Trong phố, chiếc xe máy điện thuê chạy êm, nhẹ, dễ dắt. Nhưng khi bạn rời Hà Nội nội thành để về một làng nghề, đi theo đường bê tông nhỏ ven đê hay con đường đất dẫn vào xưởng, câu hỏi thực tế sẽ là: xe máy điện đi đường xấu có ổn không, và phải chạy thế nào để không làm hỏng xe? Câu trả lời ngắn là đi được, nhưng cần hiểu chiếc xe điện khác xe xăng ở đâu. Điểm khác quan trọng nhất nằm ngay dưới chân bạn: hộp pin.
Xe máy điện đi đường xấu: điểm yếu nằm ở đâu
Phần lớn xe máy điện phổ thông được thiết kế cho đường phố bằng phẳng. Khi chuyển sang đường ổ gà ngoại thành, ba đặc điểm của xe bộc lộ rõ:
- Bánh nhỏ. Bánh càng nhỏ thì càng dễ sa xuống ổ gà thay vì lăn qua mép hố. Mỗi lần bánh trước rơi vào hố, tay lái giật mạnh và cả đầu xe khựng lại.
- Giảm xóc hành trình ngắn. Nhiều mẫu xe điện có giảm xóc chỉ đủ êm với gờ giảm tốc trong phố. Gặp chuỗi ổ gà liên tiếp, giảm xóc bị nén hết hành trình và cú dội truyền thẳng lên người.
- Khoảng sáng gầm thấp, pin nằm dưới sàn. Ở nhiều mẫu, hộp pin đặt dưới sàn để chân hoặc dưới yên, sát mặt đường. Đây là phần nặng và đắt nhất của xe.
Trên xe xăng, va gầm thường chỉ làm xước ốp nhựa. Trên xe điện, một cú va mạnh vào đáy có thể ảnh hưởng tới vỏ hộp pin, giắc nối hoặc dây điện. Hậu quả có khi không lộ ra ngay mà vài hôm sau mới thấy xe báo lỗi.
Nếu bạn đang phân vân nên chọn dòng xe nào cho đường xấu, bài bánh xe và giảm xóc nào ngồi êm hơn trên đường nhiều ổ gà so sánh cấu tạo các loại xe. Còn bài này dành cho người đã cầm xe điện và cần đi đoạn đường xấu.
Xe điện đi đường ổ gà: đọc mặt đường từ xa
Ở các vùng ven như Gia Lâm, Thanh Oai, Chương Mỹ hay Đông Anh, đường liên thôn thường đổi chất lượng rất nhanh. Vừa là đường nhựa phẳng, rẽ một cái đã sang đường bê tông vỡ mép, lẫn đá dăm và ổ gà do xe tải chở vật liệu đè nát.
Vì bánh nhỏ phản ứng mạnh với từng hố, việc quan trọng nhất là nhìn xa:
- Nhìn trước vài chục mét, không nhìn ngay trước bánh. Bạn cần thời gian để giảm ga và chọn vệt đi.
- Chọn vệt bánh xe đã đi. Trên đường đất, vệt mà nhiều xe đã đi qua thường phẳng và chắc hơn phần giữa đường nhô cao.
- Tránh phần gồ giữa hai vệt bánh ô tô. Đó là chỗ đất hoặc đá nhô lên, dễ cạ vào đáy xe điện nhất.
- Cẩn thận với mép bê tông vỡ. Một mép vỡ cao chỉ bằng nửa bàn tay cũng đủ làm bánh nhỏ trượt dọc mép thay vì leo lên.
Cách qua ổ gà để không va đáy vào hộp pin
Khi không tránh được ổ gà, hãy qua nó theo trình tự sau:
- Giảm tốc trước hố, không phải trong hố. Bóp phanh nhẹ khi còn cách hố, rồi nhả phanh trước lúc bánh trước chạm mép. Phanh khi bánh đang ở trong hố làm giảm xóc trước bị ép sâu, đầu xe chúi xuống và gầm dễ chạm đất.
- Đi thẳng, vuông góc với hố. Qua hố theo góc nghiêng khiến bánh nhỏ dễ bị lệch hướng.
