Tuần nào tiệm cũng nhận vài cuộc gọi kiểu: “Anh ơi, đèn xe Click không tắt được, giữa trưa vẫn sáng, có phải xe bị chập không?”. Câu trả lời ngắn là không. Phần lớn trường hợp đó là cách xe được thiết kế. Bài này giải thích vì sao, khi nào đèn mới thực sự có vấn đề, và cách dùng công tắc pha, cốt cùng nút nháy pha cho đúng lúc khi bạn chạy trong phố Hà Nội ban ngày.
Đèn xe Click không tắt được: vì sao đây không phải lỗi
Nhiều bản Honda Click, giống không ít xe ga đời mới, được làm để đèn trước tự sáng ngay khi máy nổ. Trên tay lái không có công tắc bật, tắt đèn, chỉ có công tắc chuyển giữa đèn pha (chiếu xa) và đèn cốt (chiếu gần). Máy nổ thì đèn sáng, tắt máy thì đèn tắt theo.
Mục đích rất đơn giản: để người khác nhìn thấy bạn sớm hơn. Một chiếc xe ga nhỏ, thân thon như Click rất dễ chìm giữa dòng xe, nhất là khi trời âm u, chạy dưới bóng cây hay vừa từ ngõ tối rẽ ra phố. Một đốm sáng phía trước giúp ô tô chờ rẽ, xe buýt sắp vào trạm hay người đang sang đường nhận ra có xe đang tới.
Vì vậy, khách hỏi “Click luôn sáng đèn có sao không” thì tôi chỉ dặn một điều: đừng tìm cách tắt. Không dán băng dính lên mặt đèn, không rút giắc, không nhờ thợ ngoài đấu lại dây. Đây là xe thuê, mọi can thiệp vào điện đều phải hỏi tiệm trước.
Đèn sáng suốt có hại ắc quy hay tốn xăng không
Đây là hai lo lắng hay gặp nhất, và cả hai đều không đáng bận tâm.
- Ắc quy: khi máy chạy, đèn được cấp điện từ hệ thống sạc của xe. Tắt máy thì đèn tắt, nên đèn không rút cạn ắc quy lúc bạn gửi xe. Ắc quy yếu thường do bật khóa điện rất lâu mà không nổ máy, hoặc xe để lâu không chạy.
- Xăng: phần điện cho đèn lấy từ máy, mức ảnh hưởng tới xăng rất nhỏ, không thấy được trong một ngày đi chơi.
Nếu một sáng bấm đề thấy yếu, đừng đổ lỗi cho đèn. Xem thêm cách kiểm tra tại chỗ trong bài Honda Click bấm đề không nổ.
Khi nào đèn mới thực sự có vấn đề
Đèn sáng theo máy là bình thường. Những dấu hiệu dưới đây thì không, và bạn nên gọi tiệm:
- Máy đã nổ mà đèn trước không sáng, cả pha lẫn cốt.
- Gạt công tắc mà đèn không đổi giữa pha và cốt, hoặc chỉ một chế độ sáng.
- Đèn chập chờn, lúc sáng lúc tắt khi xe đi qua chỗ xóc.
- Đèn báo pha màu xanh trên đồng hồ vẫn sáng dù bạn đã gạt về cốt.
- Tắt máy, rút chìa hoặc tắt khóa thông minh rồi mà đèn trước vẫn sáng mãi.
Gặp các trường hợp này, chụp ảnh hoặc quay video ngắn rồi gọi cho tiệm trước khi sửa ở đâu. Nếu trời đã tối mà đèn hỏng, đừng cố chạy tiếp; dừng ở chỗ sáng, an toàn và chờ hướng dẫn.
Công tắc pha, cốt: nhìn ký hiệu, gạt đúng chiều
Công tắc pha, cốt nằm ở cụm tay lái bên trái, cùng chỗ với nút xi-nhan và nút còi. Trên đó có hai ký hiệu hình chiếc đèn: tia sáng chiếu thẳng ra là pha, tia sáng chúc xuống là cốt. Khi đang để pha, trên đồng hồ thường có đèn báo màu xanh dương.
