Bài này gom những câu tiếng Việt khi xe máy hỏng mà một người khách nước ngoài có thể đọc to hoặc đơn giản là giơ màn hình điện thoại cho người đối diện xem. Thuê xe lần đầu ở Hà Nội mà không nói được tiếng Việt, chuyện xịt lốp trên phố Thụy Khuê hay xe tắt máy giữa đường Thanh Niên dễ biến thành một tình huống lúng túng. Thật ra người Hà Nội rất sẵn lòng chỉ đường tới tiệm vá xe, chỉ cần họ hiểu bạn đang gặp chuyện gì. Nếu bạn là người Việt đang đi cùng bạn bè nước ngoài, hãy gửi bài này cho họ trước chuyến đi.
Trước khi cần: chuẩn bị trên điện thoại
Lúc xe hỏng bên đường, bạn sẽ không có thời gian tìm kiếm. Mười phút chuẩn bị ở chỗ ở giúp mọi thứ nhanh hơn nhiều:
- Chụp màn hình danh sách câu dưới đây, hoặc lưu vào ghi chú. Chữ tiếng Việt có dấu đầy đủ thì người đọc mới hiểu đúng.
- Tải gói tiếng Việt ngoại tuyến trong ứng dụng dịch bạn dùng, để vẫn dịch được khi sóng yếu ở ngõ nhỏ.
- Lưu liên lạc của cửa hàng thuê xe trong danh bạ và Zalo, đúng kênh mà cửa hàng đưa lúc giao xe.
- Chụp ảnh biển số xe và ảnh xe lúc nhận, để khi cần có thể cho thợ hoặc cửa hàng xem ngay.
Cách dùng ứng dụng dịch khi nói chuyện với chủ xe được hướng dẫn riêng trong bài khách quốc tế dùng ứng dụng dịch để nói chuyện với chủ xe.
Câu tiếng Việt khi xe máy hỏng: nhờ người qua đường
Phần cách đọc dưới đây chỉ là gần đúng theo giọng Hà Nội, viết theo kiểu đánh vần tiếng Anh. Tiếng Việt có thanh điệu, nên nếu đọc mà người nghe chưa hiểu, cứ giơ màn hình cho họ đọc là chắc nhất.
- “Xin lỗi, anh/chị giúp tôi với.” Cách đọc: sin loy, an/chee zoop toy vuh-y. Nghĩa: Excuse me, could you help me? Dùng “anh” với nam, “chị” với nữ.
- “Xe tôi bị hỏng.” Cách đọc: seh toy bee hong. Nghĩa: My motorbike is broken.
- “Gần đây có chỗ sửa xe không?” Cách đọc: gun day caw chaw soo-a seh khom. Nghĩa: Is there a repair shop nearby?
- “Ở đâu?” Cách đọc: uh dow. Nghĩa: Where? Thường người ta sẽ chỉ tay, hoặc nói “đi thẳng”, “rẽ trái”, “rẽ phải”.
- “Anh/chị chỉ trên bản đồ giúp tôi được không?” Nghĩa: Can you show me on the map? Đưa điện thoại đang mở bản đồ cho họ.
Ở Hà Nội, tiệm vá xe nhỏ thường có tấm biển viết tay “Vá xe”, “Bơm vá” hoặc “Sửa xe máy”, nhiều chỗ chỉ là một bình hơi và hộp đồ nghề đặt sát vỉa hè. Nhận ra mấy chữ này là bạn đã tự tìm được nửa đường.
Mô tả đúng lỗi: xịt lốp, hết xăng, không nổ, mất chìa
Khi đã tới tiệm hoặc gặp người giúp, câu thứ hai nên nói rõ xe bị gì. Chọn đúng câu theo tình huống:
Xịt lốp, thủng lốp
- “Xe bị xịt lốp.” Cách đọc: seh bee sit lop. Nghĩa: The tyre is flat.
- “Lốp trước” (lop chuh-uk, lốp phía trước) hoặc “lốp sau” (lop sow, lốp phía sau).
Nếu lốp xẹp hẳn, hãy dắt xe chứ đừng cố chạy, vì có thể làm hỏng săm và vành. Xem thêm bài đang đi xe thuê bị xịt lốp làm gì ngay.
Hết xăng
- “Xe hết xăng.” Cách đọc: seh het sang. Nghĩa: I ran out of fuel.
- “Cây xăng gần nhất ở đâu?” Cách đọc: cay sang gun nhut uh dow. Nghĩa: Where is the nearest petrol station?
Ở nhiều con phố, người dân có thể chỉ cho bạn trạm xăng gần nhất hoặc chỗ bán xăng lẻ. Đi một quãng ngắn tới trạm xăng chính thức vẫn là lựa chọn an toàn hơn.
Xe không nổ máy
- “Xe không nổ máy.” Cách đọc: seh khom naw my. Nghĩa: The engine won’t start.
