Đạp phanh chân không sáng đèn là lỗi dễ lọt khi nhận xe số: bóp tay phanh thì đèn hậu đỏ lên, nhưng đạp bàn đạp phanh chân thì đèn vẫn tối. Người nhận xe thường chỉ thử một phanh, hay là tay phanh, rồi yên tâm. Trong khi trên xe số, bàn đạp phanh sau được dùng rất nhiều, nhất là khi dừng và đi chậm; mỗi lần đạp mà đèn không sáng, người đi sau không có tín hiệu nào. Bài gợi ý cách hiểu vai trò công tắc đèn phanh ở bàn đạp, cách nhờ người đứng sau kiểm tra, phân biệt với đèn hậu hỏng, vì sao không nên tự chỉnh và điều cần nói với tiệm. Đây là mô tả chung, không thay lời của tiệm.
Bài không biết chiếc xe số thuê của bạn thuộc dòng nào, không biết công tắc đèn phanh của xe đó nằm ở đâu và không biết tiệm kiểm tra thế nào. Những điều thuộc về tiệm đều là điều xác nhận trực tiếp.
Đạp phanh chân không sáng đèn: hai đường báo cho một chiếc đèn
Trên nhiều xe số, đèn phanh sáng nhờ hai công tắc: một gắn ở tay phanh trước, một gắn ở bàn đạp phanh sau. Chỉ cần một trong hai chạm là đèn sáng. Nếu bóp tay phanh đèn sáng mà đạp bàn đạp đèn không sáng, thủ phạm thường nằm ở nhánh còn lại, tức công tắc ở bàn đạp: nó có thể lỏng, lệch hay hỏng.
Sách hướng dẫn của Honda Việt Nam cho mẫu Wave Alpha liệt kê công tắc đèn phanh trong lịch bảo dưỡng và có mục điều chỉnh công tắc đèn phanh. Sách nói công tắc có thể hoạt động quá trễ hoặc quá sớm và cách chỉnh bằng ốc điều chỉnh. Bài không biết xe của bạn có đúng hai công tắc hay không; hãy hỏi tiệm.
Vì sao người đi xe số dễ bỏ sót: quen thử phanh tay
Khi nhận xe, nhiều người thử phanh bằng cách bóp tay phanh vì dễ làm, rồi thấy đèn sáng là xong. Trên xe số, phanh sau là phanh chân, mà để thử bàn đạp cần đứng ở sau xe hoặc nhờ người khác nhìn. Chính vì khó tự nhìn nên bước này hay bị bỏ qua.
Đây là chỗ nên nhắc kỹ với người nhận xe buổi tối: trời tối, đèn hậu đỏ là thứ duy nhất báo cho xe phía sau. Bài kiểm tra đèn phanh xe máy thuê trước khi nhận xe có các bước thử khi nhận xe.
Nhờ người đứng sau kiểm tra: ba bước
Hãy làm khi xe đã dựng chắc, ngay trước cửa tiệm hay chỗ gửi.
- Bật khóa điện sang ON. Đèn phanh cần có điện mới sáng, và không cần nổ máy.
- Nhờ một người đứng phía sau xe, cách vài bước, nhìn thẳng vào đèn hậu. Nếu không có ai giúp, đặt điện thoại quay phía đèn hậu hoặc nhìn phản chiếu trên cửa kính.
- Bóp tay phanh trước, rồi đạp bàn đạp phanh sau từng lần riêng. Ghi lại đèn có sáng không, và đạp tới đâu thì đèn sáng: ngay từ đầu hay phải đạp sâu mới sáng.
Nếu bóp tay phanh đèn sáng mà đạp bàn đạp thì không, hoặc phải đạp rất sâu đèn mới sáng, hãy báo tiệm trước khi chạy.
Phân biệt với đèn hậu hỏng: khi cả hai phanh đều không sáng
Nếu cả tay phanh lẫn bàn đạp đều không làm đèn sáng, nguyên nhân có thể không phải công tắc: có thể là bóng đèn, cầu chì hoặc dây điện. Sách Wave Alpha dặn khi thay bóng đèn phải dùng loại đúng chỉ định và kiểm tra bóng mới hoạt động trước khi lái, còn cầu chì đứt phải thay bằng cầu chì cùng thông số.