Ban ngày trong phố, cứ để cốt. Đèn cốt đủ để người khác thấy bạn, lại không làm lóa người đi ngược chiều. Lỗi hay gặp ở người mới là gạt nhầm lên pha khi định bấm xi-nhan, rồi chạy cả buổi mà không biết. Tập thói quen liếc đồng hồ mỗi lần dừng đèn đỏ: thấy đèn báo xanh thì gạt về cốt.
Có vài lúc ban ngày đèn cốt giúp bạn rõ rệt:
- Chạy dưới tán cây dày trên Phan Đình Phùng hay Hoàng Diệu, nơi nắng và bóng xen nhau, mắt người lái ô tô khó bắt được xe nhỏ.
- Đi dọc Nguyễn Trãi dưới đường sắt trên cao, hoặc qua gầm các cầu vượt, chỗ ánh sáng tối hẳn trong vài chục mét.
- Sáng sớm có sương trên đê hay khi đi qua cầu Long Biên lúc trời mù.
- Chiều mưa phùn mùa xuân, khi mọi thứ một màu xám.
Pha ban ngày hầu như không cần. Chỉ dùng khi đi đường ngoại thành vắng, trời mù dày, và phải gạt về cốt ngay khi có xe ngược chiều.
Nút nháy pha trên Honda Click: dùng khi nào, tránh khi nào
Nhiều bản Click có nút nháy pha riêng ở cụm công tắc trái, thường bấm bằng ngón trỏ. Bấm là đèn pha lóe lên, nhả là tắt. Vị trí có thể khác giữa các đời; khi nhận xe, đọc ký hiệu trên từng nút rồi bấm thử một lần lúc xe đứng yên. Nếu xe không có nút này, gạt nhanh lên pha rồi về cốt cũng cho tác dụng tương tự.
Nên dùng nháy pha khi:
- Muốn vượt một xe đi chậm trên đường ngoại thành, nháy một lần kèm còi ngắn để người phía trước biết.
- Sắp qua một khúc cua khuất hoặc đầu ngõ hẹp, nháy một lần để xe phía bên kia biết có người tới.
Tránh dùng khi:
- Đi trong phố cổ quanh Hoàn Kiếm, nơi người đi bộ, xe đạp, xe ba gác chen nhau. Ánh pha chiếu vào mặt làm họ lóa, phản ứng còn chậm hơn.
- Muốn “giục” người phía trước trong lúc kẹt xe. Ở Hà Nội, nháy pha liên tục dễ bị hiểu là gây sự.
Một lưu ý nữa: đừng coi cái nháy đèn của người khác là lời nhường đường. Người ta có thể đang báo “tôi đi trước” chứ không phải “mời bạn đi”. Cách đọc dòng xe an toàn hơn có trong bài bóp còi, nhập dòng, ngã tư đông.
Kiểm tra đèn ngay lúc nhận Click
Lúc nhận xe ở tiệm, nổ máy rồi đứng trước đầu xe nhìn đèn sáng. Gạt pha, cốt vài lần, bấm nút nháy pha nếu có, bật xi-nhan hai bên và bóp phanh để xem đèn hậu. Toàn bộ chỉ mất một phút, và bạn sẽ không phải bỡ ngỡ khi trời tối. Các bước kiểm tra khác có trong bài nhận xe ga thuê: kiểm tra nhanh Honda Click.
Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở 09:00–21:00, điện thoại 0942 467 674. Đèn có dấu hiệu lạ trong lúc thuê thì gọi số này trước; chi phí sửa chữa nếu có sẽ xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
Muốn hiểu thêm về chiếc xe ga nhỏ này, xem chuyên mục Honda Click và trang tổng hợp xe máy.