- “Xe đang đi thì tắt máy.” Nghĩa: The engine stopped while I was riding.
Trước khi nhờ thợ, thử vài bước đơn giản trong bài xe máy thuê không nổ máy, xử lý từng bước, đôi khi chỉ là quên gạt chân chống hoặc chưa bóp phanh khi đề.
Mất chìa khóa
- “Tôi bị mất chìa khóa xe.” Cách đọc: toy bee mut chee-a kwa seh. Nghĩa: I lost the motorbike key.
Với trường hợp này, đừng nhờ thợ ven đường phá khóa hay làm chìa mới. Xe là tài sản của cửa hàng, hãy báo cửa hàng trước theo các bước trong bài mất chìa khóa xe thuê: những việc cần làm ngay.
Nói với thợ sửa xe bằng tiếng Việt: hỏi giá và nhờ gọi cửa hàng
Đây là phần quan trọng nhất với xe thuê. Thợ ven đường ở Hà Nội phần lớn làm nhanh và thật thà, nhưng bạn nên nói rõ hai điều trước khi họ bắt tay vào việc: đây là xe thuê, và bạn muốn biết giá trước.
- “Đây là xe thuê.” Cách đọc: day la seh thoo-ay. Nghĩa: This is a rented bike.
- “Sửa hết bao nhiêu tiền?” Cách đọc: soo-a het bow nyew tee-en. Nghĩa: How much will the repair cost? Hỏi trước khi thợ làm, không phải sau.
- “Anh nói chuyện với chủ xe giúp tôi.” Nghĩa: Please talk to the bike owner for me. Bấm gọi cửa hàng rồi đưa điện thoại cho thợ.
- “Chỉ vá thôi, chưa thay đồ.” Nghĩa: Only patch it, don’t replace any parts yet.
- “Chờ chủ xe đồng ý đã.” Nghĩa: Wait until the owner agrees first.
- “Cảm ơn anh/chị.” Cách đọc: gahm un an/chee. Nghĩa: Thank you.
Đưa điện thoại cho thợ nói chuyện trực tiếp với cửa hàng là cách hiệu quả nhất. Hai người cùng nói tiếng Việt sẽ thống nhất được lỗi gì, sửa thế nào, có cần thay phụ tùng hay không chỉ trong vài phút, còn bạn không phải đoán. Nếu thợ đề nghị thay săm, thay bugi hay bất kỳ phụ tùng nào, hãy để cửa hàng quyết định.
Dùng điện thoại dịch hỗ trợ cho đúng cách
Ứng dụng dịch rất có ích nhưng cũng dễ dịch sai các từ chuyên về xe. Vài mẹo để dùng hiệu quả:
- Gõ câu ngắn, mỗi câu một ý. “My front tyre is flat” dịch đúng hơn nhiều so với một đoạn dài kể lại cả chuyến đi.
- Dùng chế độ hội thoại để người đối diện nói vào điện thoại và bạn đọc bản dịch, thay vì cố nghe.
- Dùng chế độ camera để đọc biển hiệu, tờ giấy viết tay của tiệm hoặc tin nhắn từ cửa hàng.
- Chỉ vào bộ phận hỏng. Chỉ tay vào lốp, vào bình xăng hay ổ khóa thường rõ hơn mọi bản dịch.
Nếu bản dịch nghe lạ hoặc thợ có vẻ không hiểu, quay lại danh sách câu ở trên. Câu viết sẵn bằng tiếng Việt có dấu luôn đáng tin hơn câu máy dịch tại chỗ.
Vài lưu ý an toàn khi nhờ người lạ giúp
- Dắt xe vào sát vỉa hè hoặc chỗ có đèn trước khi dừng lại nói chuyện, nhất là trên các tuyến đông như Đội Cấn, Nguyễn Văn Cừ hay quanh hồ Hoàn Kiếm.
- Không đưa giấy tờ tùy thân hay giấy tờ xe cho người lạ giữ; nếu cần, chỉ cho họ xem rồi cất lại.
- Không để ai mang xe đi một mình tới tiệm khác. Nếu phải dắt xe đi, bạn đi cùng.
- Trời tối hoặc khu vực vắng, như đoạn đê ven sông Hồng, hãy báo cửa hàng sớm và chờ ở chỗ sáng, đông người.
- Gửi định vị cho cửa hàng ngay khi dừng xe, để họ hướng dẫn tiệm gần nhất hoặc cách xử lý tiếp theo.
Một danh sách câu tiếng Việt ngắn trên điện thoại, cộng với thói quen hỏi giá trước và gọi cửa hàng trước khi thay đồ, là đủ để một lần xe hỏng trở thành chuyện nhỏ. Các tình huống hỏng hóc khác được gom trong mục xử lý sự cố xe, còn thông tin chung về các dòng xe cho thuê nằm ở chuyên mục xe máy.