Ở chung cư hay đi trung tâm thương mại tại Hà Nội, sớm muộn bạn cũng phải đưa xe số xuống hầm gửi xe: một con dốc bê tông dài, ánh đèn vàng, có khi xoắn một vòng, cuối dốc là chốt soát vé. Lên dốc ra còn khó hơn, vì chốt trả vé thường đặt ngay trên dốc, buộc bạn dừng hẳn rồi khởi hành lại khi xe đang chúi đầu lên trên. Với xe số, mọi chuyện xoay quanh ba thứ: để số nào, phanh bằng gì và giữ xe ra sao khi đứng trên dốc. Bài này đi theo đúng một vòng gửi xe, từ miệng hầm xuống tới chỗ để xe rồi quay lên.
Vì sao xe số trôi trên dốc hầm dù đang vào số
Nhiều người đi xe số lâu vẫn bất ngờ khi dừng trên dốc hầm, xe đang ở số một mà vẫn trôi lùi. Lý do nằm ở côn tự động: khi máy chạy không tải, côn ly tâm mở, động cơ không còn nối với bánh sau. Xe lúc đó gần như đang ở số mo, chỉ có phanh giữ được nó.
Điều này dẫn tới hai nguyên tắc cho cả chuyến xuống hầm. Một, khi xe đang chạy và bạn nhả ga, phanh động cơ của số thấp có tác dụng, nên chọn đúng số là có thêm một lực hãm mà không tốn má phanh. Hai, khi xe đã đứng yên trên dốc, phanh là thứ duy nhất giữ xe. Hiểu vậy thì sẽ không bao giờ thả phanh khi đứng ở chốt vé với hy vọng số một giữ hộ.
Xe số xuống hầm gửi xe: chuẩn bị từ miệng hầm
Phần quan trọng nhất diễn ra trên mặt đất, trước khi bánh trước chạm dốc:
- Giảm tốc và về số từ trên bằng. Về số hai, hoặc số một nếu dốc ngắn mà gắt. Đừng đạp số giữa dốc, vì lúc đạp côn tách ra và xe mất luôn phanh động cơ trong khoảnh khắc đó.
- Bật đèn, tháo kính râm. Từ ngoài trời nắng chui vào hầm, mắt cần vài giây để quen tối.
- Chuẩn bị thẻ hoặc tiền gửi xe. Để thẻ cư dân ở túi áo ngực hoặc móc chìa khóa, đừng bắt mình lục balo trên dốc.
- Nhìn biển phân luồng. Hầm chung cư và trung tâm thương mại thường tách lối xe máy khỏi lối ô tô; nếu có biển yêu cầu tắt máy dắt xe ở đoạn nào thì làm theo.
Xuống dốc: số thấp làm chính, phanh chân đều
Khi xe đã vào dốc, nhả ga hoàn toàn và để số thấp ghìm tốc độ. Bạn sẽ nghe máy gằn nhẹ, đó là phanh động cơ đang làm việc. Phần còn lại giao cho phanh chân, tức phanh sau đạp bằng chân phải.
Cách dùng phanh chân trên dốc hầm khác dốc ngoài đường ở chỗ dốc dài nhưng tốc độ rất thấp. Hãy đạp nhẹ và đều, giữ tốc độ ngang người đi bộ nhanh, thay vì thả trôi rồi đạp gấp. Phanh tay trước chỉ chạm nhẹ để hỗ trợ: mặt bê tông mài hay sơn nhẵn ở nhiều hầm rất dễ làm bánh trước trượt nếu bóp mạnh, nhất là những ngày nồm ẩm khi sàn đọng hơi nước.
Không về số mo để thả dốc cho nhẹ máy. Mất phanh động cơ, cả sức nặng của xe dồn lên phanh, trong khi bạn còn phải ôm cua ở chiếu nghỉ. Kỹ thuật vào cua hẹp giữa dốc được nói riêng trong bài gửi xe máy ở hầm chung cư có dốc cua gắt.
