Bạn nhắn hỏi thuê một chiếc xe ga để đi lại vài ngày ở Hà Nội, bên kia báo còn xe và đề nghị: “Bạn chụp giúp một ảnh chân dung cầm căn cước sát mặt để bên mình xác minh nhé”. Yêu cầu chụp ảnh cầm căn cước thuê xe nghe có vẻ chuyên nghiệp, nhưng với một bên bạn chưa từng gặp, đây là loại ảnh cần cân nhắc kỹ trước khi gửi. Bài này giải thích vì sao, nên hỏi lại những gì và có những cách xác minh nào nhẹ nhàng hơn.
Vì sao yêu cầu chụp ảnh cầm căn cước thuê xe cần cân nhắc kỹ
Một ảnh chụp riêng mặt trước căn cước đã chứa nhiều thông tin: họ tên, ngày sinh, số định danh, quê quán, nơi thường trú. Khi ảnh đó có thêm khuôn mặt bạn đang cầm thẻ, nó trở thành một bộ “ghép sẵn” giữa người thật và giấy tờ thật.
Đây chính là kiểu ảnh nhiều dịch vụ trực tuyến dùng để xác minh danh tính. Nếu rơi vào tay người xấu, bộ ảnh này có nguy cơ bị lợi dụng để:
- Mở tài khoản ví, tài khoản ngân hàng hay tài khoản mạng xã hội đứng tên bạn.
- Đăng ký vay tiền qua ứng dụng mà bạn không hề hay biết.
- Mạo danh bạn để lừa người quen hoặc lừa chính các cửa hàng khác.
Không phải ai đề nghị chụp kiểu này cũng có ý xấu. Nhưng một khi ảnh đã gửi đi, bạn không kiểm soát được nó được lưu ở đâu, ai xem được và có bị lộ ra ngoài hay không. Vì vậy cách an toàn là hỏi trước, gửi sau.
Những câu nên hỏi trước khi gửi bất kỳ ảnh nào
Bên cho thuê làm ăn đàng hoàng thường sẵn sàng giải thích. Bạn có thể nhắn lịch sự, ví dụ:
- Ảnh này dùng vào việc gì? Để giữ chỗ, để làm hợp đồng hay để đối chiếu khi giao xe?
- Ai xem và lưu ở đâu? Trên điện thoại cá nhân, máy tính cửa hàng hay một nhóm chat nhiều người?
- Giữ trong bao lâu và xóa khi nào? Có xóa sau khi trả xe không, bạn có được đề nghị xóa không?
- Có cách xác minh nào khác không? Ví dụ xuất trình bản gốc khi đến nhận xe.
Nếu câu trả lời mập mờ, kiểu “ai cũng gửi mà”, hoặc bị hối thúc gửi ngay kẻo hết xe, hãy coi đó là tín hiệu nên dừng. Cách hỏi về thông tin cá nhân nói chung được bàn kỹ hơn trong bài thông tin cá nhân ghi trong hợp đồng thuê xe máy.
Đề nghị cách xác minh nhẹ hơn
Thay vì gửi ảnh chân dung cầm thẻ, bạn có thể đề nghị những phương án ít rủi ro hơn:
- Xuất trình trực tiếp khi nhận xe. Đây là cách gọn nhất: nhân viên nhìn mặt bạn và giấy tờ gốc tại quầy, đối chiếu xong là xong, không có ảnh nào lưu trên mạng.
- Chỉ gửi thông tin tối thiểu khi đặt chỗ. Họ tên, số điện thoại, ngày giờ nhận xe thường đủ để giữ lịch, giấy tờ để đến lúc gặp mặt.
- Đến xem xe trước rồi mới đặt cọc. Nếu ở gần, ví dụ đang lưu trú quanh Hoàn Kiếm hay Long Biên, ghé tận nơi vừa xem được xe thật vừa khỏi phải gửi giấy tờ từ xa.