Với xe thuê, bạn không nên tự thử thay. Việc của bạn là ghi lại: đèn hậu có sáng khi bật khóa điện không, đèn phanh sáng ở phanh nào, xi nhan có chớp không. Mô tả như vậy giúp tiệm đoán đúng chỗ hỏng.
Công tắc ở bàn đạp: vì sao không tự chỉnh trên xe thuê
Sách Wave Alpha mô tả chỉnh công tắc đèn phanh bằng cách giữ công tắc và vặn ốc theo chiều này nếu công tắc hoạt động quá trễ, chiều kia nếu quá sớm. Trông có vẻ đơn giản, nhưng với xe thuê, việc chỉnh là việc của tiệm: bạn không biết vị trí chuẩn, và chỉnh sai có thể làm đèn phanh sáng liên tục hoặc không sáng.
Cũng đừng bẻ bàn đạp, uốn lò xo hay dùng dây buộc để giữ công tắc. Nếu bàn đạp có vẻ lỏng hay cong, hãy chụp ảnh và báo. Bài đèn phanh xe thuê sáng liên tục dù không bóp phanh nói về lỗi ngược lại: đèn phanh luôn sáng.
Đi đêm hay trời mưa khi đèn phanh chân không sáng: đừng chạy
Đèn phanh chân không sáng nghĩa là mỗi lần bạn dừng bằng bàn đạp, người đi sau không được báo. Buổi tối, nhất là trong ngõ và trên đường ngoại thành thiếu sáng, đây là rủi ro đáng kể. Đừng chạy đêm với chiếc xe này khi chưa sửa. Nếu buộc phải di chuyển vài trăm mét tới chỗ sửa, hãy đi thật chậm, dùng tay phanh trước nhiều hơn vì nó làm đèn sáng, và giữ khoảng cách rộng.
Về điều kiện kỹ thuật tối thiểu của xe khi ra đường, xem bài xe máy thiếu gương chiếu hậu bên trái, còi không kêu, đèn phanh tắt; bài này không kết luận pháp lý cho từng trường hợp.
Phòng trước: thử cả hai phanh khi nhận xe
Cách phòng đơn giản là thử đèn phanh bằng cả tay phanh và bàn đạp ngay khi nhận xe, trong giờ tiệm mở cửa 09:00–21:00, và nhờ nhân viên tiệm hay người đi cùng đứng sau xem. Làm một phút, nhưng tránh được việc phát hiện lỗi ở giữa đường tối.
Báo tiệm: nói gì khi đèn phanh chân không sáng
Hãy nhắn tiệm: bóp tay phanh đèn có sáng, đạp bàn đạp không sáng hay sáng muộn, đã kiểm tra thế nào, và kèm ảnh hoặc video đèn hậu. Hỏi tiệm có đổi xe hay sửa tại chỗ không. Bài không biết tiệm xử lý thế nào; đó là điều xác nhận trực tiếp.
Báo tiệm: số liên hệ và giờ làm việc
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không giao hay nhận xe ngoài khung giờ này; số liên hệ là 0942467674. Tiệm có kiểm tra đèn phanh trước khi giao xe không, xử lý ra sao khi đèn phanh chân không sáng và có đổi xe không: bài không có dữ kiện về chính sách của tiệm, hãy hỏi và xác nhận trực tiếp, nhắn tin để có bằng chứng. Gọi hay nhắn khi xe đã dừng hẳn ở chỗ an toàn; đang chạy thì không dùng điện thoại.
Đây là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng. Xem thêm các bài khác trong chuyên mục xe số và trang xe máy.
Tóm lại
Đạp phanh chân không sáng đèn trong khi bóp phanh tay vẫn sáng thường là dấu hiệu công tắc ở bàn đạp có vấn đề: thử cả hai phanh với người đứng sau khi nhận xe, ghi lại đèn nào sáng, không tự chỉnh công tắc trên xe thuê, không chạy đêm khi chưa sửa và nhắn tiệm kèm ảnh. Xem thêm chuyên mục xe số và trang xe máy.