Nhiều người lần đầu thuê xe máy điện ở Hà Nội có chung một suy nghĩ: xe chạy êm, không rung, không ồn, tốc độ cũng không cao, vậy chắc chỉ cần đội tạm chiếc mũ mỏng, mặc áo cộc và đi dép là đủ. Bài này giải thích vì sao đồ bảo hộ khi đi xe máy điện vẫn quan trọng như khi đi xe xăng, cần chuẩn bị những món gì, và một thói quen nhỏ với chiếc còi giúp bạn bớt rủi ro trong phố đông.
Êm và chậm là cảm giác, không phải độ an toàn
Cảm giác an toàn trên xe điện đến từ việc không có tiếng máy và không rung tay. Nhưng khi ngã, cơ thể bạn không quan tâm chiếc xe chạy bằng gì. Mặt đường nhựa, mép vỉa hè hay nắp cống vẫn cứng như nhau, và một cú trượt ở tốc độ đi phố vẫn đủ làm trầy tay, rách da đầu gối hoặc va đầu xuống đường.
Xe điện còn có vài đặc điểm khiến người mới dễ ngã hơn họ nghĩ:
- Tăng tốc ngay lập tức. Vặn ga hơi mạnh là xe bốc lên, người chưa quen dễ mất thăng bằng ở đầu ngã tư.
- Xe nặng ở phần pin. Khi đi chậm trong ngõ hay quay đầu, xe dễ đổ nghiêng nếu chân chống không kịp.
- Người xung quanh không nghe thấy bạn. Người đi bộ, người dắt xe hay trẻ con chạy ra đường không biết có xe phía sau, nên tình huống bất ngờ xảy ra nhiều hơn.
Nếu bạn chuyển từ xe xăng sang, bài cảm giác lái xe điện khác xe xăng ở đâu sẽ giúp bạn quen tay nhanh hơn. Còn ở đây, ta nói về những thứ bạn mặc trên người.
Đồ bảo hộ khi đi xe máy điện: bắt đầu từ mũ bảo hiểm
Luật yêu cầu người lái và người ngồi sau xe máy điện đội mũ bảo hiểm và cài quai, giống như xe máy chạy xăng. Nhưng đội cho có thì chưa đủ. Một chiếc mũ bảo hiểm đi xe điện tốt cần:
- Có tem hợp quy và nhãn rõ ràng, vỏ không nứt, lớp xốp bên trong còn nguyên, không bị bóp méo.
- Vừa đầu. Đội lên, lắc đầu sang hai bên, mũ đi theo đầu chứ không xoay lệch.
- Quai cài chặt dưới cằm. Quai lỏng thì khi va chạm mũ bật ra trước khi kịp bảo vệ bạn.
- Có kính chắn hoặc mang thêm kính. Bụi, côn trùng và mưa phùn bay vào mắt là lý do nhiều người mất tập trung trên cầu Long Biên hay đường đê.
Loại mũ nửa đầu mỏng như chiếc mũ thời trang treo ở các sạp ven đường thường không đủ. Nếu thuê xe, hãy kiểm tra mũ được giao kèm và đổi chiếc khác nếu thấy lỏng hay vỏ có vết nứt. Tiêu chí kỹ hơn có trong bài mũ bảo hiểm đạt chuẩn khi đi xe máy.
Đi xe điện có cần găng tay không
Câu trả lời ngắn là có, nhất là khi đi phố đông. Khi ngã, phản xạ đầu tiên của mọi người là chống tay xuống đường. Lòng bàn tay trần trượt trên mặt nhựa sẽ trầy rất sâu, và một bàn tay đau thì bạn không cầm lái hay bóp phanh được cho đến hết chuyến.
Găng tay đi xe máy không cần đắt tiền hay dày như găng tay đua. Một đôi găng vải dày có lớp da hoặc lớp đệm ở lòng bàn tay là đủ cho đi phố. Găng còn có lợi ích khác:
- Giữ tay lái chắc khi trời nóng tay ra mồ hôi, hoặc khi tay lái ướt sau cơn mưa.