Dừng ở chốt soát vé trên dốc mà không trôi xe
Chốt soát vé hay barie đặt trên dốc là điểm khó nhất, và cũng là chỗ xe số có lợi thế. Xe số có phanh sau ở chân phải, phanh trước ở tay phải, còn tay trái hoàn toàn rảnh vì không có tay côn.
Cách dừng gọn:
- Về số một trước khi xe dừng hẳn. Vào số khi xe còn lăn chậm luôn trơn hơn đạp số khi đã đứng yên.
- Đạp giữ phanh chân, hai chân hoặc một chân chống đất tùy chiều cao của bạn.
- Tay trái đưa thẻ, nhận vé hoặc trả tiền. Tay phải vẫn ở tay ga, sẵn sàng bóp phanh trước nếu cần.
Nếu chiếc xe phía trước dừng quá lâu, cứ giữ phanh, đừng thả ra cho xe trôi lùi vài gang rồi đạp lại. Hàng xe sau bạn trên dốc ra thường bám rất sát.
Lên dốc ra: khởi hành bằng số một và phanh chân
Từ chốt vé, khởi hành ngang dốc trên xe số có thể làm rất êm nhờ phanh chân:
- Đang ở số một, giữ phanh chân.
- Vặn ga từ từ đến khi nghe máy tăng tiếng và cảm thấy đuôi xe hơi ghì lên phía trước. Đó là lúc côn ly tâm bắt đầu ăn.
- Nhả phanh chân từ từ, đồng thời thêm chút ga. Xe đi lên chứ không lùi.
- Giữ số một cho tới hết dốc. Dốc hầm ngắn, lên số giữa chừng chỉ làm máy hụt hơi.
Nếu xe hơi trôi lùi, bóp ngay phanh trước, chống chân, rồi làm lại từ bước một. Đừng cố vặn mạnh ga để cứu, vì côn đóng đột ngột sẽ làm xe chồm lên, rất dễ đâm vào xe phía trước. Còn nếu máy chết giữa dốc, xe số sẽ trôi ngay vì côn đã mở: bóp phanh trước, đạp phanh chân, chống chân cho vững, về số mo rồi đề lại máy, sau đó mới vào số một và làm lại từ đầu. Nguyên tắc chung khi khởi hành giữa dốc có trong bài cách vào số một của xe số thuê khi khởi hành ngang dốc và bài lên dốc và xuống dốc bằng xe số khi mới lái.
Chở người, chở đồ và giờ cao điểm
Ở những hầm lớn như Royal City ở Thanh Xuân hay Times City ở Hai Bà Trưng, giờ tan tầm buổi chiều và tối cuối tuần lúc nào cũng có hàng xe dài trên dốc ra. Vài điều làm vòng gửi xe dễ hơn:
- Chở người lớn ngồi sau thì xe nặng hơn, khi khởi hành trên dốc cần thêm chút ga trước khi nhả phanh chân. Nếu dốc rất gắt, để người ngồi sau xuống đi bộ đoạn ngắn là lựa chọn an toàn.
- Túi đồ siêu thị đặt ở móc hoặc giỏ, không để vướng chân trái vì bạn cần cần số.
- Vào hầm khi chưa quen, đi buổi sáng sớm vắng xe một hai lần để thuộc độ dốc và vị trí chốt vé.
Tóm lại
Đưa xe số xuống hầm gửi xe gói gọn trong vài việc: về số thấp từ trên bằng, xuống dốc bằng phanh động cơ cộng phanh chân đều, giữ phanh suốt lúc đứng ở chốt vé và khởi hành lên dốc ra bằng số một với phanh chân. Nhớ rằng ở không tải côn tự động không giữ được xe, chỉ có phanh giữ được. Các bài khác về dòng xe này nằm trong nhóm xe số, và chủ đề chung về chọn, dùng xe ở trang xe máy.