Gặp đèn số mo không sáng là chuyện nhỏ nhưng dễ làm người thuê xe số lúng túng: bạn vừa gạt cần số, cảm giác đã về mo, bật khóa điện mà ô đèn N trên đồng hồ vẫn tối. Không có đèn, bạn khó chắc xe có thật sự ở số mo hay không, trong khi bấm đề lúc xe còn nằm trong số có thể khiến xe nhích hoặc chồm ra trước. Bài này nói về cách thử bằng dắt xe khi tắt máy, cách đề máy với phanh bóp sẵn và lúc nào nên gọi cửa hàng. Đây là mô tả chung, không thay hướng dẫn của hãng và thợ. Với xe thuê, bạn chỉ nhìn, nghe, thử nhẹ và không tự tháo hay chỉnh gì.
Đèn số mo không sáng: có thể do đâu và vì sao không nên đoán
Nếu đồng hồ xe có đèn báo số mo, đó thường là ô nhỏ ghi chữ N hoặc số không, chỉ sáng khi đã bật khóa điện. Một số mẫu xe số phổ thông được mô tả là có đèn này, nhưng đời xe có thể khác, nên hãy tự xem xe bạn cầm có ô đèn ấy không. Xe không có đèn thì phần dắt xe bên dưới vẫn dùng được.
Theo các diễn đàn kỹ thuật mô tô, đèn báo số mo sáng nhờ một công tắc ở hộp số: cần số về mo thì công tắc nối mạch và đèn lên. Đèn tối vì thế có thể do bóng đèn, dây hoặc giắc nối lỏng, công tắc, hoặc đơn giản là xe chưa về mo hẳn. Từ bên ngoài, người thuê không phân biệt được các khả năng ấy, nên đừng cố đoán.
Đèn chỉ là dấu hiệu, không phải bằng chứng tuyệt đối: một số tài liệu dịch vụ của hãng mô tô nước ngoài còn dặn xác nhận số mo bằng cách đẩy xe tới lui, kể cả khi đèn báo đã sáng.
Thử bằng cách dắt xe khi đã tắt máy
Phép thử này mượn từ hướng dẫn cho mô tô nói chung: đẩy nhẹ và xem bánh sau lăn tự do hay bị giữ lại. Chưa có tài liệu riêng của hãng cho chiếc xe bạn thuê, nên coi kết quả chỉ là dấu hiệu thêm. Có người dùng diễn đàn còn kể xe không lăn được ở số mo dù đèn báo vẫn sáng.
Chọn chỗ làm. Chỉ thử khi xe đã đỗ ở nơi được phép: bãi gửi xe, sân nhà trọ hoặc đoạn lề rộng ở Long Biên, mặt phẳng và khô. Điều 18 khoản 1 Luật số 36/2024/QH15 nêu rằng khi dừng xe không được tắt máy và không được rời vị trí lái, trừ một số trường hợp như kiểm tra kỹ thuật xe kèm biện pháp an toàn. Vì vậy đừng tắt máy để thử giữa dòng xe hay lúc chờ đèn đỏ. Đang trên cầu Chương Dương thì cứ qua cầu rồi tìm chỗ thích hợp, vì Điều 18 khoản 4 điểm c cấm dừng, đỗ trên cầu trừ nơi tổ chức giao thông cho phép. Cũng đừng dắt xe lên vỉa hè, vì vỉa hè dành cho người đi bộ (Điều 77 khoản 1).
Các bước:
-
Bật khóa điện, chưa bấm đề. Nhìn ô N và các đèn báo khác, chụp một ảnh đồng hồ.
-
Đứng bên trái xe, hai tay nắm ghi đông, ngón tay phải đặt hờ trên cần phanh trước (bố trí phổ biến của xe số, hãy kiểm lại trên xe).
-
Đưa chân chống lên đúng cách của xe, rồi đẩy xe tới trước vài bước, tay luôn sẵn sàng bóp phanh.
-
Nhìn bánh sau. Xe trôi nhẹ, bánh lăn tự do thì thường phù hợp với số mo. Xe nặng tay, bánh như bị giữ lại thì có thể xe còn nằm trong số. Bánh nặng cũng có thể do nguyên nhân khác, nên chưa kết luận chắc chắn.