- Nhổm nhẹ khỏi yên khi gặp hố sâu. Dồn trọng lượng xuống hai chân trên sàn, gối hơi chùng. Cơ thể bạn lúc này làm thêm một bộ giảm xóc, và xe bớt bị đè xuống đúng lúc gầm sát đất nhất.
- Vặn ga nhẹ khi bánh sau qua hố. Một chút ga giúp xe đỡ chúi, nhưng đừng vặn mạnh vì xe điện cho lực kéo tức thì, bánh sau dễ trượt trên đất bở.
Khi có người ngồi sau hoặc chở hàng, xe thấp xuống rõ rệt. Đường xấu mà chở nặng thì nên để người ngồi sau xuống đi bộ qua đoạn tệ nhất. Mất vài phút nhưng giảm hẳn nguy cơ va gầm.
Va gầm xe máy điện: dấu hiệu và cách xử lý
Dù cẩn thận, đôi khi bạn vẫn nghe một tiếng cạch dưới sàn. Khi đó:
- Dừng xe ở chỗ an toàn, tắt nguồn.
- Nhìn xuống gầm xem có vết móp, nứt ở vỏ hộp pin, ốp gầm bị bung hay dây điện lòi ra không.
- Bật lại xe, xem đồng hồ có báo lỗi, mức pin có tụt bất thường hay xe có giật cục không.
- Nếu thấy bất kỳ dấu hiệu nào lạ, như mùi khét, tiếng lạch xạch mới hoặc xe chạy lúc được lúc không, đừng cố chạy tiếp. Gọi cho tiệm qua Zalo, gửi ảnh chụp gầm xe và làm theo hướng dẫn.
Đừng tự tháo ốp hay mở hộp pin. Ngay cả khi xe vẫn chạy bình thường, hãy kể lại cú va khi trả xe để tiệm kiểm tra kỹ. Báo sớm luôn dễ xử lý hơn để lỗi tự lộ ra sau.
Vũng nước sâu: khi nào nên dừng lại
Đường ven đô sau mưa thường đọng những vũng nước đục, không nhìn được đáy. Với xe máy điện, rủi ro không chỉ là ổ gà ẩn dưới nước mà còn là nước ngập tới hộp pin và các giắc điện dưới sàn.
- Không đoán độ sâu. Nếu không thấy rõ đáy, coi như vũng đó sâu và có hố.
- Quan sát người đi trước. Nước ngập tới đâu trên bánh xe của họ là thông tin đáng tin nhất.
- Khi nước có vẻ ngập tới sàn để chân, quay lại hoặc tìm đường khác. Đi vòng vài cây số còn hơn để pin ngâm nước.
- Nếu buộc phải qua đoạn nước nông, đi chậm, đều ga, không tạo sóng, không dừng giữa vũng.
Cách bảo vệ pin và tiếp điểm khi trời nồm ẩm có trong bài xe máy điện trời nồm ẩm, rất nên đọc nếu bạn hay đi đường ướt.
Chuẩn bị trước chuyến về làng nghề
Trước khi rời phố, dành vài phút cho mấy việc:
- Hỏi tiệm khi nhận xe: mẫu xe này để pin ở đâu, gầm có ốp bảo vệ không, có hợp đi đường đất không.
- Xem bản đồ kỹ đoạn cuối. Google Maps hay chỉ đường tắt qua đường làng; khi đi xe điện, nên ưu tiên đường lớn hơn dù dài hơn một chút.
- Để dư pin. Đi chậm qua đường xấu, dừng rồi tăng tốc liên tục cũng làm tốn pin hơn chạy đều.
- Kiểm tra lốp. Lốp non làm bánh nhỏ dễ đập vành vào mép hố.
Nếu đích đến chủ yếu là đường đất, đường đê nhiều đá, hãy cân nhắc thuê xe số hoặc xe xăng gầm cao cho chuyến đó. Kinh nghiệm qua ổ gà bằng xe bánh nhỏ nói chung có thêm trong bài xe ga bánh nhỏ qua ổ gà, gờ giảm tốc và đường ray.
Tóm lại, xe điện vẫn đưa bạn về vùng ven được, miễn là đi chậm, đọc đường từ xa, giữ gầm và hộp pin khỏi cú va, và không liều qua vũng nước sâu. Các bài khác về xe điện cho thuê nằm trong mục xe máy điện, còn mọi dòng xe tiệm có thể xem ở chuyên mục xe máy.