- Che nắng cho mu bàn tay vào buổi trưa hè, khi bạn chạy dọc đường Hoàng Quốc Việt hay Nguyễn Văn Cừ không có bóng cây.
- Giữ ấm những sáng mùa đông gió bấc thổi qua mặt cầu Chương Dương.
Chọn găng có đầu ngón vừa vặn, đủ mỏng để bạn vẫn cảm nhận được tay ga. Với xe điện, cảm giác ở cổ tay càng quan trọng vì xe phản ứng ngay với từng chút ga.
Áo khoác dài tay, quần dài và giày kín
Áo cộc tay và quần đùi là trang phục phổ biến nhất của khách thuê xe điện mùa hè, và cũng là thứ khiến vết thương nhẹ trở thành vết thương nặng. Một lớp vải dài che tay và chân sẽ chịu ma sát thay cho da khi trượt ngã.
Áo khoác. Chọn áo dài tay vải dày vừa phải, như áo khoác bò, áo kaki hay áo gió có lớp lót. Áo chống nắng mỏng vẫn tốt hơn tay trần, nhưng lớp vải quá mỏng rách rất nhanh khi chạm đường. Kéo khóa kín và cài cổ tay áo để gió không lùa vào làm áo phồng như cánh buồm.
Quần dài. Quần bò hoặc quần vải dày che được đầu gối, chỗ thường chạm đường đầu tiên khi xe đổ nghiêng. Tránh ống quần quá rộng dễ vướng.
Giày kín. Dép lê và dép xỏ ngón tuột rất dễ khi bạn chống chân trên mặt đường trơn hay sỏi, và ngón chân trần là phần đầu tiên bị kẹt khi xe đổ. Một đôi giày thể thao buộc dây chắc là lựa chọn hợp lý nhất cho đi phố. Nếu bạn đi xe đạp điện và lo trang phục vướng bàn đạp, xem thêm bài mặc gì khi đạp xe điện.
Xe êm nên người đi bộ không nghe thấy: dùng còi nhẹ
Đồ bảo hộ giảm hậu quả khi có chuyện, còn tránh được chuyện thì phụ thuộc vào việc người khác có biết bạn đang ở đó không. Xe xăng tự “báo” bằng tiếng máy, xe điện thì im lặng. Ở phố Hàng Bông, chợ Long Biên hay các ngõ quanh Văn Miếu, người đi bộ có thể bước ngang trước đầu xe mà không hề quay lại.
Cách xử lý đơn giản là bấm còi nhẹ, ngắn, từ khoảng cách đủ xa. Một tiếng còi ngắn khi còn cách vài thân xe giúp người phía trước có thời gian nhận ra bạn, trong khi bấm dài hoặc bấm sát lưng chỉ khiến họ giật mình và có thể bước sai hướng. Kết hợp với giảm tốc ở đầu ngõ và để ý ánh mắt người đi đường. Bài báo hiệu cho người đi bộ khi xe điện chạy êm trong ngõ có ví dụ chi tiết theo từng kiểu ngõ.
Chuẩn bị nhanh trước khi rời chỗ ở
Trước mỗi chuyến, dành một phút tự hỏi:
- Mũ đã cài quai chưa, kính chắn có sạch không?
- Đã mang găng tay, áo khoác dài tay chưa?
- Chân đang đi giày hay dép?
- Còi và đèn xe đã thử chưa?
Khi thuê xe máy điện tại cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên (mở cửa 09:00–21:00), bạn cứ hỏi trực tiếp về mũ đi kèm và mẫu xe phù hợp với lộ trình. Xem thêm các bài trong chuyên mục xe máy điện và xe máy để chuẩn bị đầy đủ hơn cho những ngày đi phố.