Nhiều người đến nhận xe và chọn theo màu hoặc theo mẫu quen thuộc, trong khi tiêu chí nên đặt lên hàng đầu lại là chọn xe máy theo chiều cao của chính mình: chiếc xe mà bạn đặt chân xuống chắc chắn mới là chiếc xe cho bạn phản xạ tốt khi dừng đèn, rẽ ngõ hoặc chống xe. Bài này nói cách đánh giá nhanh một chiếc xe có vừa tầm với bạn không, nhóm xe nào hợp với người thấp và người cao, và vì sao chuyện này quan trọng hơn với xe thuê.
Chọn xe máy theo chiều cao: thử yên xe trong ba mươi giây
Tại quầy nhận xe, hãy làm ngay một phép thử đơn giản: ngồi lên yên, giữ xe thẳng bằng hai tay, rồi nhìn xuống hai bàn chân. Nếu cả hai bàn chân áp trọn xuống mặt đường, bạn điều khiển chiếc xe đó tự tin trong mọi tình huống dừng đỗ. Nếu chỉ mũi chân chạm, bạn vẫn lái được nhưng mỗi lần dừng gấp là một lần mất thăng bằng, và với người mới, đó là thứ bào mòn sự tự tin nhanh nhất. Trường hợp chỉ một chân chạm, hoặc gót chân treo hoàn toàn, hãy đổi dòng khác ngay, đừng ngại.
Với người thuê, phép thử này còn cần làm hai lần: một lần khi xe không tải, và một lần khi bạn đã khoác balo hoặc chở đồ, vì hành lý sau lưng dịch trọng tâm và khiến bạn cần đặt chân vững hơn. Nhóm chủ đề chọn loại xe có sẵn các bài so sánh dòng xe để bạn tham khảo trước, nhưng bài kiểm tra chân tại chỗ vẫn là quyết định cuối cùng, vì số đo ghi trên giấy không nói lên được cảm giác thật của bạn trên yên.
Người thấp nên chọn nhóm xe nào
Với người vóc dáng nhỏ, chuẩn lựa chọn là các dòng có yên thấp và trọng tâm thấp: xe số phổ thông kiểu Honda Wave là nhóm quen thuộc, còn trong dòng ga, các mẫu cỡ nhỏ như Honda Vision, Honda Click hay Yamaha Mio thuộc nhóm yên vừa phải, dễ lấy chân. Đặc điểm chung của nhóm này là khung gọn, bạn xoay xe trong ngõ hẹp và chống xe không tốn sức. Trải nghiệm chi tiết với nhóm xe ga cỡ nhỏ có trong bài thuê Honda Click và Yamaha Mio ở Hà Nội, bạn có thể đọc để hình dung trước khi thử thật.
Ngoài yên xe, chiều cao còn liên quan tới vị trí tay lái và cần phanh: người thấp với cánh tay ngắn nên chọn dòng tay lái gần, tránh các dòng tay lái xa khiến bạn phải với vai khi rẽ. Cảm giác bình thường khi lái là hai khuỷu tay hơi cong tự nhiên như lúc bắt chéo tay trước ngực, nếu phải dang vai mới với tới tay lái là chiếc xe đó sinh ra không dành cho vóc người của bạn.
Một lưu ý cho người thấp khi thuê: đừng chạy theo dòng xe to vì nghe đồn bền máy hay sang, bởi mỗi lần chống xe giữa đám đông, bạn đều trả giá bằng cảm giác chông chênh. Xe nhỏ máy bền vẫn thừa sức cho mọi quãng nội đô của Hà Nội, từ khu Long Biên sang các phố trung tâm, và người thấp ngồi vững trên chiếc xe nhỏ sẽ đi nhanh hơn hẳn người thấp chật chừng trên chiếc xe to.
Người cao và cặp đôi chung một chiếc xe
Người cao thường ít gặp vấn đề đặt chân, nhưng lại gặp vấn đề khác: gối kề sát yên, tư thế gù lưng trên các dòng gọn, và khớp gối duỗi hết khiến giờ lái dài thành bị nặng đầu gối. Với nhóm này, các dòng ga cỡ lớn yên dày hơn cho tư thế ngồi thoáng, hoặc xe số khung dài, sẽ thoải mái hơn dòng mini. Khi nhận xe, người cao nên thử ngồi thêm một phút ở tư thế lái thật, vì chiếc xe thoải mái lúc đứng lại có thể gò gém khi chạy một tiếng.
Cặp đôi thường hỏi nên chọn yên rộng cho hai người, nhưng thực tế yếu tố quan trọng hơn là khoảng cách giữa yên và chân chống: người ngồi sau lên xuống liên tục mỗi chặng dừng, chân chống phải lấy dễ và chắc. Vì vậy với đôi, hãy thử cùng nhau ngay tại cửa hàng: một người giữ xe, một người lên xuống vài lần, xem xe có chòng chành không, rồi đổi vai. Đây là phép thử mà không bài viết nào làm thay được bạn.
Thuê dài ngày: chọn theo tư thế, không theo mẫu
Nếu bạn thuê theo tuần hoặc theo tháng, yếu tố chiều cao còn hệ trọng hơn, vì những bất tiện nhỏ ban đầu cộng dồn thành mỏi lưng, tê tay sau nhiều ngày. Cách chọn của người thuê lâu là ưu tiên tư thế: lưng thẳng, khuỷu tay hơi cong, hai chân đặt tự nhiên; mọi kiểu ngồi phải vươn vai hoặc gập gềnh đều là tín hiệu đổi xe. Cửa hàng có nhiều dòng để đổi trong lần thuê, nên đừng cố giữ một chiếc không hợp chỉ vì quen rồi.
Trước khi chốt, nên rà nhanh phanh và đèn như trình tự trong bài kiểm tra xe trước mỗi chuyến đi, vì chiếc xe vừa tầm nhưng phanh yếu vẫn chưa phải chiếc xe đáng đi. Mức cọc của từng dòng cần xác nhận trực tiếp với cửa hàng, thường dòng ga cỡ lớn cọc nhỉnh hơn dòng số phổ thông, một điểm đáng cân nhắc nếu bạn chọn theo đúng tư thế.
Tóm lại, không có khái niệm yên xe bao nhiêu là vừa cho mọi người, chỉ có yên xe vừa với bạn hay không. Ba mươi giây thử chân tại quầy nhận xe đáng giá hơn mọi bảng thông số, và trong trang xe máy và dòng xe bạn có thể đọc thêm về đặc tính từng dòng để rút ngắn thời gian lựa chọn khi đến cửa hàng.