Ghé hiệu thuốc, quán nước hay tiệm tạp hóa ven phố Hà Nội chỉ vài phút, bạn cần dựng xe ga bằng chân chống nghiêng cho nhanh mà vẫn vững. Người mới hay vướng ba chỗ: chân chống chưa xuống hết nên xe ngả, xuống xe khi xe chưa tựa vững, và quên gạt chân chống lên lúc chạy. Bài này nói về đỗ ngắn và đi theo thứ tự từ chọn chỗ đến cách nhớ gạt chân chống lên trước khi chạy; đỗ lâu hay qua đêm thì hỏi tiệm cách để xe.
Chọn chỗ trước khi dựng xe ga bằng chân chống nghiêng
Chân chống nghiêng chỉ có một điểm chạm nhỏ xuống đất, nên chỗ đỗ quyết định gần hết độ vững. Sách hướng dẫn xe máy Honda bán ở Việt Nam dặn dựng xe trên bề mặt phẳng, cứng và vững; buộc phải dựng trên mặt dốc hoặc trơn thì hãy dựng sao cho xe không di chuyển hay đổ. Vậy hãy liếc xuống đất trước: nhựa đường mềm, đất ẩm, gạch lát bong, nắp cống, vệt dầu hay mặt đường nghiêng đều là lý do để đổi chỗ.
Chỗ đỗ còn phải đúng luật. Điều 77 khoản 1 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 (văn bản hợp nhất) viết: “Lòng đường được sử dụng cho mục đích giao thông; vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ.” Vì thế đừng dắt xe lên vỉa hè để đỗ. Nên chọn bãi có người trông hoặc chỗ có biển cho phép.
Từng bước: gạt chân chống bằng mũi giày, nghiêng xe, thử độ vững
Các bước theo trình tự trong sách hướng dẫn của hãng, thêm vài thói quen của người đi lâu như bước thử độ vững. Xe của bạn có thể khác đôi chút, nên xem sổ hướng dẫn hoặc hỏi tiệm khi nhận xe.
-
Dừng hẳn và giữ phanh. Nếu chở người, để người ngồi sau xuống trước khi bạn nghiêng xe. Giữ phanh cho đến khi xe đã tựa vững lên chân chống.
-
Tắt máy khi đã vào đúng chỗ đỗ. Sách hướng dẫn của hãng đặt bước này đầu tiên. Nó dành cho người đã đỗ xe và sắp rời xe, khác với lúc chỉ dừng xe (xem phần luật bên dưới).
-
Gạt chân chống xuống bằng mũi giày trái. Đẩy chân chống xuống hết hành trình, đến khi nó dừng lại. Gạt dở chừng thì xe tựa vào có thể làm chân chống gập lại, xe đổ.
-
Nghiêng xe sang trái. Từ từ nghiêng xe cho đến khi trọng lượng dồn hết về phía chân chống, không buông tay đột ngột.
-
Quay hết tay lái sang trái. Sách hướng dẫn ghi rõ: quay tay lái sang bên phải làm giảm độ ổn định và có thể làm đổ xe.
-
Thử độ vững. Đẩy nhẹ vào yên hoặc tay lái một nhịp. Xe không trôi, không lắc, chân chống không xê dịch là dấu hiệu tốt. Xe còn nhúc nhích thì dựng thẳng lại, đổi chỗ rồi làm lại.
-
Khóa cổ, mang chìa theo người. Rút chìa, hoặc cầm theo remote nếu xe dùng khóa thông minh. Xe có nắp che ổ khóa thì đóng lại. Rồi mới thả phanh và xuống xe.
Xuống xe từ bên trái: nhìn trước khi đặt chân
Chân chống nghiêng của xe ga thường nằm bên trái, xe tựa về bên trái, và sách hướng dẫn của hãng cũng dặn lên xe từ phía bên trái, nên xuống ở bên đó là thuận nhất. Nhưng ở Hà Nội đường đi bên phải: khi bạn đỗ sát lề phải, bên trái xe chính là phía lòng đường. Trước khi đặt chân xuống, hãy nhìn qua vai trái xem có xe đang tới không, rồi mới bước.
