Nếu bạn đến từ Bangkok, Chiang Mai, Kuala Lumpur hay Penang và đã chạy xe số Honda nhiều năm, chiếc Wave cho thuê ở Hà Nội sẽ trông rất quen. So sánh Honda Wave Thái Lan và Việt Nam, phần lớn cảm giác điều khiển gần như giữ nguyên: vẫn là xe số không tay côn, vẫn gạt số bằng chân trái. Điều thật sự khác lại nằm ngoài chiếc xe: Thái Lan và Malaysia lưu thông bên trái, còn Việt Nam lưu thông bên phải. Bài này giúp bạn tách hai chuyện đó ra, để tay chân dùng lại kinh nghiệm cũ, còn đầu óc tập trung đổi đúng những phản xạ cần đổi.
Honda Wave Thái Lan và Việt Nam: giống nhiều hơn khác
Wave là dòng xe Honda bán ở nhiều nước Đông Nam Á, nhưng mỗi thị trường có đời xe, tên gọi và trang bị riêng, và xe cho thuê thì có thể là đời cũ hay đời mới. Vì vậy, đừng giả định chiếc Wave bạn nhận ở Hà Nội giống hệt chiếc ở nhà. Thay vào đó, khi nhận xe, dành vài phút tự kiểm tra:
- Cần số. Thử ấn mũi chân, ấn gót chân khi xe đã tắt máy, xem số lên và về theo kiểu bạn quen hay không.
- Phanh. Xác định phanh trước ở tay phải, phanh sau ở bàn đạp chân phải, và thử độ ăn của từng phanh ở tốc độ chậm.
- Công tắc trên tay lái. Vị trí xi nhan, còi, đèn pha có thể khác chút ít. Bấm thử từng nút trước khi ra đường, nhất là xi nhan, vì bạn sẽ dùng nó nhiều hơn bình thường trong mấy ngày đầu.
- Gương. Chỉnh lại theo dáng ngồi của bạn; xe cho thuê thường được người trước chỉnh lệch.
Nếu có gì chưa rõ, cứ hỏi người giao xe. Phần giới thiệu dòng xe ở Việt Nam có tại trang Honda Wave.
Lái bên phải: phản xạ nào cần đổi trước tiên
Cơ thể bạn đã quen chạy sát lề trái suốt nhiều năm. Ở Hà Nội, bạn đi sát lề phải, xe ngược chiều chạy bên trái bạn. Trên đường thẳng, việc này không khó. Lỗi thường xảy ra ở những lúc bạn không nghĩ, chẳng hạn ra khỏi bãi gửi xe, rời quán cà phê, hay rẽ vào một con ngõ: tay lái tự đưa bạn về phía quen thuộc.
Một mẹo đơn giản là tự nhắc mỗi lần xuất phát: “lề phải ở bên tay phải mình”. Nghe đơn giản, nhưng vài ngày đầu, chính câu nhắc này giữ bạn đúng làn mỗi khi vừa dừng xe xong.
Rẽ và quay đầu ở Hà Nội
Ở Thái Lan, Malaysia, rẽ trái là vòng ngắn sát lề, rẽ phải là vòng rộng cắt qua dòng xe ngược chiều. Ở Hà Nội thì ngược lại:
- Rẽ phải là vòng ngắn. Giữ sát lề phải, giảm tốc, nhìn người đi bộ và xe đạp bên phải trước khi rẽ.
- Rẽ trái là vòng rộng. Bật xi nhan sớm, dịch dần vào phía tim đường, chờ xe ngược chiều đi qua, rồi rẽ vào đúng làn bên phải của con đường mới. Lỗi phổ biến nhất là rẽ xong lại theo thói quen chui vào làn bên trái.
- Quay đầu. Quay đầu ở Hà Nội là vòng sang trái, cắt qua dòng ngược chiều. Chỉ quay đầu ở chỗ được phép, giảm tốc hẳn và nhìn kỹ cả hai chiều, vì xe máy từ phía sau thường vượt lên rất sát.