-
Bánh nặng thì dừng đẩy, đưa xe về chỗ cũ và thử đưa cần số về mo một lần nữa bằng lực nhẹ, không ép. Thử lại phép dắt; vẫn nặng thì chưa đề máy và gọi cửa hàng.
Đề máy sau khi đã thử: phanh bóp sẵn, chân đứng vững
Khi bánh sau lăn nhẹ, bạn mới sang bước đề máy. Các hướng dẫn cho mô tô thường khuyên về số mo trước khi đề để xe không tự di chuyển bất ngờ. Với xe số dùng ly hợp tự động, mức nhích khi đề còn tùy xe, nên giữ phanh là cách phòng xa đơn giản nhất.
Ngồi lên xe, hai chân chạm đất vững. Bóp phanh trước bằng tay phải và giữ chặt suốt lúc đề, tay không đụng vào tay ga. Bật khóa điện, nhìn đồng hồ một lần nữa rồi bấm đề. Máy nổ mà xe đứng yên thì nhả phanh từ từ khi sẵn sàng đi.
Nếu xe nhích hoặc chồm ngay lúc máy nổ, hãy giữ nguyên phanh, không vặn ga, rồi tắt khóa điện. Lúc này xe đang đỗ tại chỗ chứ không dừng giữa dòng xe. Đừng đề lại nhiều lần, hãy báo cửa hàng. Vì sao xe chồm khi vừa vào số được giải thích trong bài xe số rồ máy lúc đứng yên, vào số 1 là xe chồm lên.
Những cách thử không nên dùng
-
Về số mo khi xe đang chạy để xem đèn có sáng không. Theo một số hướng dẫn lái xe, để số mo lúc đang chạy khiến xe không còn lực hãm của động cơ và có thể lao nhanh hơn bạn nghĩ.
-
Tắt máy giữa đường hoặc khi chờ đèn đỏ chỉ để kiểm tra, vì khi dừng xe luật nêu không được tắt máy (Điều 18 khoản 1).
-
Tháo đồng hồ, tháo bóng đèn, đấu dây, chỉnh công tắc ở hộp số. Đây là việc của thợ, không phải của người thuê.
Lúc nào báo cửa hàng và nên kể những gì
Nên gọi ngay, trước khi chạy tiếp, nếu bánh sau nặng khi dắt, xe nhích hoặc chồm lúc đề, hoặc đèn lúc sáng lúc tắt. Nếu ô N tối nhưng bánh lăn nhẹ và máy đề bình thường, xe có thể vẫn dùng được, nhưng bạn đã mất công cụ xác nhận số mo; hãy báo trong ngày và hỏi cửa hàng có nên tiếp tục không. Điều 9 khoản 8 của luật cấm đưa xe cơ giới không bảo đảm quy định về an toàn kỹ thuật tham gia giao thông, nên nếu cửa hàng khuyên dừng thì hãy dừng.
Nếu nhận ra lỗi ngay lúc nhận xe, hãy báo trước khi rời cửa hàng và chụp đồng hồ lúc bật khóa. Cách kiểm xe lúc nhận có thêm ở trang nhận xe và trả xe.
Gọi 0942467674 trong giờ mở cửa 09:00 đến 21:00; cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên. Hãy kể đèn nào không sáng và từ lúc nào, bánh sau lăn nhẹ hay nặng khi dắt, xe có nhích khi đề không. Hỗ trợ ngoài giờ, cứu hộ hay đổi xe cần xác nhận trực tiếp, đừng mặc định là có. Các tình huống khác khi xe trục trặc có ở mục sự cố khi thuê xe.
Tóm lại
Đèn số mo không sáng chưa cho biết xe đang ở số nào. Hãy thử bằng cách dắt xe khi tắt máy ở nơi được phép đỗ, bóp phanh trước khi đề, và báo cửa hàng khi bánh nặng, xe nhích hoặc đèn chập chờn. Các bài khác về dòng xe này nằm trong chuyên mục xe số, còn toàn bộ chủ đề thuê xe nằm ở trang xe máy.
Nguồn điều luật: Luật số 36/2024/QH15 theo văn bản hợp nhất, thông tin chung, quy định có thể thay đổi.