Bấm đề mà máy chỉ quay rề rề vài vòng rồi im, nhiều người thuê xe số lần đầu mới biết chiếc xe còn một cái cần đạp nhỏ gập sát bên phải. Đạp nổ xe số không khó, nhưng người chưa quen hay mắc hai chuyện: đạp bằng mũi chân nên trượt, hoặc dồn lực sai khiến cổ chân, đầu gối đau âm ỉ cả buổi. Bài này không nhắc lại toàn bộ quy trình khởi động, mà tập trung vào phần cơ thể: đứng ở đâu, đặt chân thế nào, dồn lực ra sao, và những tín hiệu cho biết bạn nên ngừng thử để nhắn cửa hàng.
Nếu bạn cần thứ tự kiểm tra trước khi đạp, như khóa điện, số mo, công tắc tắt máy, hãy đọc trước bài đề điện không ăn: cách đạp cần khởi động xe số thuê. Phần dưới đây giả định bạn đã về số mo và mở khóa điện.
Đạp nổ xe số bắt đầu từ chỗ đứng, không phải từ cái chân
Cú đạp tốt cần một mặt nền chắc. Trước khi nghĩ tới lực, hãy nhìn chỗ mình đang đứng.
- Mặt đất phẳng, khô, không trơn. Sân lát gạch men trước nhà trọ, nắp cống, vệt dầu ở góc hầm gửi xe đều dễ làm chân trụ trượt đúng lúc bạn dồn sức. Nếu xe đang nằm ở chỗ như vậy, dắt ra vài bước tới nền bê tông hoặc nhựa đường khô.
- Có khoảng trống bên phải xe. Cần đạp bung ra phía phải, chân bạn cần chỗ để vung xuống trọn hành trình. Xe kẹp giữa hàng xe chật trong ngõ ở Cầu Giấy hay Đống Đa thì nên dắt ra đầu ngõ trước.
- Tránh chỗ kín. Hầm gửi xe chung cư thấp trần, nếu đạp được và để máy chạy lâu thì khói đọng lại. Nổ xong, nên đi ra khỏi hầm luôn thay vì đứng chờ máy ấm tại chỗ.
Hai tư thế đứng: dựng chân chống giữa hay ngồi trên yên
Có hai cách quen thuộc với xe số phổ thông như Wave, Sirius. Chọn cách nào tùy chiều cao của bạn và chỗ đứng.
Dựng chân chống giữa, đứng giạng hai bên xe
Xe đứng thẳng trên chân chống giữa thì vững nhất, bánh sau không chạm đất nên lỡ còn vào số cũng không lao đi. Bạn đứng giạng chân qua thân xe, chân trái làm trụ, hai tay giữ tay lái. Cách này hợp với người cao trung bình trở lên. Người thấp nhỏ đôi khi thấy khó vì phải nhấc chân phải khá cao mới đặt được lên cần.
Ngồi trên yên, chân trái chống đất
Ngồi trên yên, chân trái chống chắc xuống đất, xe thẳng đứng hoặc hơi nghiêng về bên trái. Cách này hợp với người thấp nhỏ hoặc khi không dựng được chân chống giữa. Điểm cần nhớ: tay phải không vặn ga, tay trái bóp phanh bên trái giữ xe, để khi máy nổ xe không nhích tới.
Dù chọn tư thế nào, hông và vai nên thẳng hàng với xe. Người ngả hẳn sang trái để với chân phải lên cần là kiểu dễ mất thăng bằng nhất.
Đặt bàn chân và dồn lực: đạp bằng cả người, không bằng cổ chân
Đây là phần quyết định có đau chân hay không.
Đặt phần giữa lòng bàn chân lên cần, chỗ vòm chân hoặc gần gót, không đặt mũi chân. Mũi chân trên cần đạp vừa dễ trượt, vừa bắt cổ chân gập hết cỡ chịu toàn bộ lực. Đi dép lê hay dép tông thì càng dễ trượt; nếu đang đi dép, thay giày đế cứng trước khi đạp nếu có thể.
Tìm điểm nặng trước. Đặt chân lên cần, ấn nhẹ xuống cho tới khi thấy cần nặng lại, đó là lúc máy đang nén. Để cần nhích về một chút rồi mới đạp mạnh từ vị trí đó. Cú đạp bắt đầu đúng chỗ thì quay máy đủ vòng, ít phải đạp lại.
