Bạn đang chạy chiếc xe 50cc trong phố, tới đầu một con đường thì thấy tấm biển tròn viền đỏ có vẽ chiếc xe máy bị gạch chéo. Câu hỏi đầu tiên là: đây là biển cấm xe gắn máy hay biển cấm xe máy, và xe của mình có được đi tiếp không? Hai biển trông khá giống nhau, khác ở một chi tiết nhỏ trên hình vẽ. Bài này giúp bạn nhận ra từng biển trong vài giây, hiểu xe 50cc thuộc nhóm nào, và biết những tuyến quen thuộc ở Hà Nội mà xe 50cc phải vòng tránh.
Biển cấm xe gắn máy và biển cấm xe máy: nhìn hình là phân biệt được
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ QCVN 41:2024/BGTVT, áp dụng từ ngày 01/01/2025, liệt kê trong nhóm biển báo cấm hai biển dễ gây nhầm:
- Biển P.104, tên trong quy chuẩn là “Cấm xe máy”. Biển tròn, nền trắng, viền đỏ, có vạch đỏ chéo. Hình vẽ màu đen là một người đang ngồi lái chiếc xe máy.
- Biển P.111a, tên là “Cấm xe gắn máy”. Cũng là biển tròn nền trắng viền đỏ có vạch chéo, nhưng hình vẽ chỉ có chiếc xe, không có người ngồi trên xe.
Mẹo nhớ nhanh: có người ngồi trên xe là biển cấm xe máy, chỉ có chiếc xe trống là biển cấm xe gắn máy. Ngoài hai biển này còn có biển P.105 “Cấm xe ô tô và xe máy”, vẽ cả ô tô lẫn xe máy trên cùng một mặt biển.
Nếu mắt chưa kịp nhìn mã hay chi tiết hình, hãy đọc thêm biển phụ hình chữ nhật đặt bên dưới. Biển phụ thường ghi khung giờ cấm, loại xe được miễn hoặc phạm vi áp dụng, và nó quyết định khá nhiều việc bạn có được đi vào hay không.
Xe 50cc thuộc nhóm nào trên biển báo
Trong luật giao thông, xe 50cc thường được xếp vào nhóm xe gắn máy, tách biệt với xe mô tô có dung tích lớn hơn như các mẫu xe số, xe ga phổ biến. Phần lớn nội dung xe 50cc là gì đã có trong bài xe 50cc là gì và đi được những đâu; ở đây chỉ cần nhớ một điều: khi đi xe 50cc, bạn là người lái xe gắn máy.
Từ đó suy ra cách đọc biển:
- Gặp biển P.111a (chiếc xe không người lái): biển này nhắm thẳng vào xe gắn máy, nên xe 50cc không được đi vào. Theo cách hiểu phổ biến, xe mô tô dung tích lớn hơn không thuộc đối tượng của riêng biển này, trừ khi tại đó còn biển cấm khác.
- Gặp biển P.104 (người ngồi trên xe) hoặc P.105: phần phụ lục của quy chuẩn gọi P.104 là biển cấm xe mô tô, và các tài liệu tham khảo đang có cách hiểu chưa thống nhất về việc biển này có áp dụng cho xe gắn máy hay không. Với người đi xe 50cc, cách an toàn nhất là coi như biển cũng áp dụng cho mình và chọn đường khác, trừ khi biển phụ ghi rõ xe gắn máy được đi.
Nói gọn: biển chỉ cấm xe gắn máy thì người đi xe mô tô vẫn có thể đi tiếp, còn biển cấm xe máy thì người đi xe 50cc đừng vội nghĩ mình được miễn.
Những tuyến ở Hà Nội xe 50cc không được đi
Một số tuyến lớn ở Hà Nội cấm xe máy nói chung, và xe 50cc cũng nằm trong lệnh cấm này. Đây là những chỗ người tự tìm đường hay lỡ đi nhầm:
- Cầu Thanh Trì. Cầu chỉ dành cho ô tô, xe máy muốn qua sông Hồng ở phía Nam phải đi cầu Vĩnh Tuy hoặc các cầu khác.
