Quay bánh xe máy kiểm tra là cách nhanh để nghe và nhìn những điều mà đứng ngoài khó thấy: tiếng phanh cọ, vành bị đảo, bánh quay nặng tay. Chỉ cần dựng xe trên chân chống giữa rồi quay tay bánh sau, người thuê xe có thể biết bánh có trơn không và đâu là dấu hiệu nên báo tiệm trước chuyến đi xa. Bài mô tả cách làm an toàn, theo lời dặn trong sách hướng dẫn của hãng. Đây là mô tả chung, không thay lời của tiệm.
Bài không biết xe bạn thuê là xe số hay xe tay ga, tình trạng phanh và xích của xe, và tiệm có cho người thuê tự kiểm hay không. Bài không hướng dẫn tháo hay chỉnh bộ phận nào. Những điều thuộc về tiệm đều là điều xác nhận trực tiếp.
Quay bánh xe máy kiểm tra: kiểm gì và vì sao nên làm
Chỉ trong chừng một phút, việc quay bánh sau cho biết bánh có quay tự do không, có tiếng cọ không, vành có đảo không và xích chạy có êm không. Sách hướng dẫn Wave Alpha bản Việt Nam của Honda liệt kê xích tải, phanh, bánh xe và lốp xe trong các mục cần kiểm tra trước khi lên xe, và viết rằng chỉ một hỏng hóc nhỏ như lốp xì hơi cũng có thể gây phiền hà.
Với người thuê xe đi xa, đây là thao tác không cần dụng cụ. Nó không thay việc kiểm tra của thợ, mà giúp bạn có điều cụ thể để nói với tiệm.
Dựng chân chống giữa đúng cách: sách của hãng dặn gì
Sách Wave Alpha mô tả cách hạ chân chống đứng: đứng bên trái xe, giữ tay nắm bên trái và tay dắt sau, dùng chân phải gạt mũi chân chống đứng xuống, đồng thời nhấc xe lên và kéo về phía sau. Sau đó quay hết tay lái sang trái; sách dặn quay tay lái sang phải sẽ làm giảm tính ổn định và có thể làm đổ xe.
Hãy dựng xe trên nền phẳng và chắc. Xe khác có thể có cách dựng khác, nên hãy nhờ nhân viên làm mẫu lúc nhận xe. Bài dựng chân chống giữa Honda Wave: mẹo cho người nhỏ con và khi phải đỗ trên dốc nói thêm về cách dựng.
An toàn trước khi quay: tắt động cơ, để nguội, tránh xích
Hãy tắt động cơ và rút chìa khóa trước khi quay bánh. Sách Wave Alpha dặn khi bảo dưỡng phải để động cơ, ống xả, phanh và các chi tiết nóng nguội hẳn để tránh bị bỏng, nên nếu vừa chạy xong hãy chờ một lúc.
Giữ tay và vạt áo xa xích và nhông khi quay. Với xe số, bánh chỉ quay tự do bằng tay khi xe ở số N; bài không hướng dẫn thao tác số, hãy nhờ nhân viên chỉ nếu chưa quen.
Nghe tiếng phanh cọ: tiếng đều theo vòng quay
Quay chậm và nghe. Một tiếng cọ nhẹ đều, lặp lại mỗi vòng, có thể báo guốc phanh còn chạm vào bát phanh khi đã nhả phanh. Sách Wave Alpha có bước kiểm tra này khi chỉnh phanh: đạp phanh nhiều lần rồi xem bánh có quay tự do sau khi nhả bàn đạp không.
Bài không chẩn đoán nguyên nhân tiếng cọ. Điều cần nhớ là bánh phải quay tự do sau khi nhả phanh. Nếu thấy phanh cọ rõ, hãy quay video ngắn và báo tiệm; bài xe thuê có tiếng kêu khi phanh nên báo chủ xe không nói thêm về chuyện này.
Dấu chỉ thị mòn guốc phanh: sách mô tả, thợ xem
Sách Wave Alpha mô tả dấu chỉ thị độ mòn phanh gồm mũi tên trên cần phanh và dấu tham chiếu trên bát phanh. Nếu mũi tên thẳng hàng với dấu tham chiếu khi nhấn hết phanh thì cần thay guốc phanh, và sách khuyên mang xe đến cửa hàng để làm việc này.
Bài không đề nghị người thuê tự tháo hay tự đo. Nếu bạn nghi guốc phanh đã mòn vì phanh kêu hoặc ăn kém, hãy nhờ tiệm xem. Bài thử phanh trước và phanh sau khi nhận xe thuê: bóp thử thế nào nói cách thử phanh lúc nhận.
