
- Đừng móc cần số lên. Trên Wave, cả lên số và về số đều là động tác ấn xuống, chỉ khác đầu trước hay đầu sau.
- Nhìn đèn báo số trên đồng hồ trong mấy chuyến đầu thay vì đoán bằng cảm giác.
- Thứ tự số và cách cần số quay vòng có thể khác giữa các đời xe. Khi nhận xe, nhờ cửa hàng chỉ đúng chiếc bạn thuê.
Người từng đi Sirius sẽ thấy cảm giác rất giống, bài quen xe côn tay lần đầu đi Sirius có thể dùng tham khảo thêm.
Số tròn trên Wave: hiểu cho đúng và dùng cho an toàn
Đây là điều lạ nhất với người quen xe côn tay. Trên nhiều xe số kiểu Wave, cần số có thể quay vòng: khi đang ở số cao nhất, ấn tiếp đầu trước một nấc thì cần số trở về số N. Người ta gọi đó là số tròn.
Điểm cần nhớ:
- Tùy đời xe. Có đời cho phép từ số cao nhất về N chỉ khi xe đứng yên, có đời khác cách hoạt động. Hãy hỏi cửa hàng khi nhận xe để biết chính xác chiếc của bạn.
- Không bao giờ vào số tròn khi xe đang chạy. Đừng thử ấn vượt số cao nhất để “về N cho nhanh” trên đường. Xe mất lực kéo đột ngột giữa dòng xe, và nếu lỡ đạp thêm một nấc vào số thấp ở tốc độ cao, bánh sau bị ghì giật, rất dễ ngã.
- Khi xe đã dừng hẳn, số tròn tiện cho việc về N nhanh, ví dụ lúc đỗ xe trước quán hay chờ người ngồi sau xuống. Vẫn nhìn đèn báo N trước khi buông tay.
Thói quen đạp liên tục cho chắc đã về số thấp nhất có thể đưa xe đi một vòng qua số tròn mà bạn không biết. Hãy đạp từng nấc và nhìn đồng hồ.
Dừng đèn đỏ và đi phố đông: ba tình huống điển hình
Đèn đỏ trên đường Nguyễn Văn Cừ. Nhả ga từ xa, về số từng nấc khi xe chậm dần, dừng hẳn rồi về số 1 hoặc N. Không cần giữ tay côn như xe côn tay, chỉ cần giữ phanh.
Kẹt xe trên cầu Chương Dương. Ở số 1, chỉ cần vặn ga thật nhẹ để xe bò theo dòng. Ly hợp tự động lo phần trượt, bạn không phải nhích côn liên tục, đỡ mỏi tay hơn hẳn.
Lên dốc cầu hoặc dốc đê. Về số thấp trước khi vào dốc như kinh nghiệm cũ, chỉ nhớ nhả ga trước khi đạp.
Gợi ý khi nhận Wave thuê lần đầu
Khi đến nhận xe ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Long Biên, hãy hỏi cửa hàng ba điều: cần số của chiếc này lên số bằng đầu nào, số tròn hoạt động ra sao, và phanh sau nằm ở chân hay ở tay. Chạy thử một vòng ngắn trước khi ra đường lớn. Giá thuê Wave là 150.000 đồng mỗi ngày; đặt cọc, thời gian và chi phí giao nhận xác nhận trực tiếp khi đặt, tiệm chỉ giao trong giờ mở cửa.
Người quen xe côn tay thường làm chủ Wave chỉ sau một buổi. Xem thêm các bài về Honda Wave và chuyên mục xe máy để chọn xe và chuẩn bị chuyến đi.