Nhiều phố trong phố cổ là đường một chiều, nên trước khi rẽ hãy liếc biển báo đầu phố. Bản đồ trên điện thoại giúp nhiều, nhưng biển báo tại chỗ mới là thứ quyết định.
Vòng xuyến và nút giao đông
Ở nước bạn, xe vào vòng xuyến theo chiều kim đồng hồ. Ở Việt Nam, xe đi vòng ngược chiều kim đồng hồ, vào vòng xuyến bằng cách rẽ phải rồi vòng sang trái quanh đảo giữa. Đây là chỗ phản xạ cũ dễ kéo bạn đi sai nhất, vì mọi thứ diễn ra nhanh và đông.
Cách làm an toàn:
- Giảm tốc từ xa, về số thấp trước khi vào vòng.
- Nhìn sang bên trái, nơi xe trong vòng đang chạy tới.
- Đi theo dòng xe, giữ tốc độ đều, đừng đổi làn đột ngột.
- Bật xi nhan phải trước lối ra mình cần.
Nếu thấy lúng túng, cứ đi thêm một vòng. Không ai trách bạn vì đi chậm, còn rẽ ngược chiều thì nguy hiểm thật sự. Bài quen lái bên trái ở Anh, Úc, Nhật có thêm ví dụ về vòng xuyến và đoạn cầu Long Biên, nơi xe máy lại đi bên trái.
Nhìn gương và vượt xe
Thói quen nhìn gương của bạn cũng cần xoay lại. Ở Hà Nội, xe vượt thường đi lên từ bên trái bạn, nên gương trái là gương quan trọng nhất khi chuyển làn hoặc chuẩn bị rẽ trái. Trước khi đổi hướng, nhìn gương rồi quay nhanh đầu sang bên đó, vì xe máy chen trong vùng khuất rất thường gặp.
Khi muốn vượt, hãy vượt bên trái xe phía trước. Trong thực tế, bạn sẽ thấy xe máy len cả hai bên, nhưng cứ giữ cho mình một quy tắc rõ ràng thì dễ dự đoán hơn cho người phía sau.
Ngày đầu ở Hà Nội: chạy thử theo thứ tự
Đừng bắt đầu bằng phố cổ vào giờ đông. Một trình tự hợp lý:
- Buổi đầu: chạy quanh khu vắng gần chỗ nhận xe, tập rẽ phải, rẽ trái, quay đầu vài lần. Cửa hàng ở Nguyễn Văn Cừ, Long Biên; hỏi người giao xe một vài con phố nhỏ gần đó để tập vào giờ vắng.
- Buổi thứ hai: qua cầu Chương Dương sang Hoàn Kiếm vào khung giữa buổi sáng, đi những trục rộng trước khi vào ngõ nhỏ.
- Sau đó: khi đã không còn phải nghĩ về chiều đường, mới đi tới các khu như Tây Hồ hay ra các cung đường xa.
Về giấy phép lái xe, quy định cho người nước ngoài phụ thuộc vào loại giấy phép bạn đang có, nên hãy tìm hiểu trước chuyến đi và hỏi rõ cửa hàng khi đặt xe. Bài người nước ngoài dùng bằng lái nước ngoài có đi xe được không là điểm bắt đầu tốt. Nếu là lần đầu chạy xe số ở phố cổ, xem thêm làm quen Honda Wave trước khi ra đường lớn.
Lời kết
Với người đã quen Wave ở Thái Lan hay Malaysia, chiếc xe không phải trở ngại; chiều đường mới là thứ cần tập. Kiểm tra xe vài phút khi nhận, rồi dành ngày đầu để đổi phản xạ rẽ, quay đầu, vòng xuyến và nhìn gương. Tìm hiểu thêm ở trang Honda Wave và chuyên mục xe máy.