Nhìn vành đảo: quan sát khoảng cách khi quay
Vành đảo là khi vành không tròn đều, nên lúc quay có chỗ gần, chỗ xa so với một mốc đứng yên. Hãy nhìn khoảng hở giữa vành và một mốc cố định như mép chắn bùn khi quay chậm một vòng. Nếu khoảng hở thay đổi rõ trong một vòng, hãy báo tiệm.
Vành đảo nhẹ rất khó thấy bằng mắt, và bài không đo. Cũng nhìn bề mặt lốp khi quay: có chỗ phồng, vật nhọn cắm vào hay dấu mòn gai lốp không. Sách Wave 110 dặn nếu nhìn thấy dấu chỉ thị độ mòn gai lốp thì hãy thay lốp ngay lập tức.
Cảm nhận độ trơn: bánh quay thế nào và dừng ra sao
Đẩy bánh quay vài vòng bằng tay. Bánh trơn sẽ quay đều và dừng dần. Bánh dừng nhanh chỉ sau nửa vòng, hoặc nặng tay hơn hẳn lúc đầu, có thể do phanh còn cọ hoặc do vòng bi hay xích. Bài không phân biệt các nguyên nhân đó; việc của người thuê là nhận ra và báo.
Nếu có điều kiện, hãy so với cảm giác lúc nhận xe, vì mỗi xe có độ nặng riêng. Việc quay thử ngay khi nhận giúp bạn có mốc để biết bánh có đổi khác sau vài ngày đi hay không.
Xích và nhông: nghe tiếng và nhìn xích chạy êm
Với xe số, sách Wave Alpha dặn quay bánh sau và kiểm tra xem xích có di chuyển êm không. Hãy nghe tiếng lách cách, nhìn xích có khô, gỉ hoặc vặn xoắn chỗ nào không. Sách cũng dặn tuyệt đối không dùng xăng hoặc dung môi có điểm chớp cháy thấp để vệ sinh xích tải vì có thể cháy hoặc nổ.
Nếu thấy xích có chỗ cứng hay độ chùng không đều, hãy báo tiệm. Bài xích Sirius bị chùng hay quá căng: tự quan sát khi nhận xe và lúc nào báo cửa hàng nói cách quan sát xích.
Ghi lại: quay video ngắn và nhắn tiệm một tin
Nếu thấy điều bất thường, hãy quay một video vài giây khi quay bánh, có tiếng, và chụp ảnh chỗ nghi ngờ. Rồi nhắn cho tiệm một tin ngắn.
Ví dụ tham khảo, hãy chỉnh theo thực tế:
Chào tiệm. Khi dựng xe trên chân chống giữa và quay tay bánh sau, nghe tiếng cọ nhẹ đều theo vòng quay, bánh dừng khá nhanh. Có video ngắn gửi kèm. Nhờ tiệm xem giúp trước chuyến đi.
Bài không biết tiệm trả lời thế nào; đó là điều xác nhận trực tiếp.
Khi nào chưa nên đi tiếp: dấu hiệu nên dừng lại và báo
Nếu bánh không quay hoặc rất nặng, phanh cọ liên tục, vành lắc rõ, xích có chỗ cứng hay lốp có chỗ phồng, hãy chưa đi xa với chiếc xe đó. Hãy báo tiệm và hỏi cách xử lý, thay vì cố đi tiếp rồi mới tính.
Báo tiệm: số liên hệ và giờ làm việc
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không giao hay nhận xe ngoài khung giờ này; số liên hệ là 0942467674. Tiệm có cho người thuê tự dựng xe lên chân chống giữa để kiểm tra không, xử lý thế nào khi bánh sau cọ phanh hay vành đảo và có đổi xe hay kiểm lại xe trước chuyến đi xa không: bài không có dữ kiện về chính sách của tiệm, hãy hỏi và xác nhận trực tiếp, nhắn tin để có bằng chứng. Gọi hay nhắn khi xe đã dừng hẳn ở chỗ an toàn; đang chạy thì không dùng điện thoại.
Đây là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng. Xem thêm các bài khác trong chuyên mục bảo dưỡng xe và trang xe máy.
Tóm lại
Quay bánh xe máy kiểm tra gồm dựng xe trên chân chống giữa đúng cách, tắt động cơ, quay chậm để nghe tiếng phanh cọ, nhìn vành đảo và lốp, cảm nhận độ trơn và xem xích chạy êm. Hãy quay video nếu thấy bất thường và nhắn tiệm. Xem thêm chuyên mục bảo dưỡng xe và trang xe máy.