Sáng ra dắt xe khỏi nhà sau một đêm mưa, bạn thấy mặt trong chụp đèn pha phủ một lớp sương mờ, hoặc đèn hậu lấm tấm hạt nước như kính nhà tắm. Đèn xe máy bị đọng nước là chuyện rất hay gặp ở Hà Nội vào mùa mưa và những tuần nồm ẩm cuối đông, đầu xuân. Phần lớn trường hợp chỉ là hơi ẩm ngưng tụ và tự hết, nhưng cũng có lúc đó là dấu hiệu gioăng hở, nước lọt vào thật và đèn sắp chập. Dưới đây là cách phân biệt hai trường hợp và lúc nào cần báo cửa hàng.
Vì sao chụp đèn bị mờ hơi nước
Cụm đèn trên xe máy không phải một hộp kín tuyệt đối. Để không khí bên trong nở ra, co lại theo nhiệt độ mà không làm nứt chóa, nhà sản xuất thường chừa những lỗ thông hơi nhỏ hoặc khe thoát có nắp che. Nhờ vậy đèn “thở” được, nhưng cũng vì vậy mà không khí ẩm bên ngoài có thể đi vào.
Khi mặt nhựa trong suốt của chóa bị làm lạnh đột ngột, ví dụ bị mưa tạt, bị xịt nước lúc rửa xe, hay xe đỗ qua đêm ngoài trời ẩm, hơi nước trong lòng đèn gặp bề mặt lạnh sẽ ngưng lại thành lớp sương mỏng.
Những ngày nồm ở Hà Nội còn rõ hơn: không khí gần như bão hòa hơi nước, tường nhà, sàn gạch đều rịn nước, nên chụp đèn mờ đi cũng không có gì lạ. Xe đỗ ở tầng hầm chung cư hay bãi gửi trong ngõ sâu, ít gió, thường bị nặng hơn xe để chỗ thoáng.
Đèn xe máy bị đọng nước kiểu nào là bình thường
Có thể coi là bình thường, chưa cần lo, nếu bạn thấy:
- Một lớp mờ mỏng, đều, như sương phủ ở mặt trong chóa, nhất là ở mép trên hoặc mép ngoài, không thành giọt to chảy xuống.
- Xuất hiện sau mưa, sau rửa xe hoặc sáng ngày nồm, chứ không phải lúc nào cũng có.
- Đèn vẫn sáng ổn định, pha cốt chuyển bình thường, đèn phanh và xi nhan phía sau vẫn đủ sáng.
- Lớp mờ nhạt dần sau khi bật đèn chạy một lúc, hoặc sau nửa ngày trời hanh, có nắng.
Nói chung, khi đèn được bật, phần trong cụm đèn ấm lên, không khí lưu thông qua lỗ thông hơi và hơi ẩm thoát ra từ từ. Với đèn LED, lượng nhiệt tỏa ra ít hơn bóng sợi đốt, nên lớp mờ có thể tồn tại lâu hơn một chút, đó không hẳn là hỏng.
Dấu hiệu nước đã lọt vào thật
Khác với lớp sương mỏng, nước lọt vào qua gioăng hở hay chóa nứt thường để lại dấu vết rõ ràng hơn nhiều:
- Giọt nước to bám trên mặt chóa, chảy thành vệt, hoặc đọng thành vũng nhỏ ở đáy cụm đèn, nghiêng xe thấy nước chao.
- Hơi nước không hết dù đã chạy xe, đã qua vài ngày khô ráo.
- Đèn chập chờn, lúc sáng lúc tắt, đèn pha yếu hẳn, xi nhan nháy nhanh bất thường hoặc đèn phanh không lên.
- Mặt trong chóa có vệt ố, cặn bùn hay chấm rỉ quanh chân bóng, cho thấy nước bẩn đã vào và khô lại nhiều lần.
- Chóa nứt chân chim, vỡ góc hoặc mép tiếp giáp giữa chóa và vỏ đèn bị hở, lệch.
Đèn hậu nằm thấp, sát bánh sau, nên hay bị nước bắn từ mặt đường. Sau khi lội qua những đoạn ngập quen thuộc mỗi trận mưa to như phố Nguyễn Khuyến bên Hà Đông hay đường Hoàng Cầu ở Đống Đa, nếu đèn hậu có nước đọng thành giọt, hãy kiểm tra ngay đèn phanh có còn lên khi bóp phanh không. Người đi phía sau dựa vào đèn này để biết bạn đang giảm tốc.