Dồn trọng lượng cơ thể xuống. Hình dung bạn đang bước xuống một bậc cầu thang cao: người hơi nhổm lên, rồi để sức nặng của thân trên đi theo chân phải xuống. Lực đến từ đùi và hông, cổ chân chỉ giữ thẳng chứ không đẩy.
Đạp trọn hành trình, dứt khoát. Đạp nửa chừng rồi dừng là kiểu tốn sức nhất. Cho cần đi hết xuống dưới, rồi để nó tự trở về, chân nhấc nhẹ theo chứ không giữ ghì.
Đầu gối hơi chùng. Chân thẳng đơ khi đạp truyền cú dội lên khớp gối. Hơi chùng gối giúp cú đạp mềm và an toàn hơn.
Nhịp thử: vài cú đúng tốt hơn nhiều cú vội
Cú đạp đầu thường nặng nhất khi máy còn nguội, nhất là sáng sớm mùa đông ở Hà Nội. Đạp một cú, chờ vài nhịp thở, nghe máy có bén lụp bụp không rồi mới đạp tiếp. Đạp liên tục không nghỉ vừa mỏi chân vừa dễ làm máy ngộp xăng.
Với xe dùng chế hòa khí có cần le gió, hỏi người giao xe cách dùng cần này trên đúng chiếc bạn thuê. Xe phun xăng điện tử thường không có cần le gió, bạn không phải chỉnh gì thêm. Cách đề và đạp vào ngày lạnh có bài riêng: đề xe số trời lạnh.
Khi máy đã nổ, đừng rồ ga ngay. Để máy chạy êm một lúc, ngồi vững rồi mới vào số. Nhớ gập cần đạp lại về sát thân xe, cần để bung ra có thể vướng ống quần hoặc quẹt vào chân người đi bên cạnh.
Lúc nên ngừng thử để báo cửa hàng
Biết dừng đúng lúc giúp bạn khỏi đau chân và khỏi làm hư thêm xe. Ngừng đạp và nhắn cửa hàng khi gặp một trong các tình huống sau:
- Cần đạp bật ngược lên chân. Nếu cần giật ngược lại mạnh, đừng cố đạp tiếp. Vừa có thể đau cổ chân, vừa là dấu hiệu cần thợ xem.
- Cần đạp lỏng, đạp xuống nhẹ tênh, không có cảm giác nén. Máy không được quay, cố đạp chỉ tốn sức.
- Cần đạp kẹt, không xuống hết, hoặc có tiếng kim loại lạ. Đạp mạnh hơn dễ làm hỏng bên trong.
- Mùi xăng nồng quanh xe. Máy có thể đã ngộp xăng; để xe nghỉ và hỏi cửa hàng cách xử lý thay vì đạp thêm.
- Đã thử vài lượt có nghỉ mà máy không bén chút nào. Lỗi có thể nằm ở chỗ bạn không tự kiểm tra được.
- Chân bạn bắt đầu đau. Đau cổ chân hay đầu gối là đủ lý do để dừng, dù xe chưa nổ.
Khi nhắn cửa hàng, gửi kèm một đoạn video ngắn quay cảnh bấm đề và một cú đạp, nói rõ bạn đang ở đâu. Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, làm việc từ 09:00 đến 21:00; mọi việc hỗ trợ hay đổi xe trong giờ đó đều cần nhắn và xác nhận trước thời gian, chi phí. Nếu xe dừng lâu bên đường, dắt xe vào lề, chỗ không cản lối đi, đừng đứng đạp giữa dòng xe.
Thử một lần ngay lúc nhận xe
Cách đỡ lúng túng nhất là tập một cú đạp khi còn ở cửa hàng, lúc máy đang khỏe và có người hướng dẫn. Hỏi vị trí cần đạp, thử đặt chân, tìm điểm nặng, đạp một lần cho quen độ nặng của chiếc xe mình thuê. Mỗi chiếc xe có cảm giác cần khác nhau, quen trước thì lúc đề yếu ngoài đường bạn không phải đoán.
Muốn hiểu thêm về dòng xe mình đang đi, xem các bài trong mục xe số, hoặc quay lại trang tổng hợp xe máy để chọn chủ đề khác.