- Đường Vành đai 3 trên cao. Đoạn đi trên cao qua Phạm Văn Đồng, Khuất Duy Tiến, Nguyễn Xiển cấm xe máy; xe 50cc đi đường phía dưới.
- Làn chính Đại lộ Thăng Long. Xe máy, kể cả xe 50cc, chỉ được đi trên đường gom hai bên, không đi vào các làn chính ở giữa.
- Cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 không cho xe mô tô, xe gắn máy đi trên đường cao tốc, nên xe 50cc tuyệt đối không lên tuyến này.
Nếu chẳng may đã lọt vào một trong các đoạn này, đừng quay đầu hay đi ngược chiều. Cách thoát ra an toàn được hướng dẫn trong bài lỡ đi vào đường cấm xe máy như đường trên cao Vành đai 3.
Xe 50cc đi được những đường nào
Phần lớn phố phường nội thành không treo biển cấm xe máy hay xe gắn máy, nên xe 50cc đi lại bình thường, miễn là tuân thủ chiều đường, làn đường và biển giờ cấm. Vài lựa chọn quen thuộc:
- Qua sông Hồng: cầu Long Biên, cầu Chương Dương, cầu Vĩnh Tuy, cầu Nhật Tân và tầng dưới cầu Thăng Long đều có phần đường cho xe máy. Bài xe 50cc qua sông Hồng chọn cầu nào so sánh từng cầu cho xe nhỏ.
- Đi về phía Tây: thay vì làn chính Đại lộ Thăng Long, hãy đi đường gom hai bên.
- Đi về phía Nam: thay vì Vành đai 3 trên cao, đi đường Nguyễn Xiển, Khuất Duy Tiến phía dưới.
Riêng khu phố cổ Hoàn Kiếm và quanh hồ Hoàn Kiếm, nhiều phố có biển cấm theo giờ hoặc phân luồng phố đi bộ vào cuối tuần. Đó là biển có thời hạn, đọc kỹ biển phụ trước khi rẽ vào.
Tự tìm đường bằng điện thoại: vài thói quen nên có
Ứng dụng chỉ đường như Google Maps rất tiện, nhưng không phải lúc nào cũng phân biệt được làn chính và đường gom, hay biển cấm theo giờ. Vài thói quen giúp người đi xe 50cc tránh lỗi:
- Trước khi xuất phát, xem lộ trình có đi qua cầu Thanh Trì, Vành đai 3 trên cao hay Đại lộ Thăng Long không, và chủ động chọn tuyến thay thế.
- Đến đầu mỗi đường lớn, nhìn biển trước, nghe chỉ đường sau. Biển trên đường luôn có giá trị cao hơn lời chỉ dẫn của ứng dụng.
- Khi phân vân, đi chậm sát lề phải, dừng ở chỗ an toàn để hỏi người dân hoặc cảnh sát giao thông thay vì đoán.
Nhóm biển cấm xe máy thường gặp ở Hà Nội được tổng hợp trong bài nhận biết biển cấm xe máy khi chạy đường Hà Nội.
Tóm lại
Biển cấm xe gắn máy chỉ vẽ chiếc xe trống, còn biển cấm xe máy có hình người ngồi lái. Xe 50cc là xe gắn máy, nên gặp biển cấm xe gắn máy là phải vòng, còn gặp biển cấm xe máy thì cũng nên coi như không được đi vào. Cầu Thanh Trì, Vành đai 3 trên cao, làn chính Đại lộ Thăng Long và cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ là những tuyến xe 50cc không được đi. Các bài khác về dòng xe nhỏ này nằm ở mục xe 50cc, còn kiến thức chung về các dòng xe có trong chuyên mục xe máy.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi. Văn bản pháp luật gốc có thể tra cứu trên cổng văn bản Chính phủ và hướng dẫn của cảnh sát giao thông tại csgt.vn.