Luật nói gì về dừng xe và đỗ xe
Điều 18 của luật này phân biệt hai trạng thái. Khoản 1 định nghĩa dừng xe là trạng thái đứng yên tạm thời của xe trong một khoảng thời gian cần thiết, rồi viết: “Khi dừng xe không được tắt máy và không được rời khỏi vị trí lái, trừ trường hợp rời khỏi vị trí lái để đóng, mở cửa xe, xếp dỡ hàng hóa, kiểm tra kỹ thuật xe nhưng phải sử dụng phanh đỗ xe hoặc thực hiện biện pháp an toàn khác.”
Khoản 2 nói về đỗ xe: “Đỗ xe là trạng thái đứng yên của xe không giới hạn thời gian. Khi đỗ xe, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ chỉ được rời khỏi xe khi đã sử dụng phanh đỗ xe hoặc thực hiện biện pháp an toàn khác. Xe đỗ trên đoạn đường dốc phải đánh lái về phía lề đường, chèn bánh.”
Khoản 2 không nhắc chuyện tắt máy. Trong văn bản luật này cũng không có mốc bao nhiêu phút là dừng, bao nhiêu phút là đỗ, và không liệt kê “biện pháp an toàn khác” gồm những gì; văn bản dưới luật có thể quy định thêm, nên bài không kết luận ghé mua đồ vài phút thuộc trường hợp nào. Điều dùng được ngay: khi chỉ dừng xe trên đường, giữ nguyên máy như khoản 1; tắt máy là bước của lúc đã vào chỗ đỗ và sắp rời xe.
Với đoạn dốc, bài này không hướng dẫn dựng xe bằng chân chống nghiêng hay chèn bánh bằng vật gì; hãy đổi sang chỗ bằng phẳng. Điều luật trích chỉ để tham khảo, có thể thay đổi; bạn nên đối chiếu văn bản hợp nhất trên cổng chinhphu.vn.
Hạ chân chống nghiêng xe tay ga rồi nhớ gạt lên trước khi chạy
Chân chống chưa gập hẳn có thể chạm mặt đường lúc vào cua và làm xe mất ổn định; sách hướng dẫn của hãng và tài liệu dạy lái xe nước ngoài cũng dặn gạt chân chống lên hết trước khi lăn bánh. Một số mẫu xe ga có tính năng tạm khóa khởi động hoặc không cho xe chạy khi chân chống còn hạ, nhưng đừng trông vào nó. Xe của bạn có hay không, hãy xem trên xe và hỏi tiệm lúc nhận. Xe không nổ máy thì nhìn chân chống trước tiên.
Ba cách để nhớ:
-
Gắn với một động tác cố định. Đứng bên trái xe, đỡ xe đứng thẳng, gạt chân chống lên bằng mũi giày và nhìn xuống xem nó đã gập hẳn chưa, rồi mới lên xe và nổ máy. Sách hướng dẫn của hãng cũng xếp việc này ngay trong phần khởi động xe.
-
Coi đèn báo là lời nhắc thêm. Nếu xe có đèn báo chân chống trên đồng hồ, đừng để nó thay thói quen nhìn.
-
Nhìn quanh rồi mới ra. Bật xi nhan, nhìn gương và qua vai trái. Điều 18 khoản 3 điểm a yêu cầu: “Có tín hiệu báo cho người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ khác biết khi ra, vào vị trí dừng xe, đỗ xe”.
Lúc nhận xe: tập ngay trên chiếc xe sẽ đi
Khi nhận xe ở tiệm tại Bồ Đề, Long Biên (mở cửa 09:00 đến 21:00), bạn hãy xin thử gạt chân chống xuống và lên vài lần ngay trên chiếc xe sẽ đi, rồi hỏi xe có chân chống giữa hay công tắc chân chống không. Cần xác nhận thêm thì gọi 0942467674. Quy trình nhận xe có trong mục nhận và trả xe, mẹo khác nằm ở chuyên mục xe tay ga, mục xe máy, quy định giao thông và trang liên hệ.