Nên làm gì và không nên làm gì
Với trường hợp mờ nhẹ, cách xử lý đơn giản là để đèn tự khô:
- Bật đèn và chạy xe bình thường một quãng, để nhiệt và gió làm phần lớn việc.
- Khi đỗ, chọn chỗ thoáng, có nắng gián tiếp nếu được, tránh dựng xe sát góc tường ẩm.
- Lần rửa xe sau, dặn thợ không chĩa vòi áp lực mạnh thẳng vào khe giữa chóa và vỏ đèn.
- Theo dõi thêm một hai ngày. Nếu lớp mờ cứ quay lại dày hơn, chuyển sang báo cửa hàng.
Những việc không nên tự làm với xe thuê:
- Không tự tháo chóa đèn hay cạy keo, gioăng để lau bên trong. Lắp lại không chuẩn rất dễ làm hở thêm và nước vào nhiều hơn.
- Không khoan thêm lỗ “cho thoáng”, không dán băng dính bịt lỗ thông hơi.
- Không hơ máy sấy tóc sát chóa ở chế độ nóng, nhựa trong suốt có thể biến dạng hoặc ố mờ vĩnh viễn.
Khi nào phải báo cửa hàng
Hãy nhắn hoặc gọi cho cửa hàng nếu bạn gặp một trong các tình huống: nước đọng thành giọt hoặc thành vũng, đèn nhấp nháy hay tắt hẳn, đèn phanh hoặc xi nhan không hoạt động, chóa nứt vỡ, hoặc lớp hơi nước không hết sau vài ngày khô. Những lỗi này liên quan trực tiếp tới việc người khác có nhìn thấy bạn vào ban đêm hay không, nên đừng để tới hôm trả xe mới nói.
Khi báo, chụp một tấm ảnh cận chụp đèn, một tấm từ xa thấy cả đầu xe hoặc đuôi xe, và mô tả ngắn: hiện tượng có từ khi nào, sau mưa hay sau rửa xe, đèn còn sáng bình thường không. Bạn có thể gọi số 0942467674 của cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên trong giờ mở cửa 09:00–21:00 để được hướng dẫn mang xe qua kiểm tra hay xử lý thế nào cho phù hợp. Danh sách các lỗi khác cần báo sớm có trong bài báo cửa hàng ngay khi nào trong lúc thuê xe.
Trong lúc chờ, nếu đèn pha yếu hoặc chập chờn thì hạn chế chạy đêm, nhất là các đoạn tối, xe tải nhiều như đê Long Biên, Gia Lâm hay đường dẫn lên cầu Vĩnh Tuy. Nếu bắt buộc phải đi, chạy chậm, bám theo luồng xe có đèn tốt và bật xi nhan sớm hơn bình thường.
Phòng đọng nước khi thuê xe mùa mưa, mùa nồm
Một vài thói quen nhỏ giúp đèn ít bị mờ và bạn phát hiện lỗi sớm:
- Kiểm tra đèn ngay lúc nhận xe, bật pha, cốt, xi nhan, bóp phanh trước và sau. Cách làm chi tiết có trong bài kiểm tra đèn pha, đèn cốt và đèn hậu xe thuê trước khi chạy đêm.
- Ngày nồm, nổ máy và bật đèn ngay khi xuất phát chứ không đợi trời tối, vừa để người khác thấy bạn, vừa giúp chụp đèn khô dần. Những điểm khác cần chú ý khi chạy trong không khí ẩm nằm ở bài chạy xe máy ngày nồm ở Hà Nội.
- Sau khi lội nước, nhìn nhanh đèn hậu và đèn pha trước khi đi tiếp.
Tóm lại, lớp sương mỏng trong chụp đèn sau mưa hay ngày nồm thường không đáng lo và tự hết khi đèn được bật một lúc. Còn khi nước đã thành giọt, đọng đáy hoặc đèn bắt đầu chập chờn, đó là lúc dừng tự xử lý và báo cửa hàng. Các bài khác về chăm sóc xe trong thời gian thuê được gom ở mục bảo dưỡng xe máy, còn thông tin chung về các dòng xe nằm ở chuyên mục xe máy.