Phần lớn các tình huống thuê xe theo ngày hay theo tuần đều có thể xác minh khi gặp. Nếu bên kia nhất định đòi ảnh chân dung cầm căn cước mới chịu giữ xe, bạn có quyền cân nhắc chọn nơi khác.
Nếu vẫn phải gửi ảnh giấy tờ: che bớt và ghi mục đích
Có trường hợp bạn vẫn cần gửi ảnh, chẳng hạn đặt xe từ xa trước chuyến đi. Khi đó, hạn chế tối đa những gì lộ ra:
- Ưu tiên ảnh giấy tờ riêng, không kèm khuôn mặt nếu bên kia chấp nhận.
- Che bớt thông tin không cần cho việc thuê xe, như một phần số định danh, quê quán hay ảnh chân dung trên thẻ, tùy điều bên kia thực sự cần đối chiếu.
- Ghi chú mục đích lên ảnh, viết ngang qua phần thẻ một dòng như “chỉ dùng để thuê xe máy, ngày nhận xe…, gửi cho…”. Ảnh có dòng ghi chú này khó bị dùng lại cho mục đích khác.
- Chỉ gửi qua kênh đã xác minh của cửa hàng, không gửi cho tài khoản lạ vừa nhắn tới.
- Sau khi gửi, xóa ảnh trong cuộc trò chuyện nếu được, và nhắc bên kia xóa sau khi trả xe.
Các bước chụp và che thông tin chi tiết hơn có trong bài gửi ảnh CCCD qua Zalo để đặt xe máy thuê. Còn khi đã trả xe xong, bạn có thể làm theo bài đề nghị tiệm trả bản photo và xóa ảnh căn cước.
Dấu hiệu nên dừng giao dịch
Yêu cầu chụp ảnh chân dung cầm thẻ đôi khi đi kèm những dấu hiệu đáng lo khác. Hãy dừng lại nếu gặp:
- Đòi thêm ảnh mặt sau thẻ, ảnh cầm thẻ ở nhiều góc, hoặc quay video đọc tên và số giấy tờ.
- Gửi đường link lạ để bạn tự “xác thực khuôn mặt”, hoặc hỏi mã OTP. Bài bị gửi đường link lạ hoặc hỏi mã OTP khi đặt cọc nói rõ vì sao không nên làm.
- Không có địa chỉ cửa hàng rõ ràng, chỉ hẹn giao xe ở chỗ khác.
- Giá rẻ bất thường và giục chuyển cọc ngay.
Nếu lỡ gửi ảnh cho bên đáng ngờ, hãy theo dõi kỹ tài khoản ngân hàng, ví điện tử, cảnh giác với các cuộc gọi lạ nhắc tới thông tin của bạn và liên hệ ngân hàng của mình khi thấy giao dịch bất thường.
Với cửa hàng Nguyễn Tú: hỏi thẳng qua số chính thức
Mỗi nơi cho thuê có cách làm thủ tục khác nhau. Với Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, cách chắc nhất là gọi 0942467674 trong giờ 09:00–21:00 để hỏi trực tiếp cần giấy tờ gì, xác minh ra sao và cọc thế nào, thay vì đoán qua tin nhắn từ một tài khoản bạn chưa chắc là của cửa hàng. Thời gian và chi phí giao nhận xe, nếu có, cũng cần xác nhận trước.
Việt Nam có quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, theo đó bên thu thập thông tin cần có mục đích rõ ràng và người dân có quyền được biết dữ liệu của mình dùng vào việc gì. Hỏi rõ trước khi gửi là quyền chính đáng của bạn, không phải sự làm khó.
Tóm lại: ảnh chân dung cầm căn cước là loại ảnh dễ bị lợi dụng nhất, nên hỏi mục đích, ưu tiên xuất trình trực tiếp khi nhận xe, và nếu buộc phải gửi thì che bớt thông tin, ghi chú mục đích lên ảnh. Các bài khác về cọc và giấy tờ có trong mục đặt cọc và giữ giấy tờ, còn kinh nghiệm thuê xe nói chung nằm ở chuyên mục thuê xe.