Nhiều phụ huynh thuê một chiếc xe nhỏ để đưa con đi chơi gần nhà hay ghé nhà ông bà, và câu hỏi đầu tiên luôn là chở trẻ em bằng xe 50cc có ổn không. Xe 50cc nhẹ, thấp, chạy chậm, nghe có vẻ hiền lành, nhưng chính những đặc điểm đó lại đặt ra vài giới hạn riêng khi trên xe có thêm một đứa trẻ. Bài này không bàn chuyện giờ đón ở cổng trường, mà tập trung vào chiếc xe: bé ngồi đâu trên yên nhỏ, chọn mũ thế nào, chạy quãng nào thì vừa, và khi nào nên chọn cách khác.
Chở trẻ em bằng xe 50cc: hiểu giới hạn của chiếc xe trước
Xe 50cc có động cơ nhỏ, nên khi chở thêm người, xe lên tốc chậm hơn và hụt hơi rõ ở các đoạn dốc. Yên xe thường ngắn, sàn để chân hẹp, bánh nhỏ. Với một người lớn đi một mình, những điều này không đáng ngại trong phố. Có thêm trẻ con, bạn cần nhớ ba điều:
- Xe nặng hơn thì phanh dài hơn. Hãy giữ khoảng cách với xe phía trước xa hơn bình thường.
- Xe yếu ở dốc. Các dốc lên cầu hay dốc vào hầm chung cư sẽ khiến xe chậm hẳn, dễ bị xe phía sau áp sát.
- Xe nhẹ dễ chao khi có gió ngang hoặc xe tải vượt. Một đứa trẻ cựa quậy phía sau cũng làm xe lệch nhiều hơn so với xe lớn.
Vì thế, xe 50cc hợp với những chuyến ngắn trong khu dân cư hơn là chuyến dài băng qua nhiều quận. Nếu bạn còn phân vân về việc xe nhỏ chở thêm người, bài xe 50cc chở hai người có được không nói kỹ hơn về sức xe.
Chỗ ngồi của bé trên yên xe nhỏ
Phần lớn phụ huynh cho con ngồi phía sau, ôm lấy người lái. Trên xe 50cc, yên sau ngắn nên bé ngồi sát lưng bạn, điều này thực ra có lợi vì bé dễ ôm chặt. Một vài điểm cần kiểm tra:
- Chân bé phải có chỗ đặt. Nếu chân không với tới gác chân sau, chân dễ đung đưa và chạm vào ống xả hoặc nan bánh. Kiểm tra xem gác chân có bật ra được không trước khi đi.
- Tránh để vạt áo, khăn, dây cặp lòng thòng. Bánh nhỏ của xe 50cc nằm gần chỗ ngồi hơn bạn tưởng, vải cuốn vào bánh là tai nạn hay gặp.
- Dặn bé ôm eo, không ôm cổ. Ôm cổ làm người lái khó xoay đầu quan sát và mất thăng bằng.
- Đồ của bé để trong cốp hoặc giỏ, không đeo trên lưng bé. Cặp nặng kéo bé ngả về sau mỗi lần xe tăng tốc.
Về ghế phụ gắn trên xe hay đai đeo nối bé với người lái, mỗi loại phù hợp với kiểu xe khác nhau. Hãy hỏi tiệm xem xe có lắp được không, và tự kiểm tra quy định hiện hành về chở người trên xe máy trước khi dùng, ví dụ đọc bài chở người trên xe máy theo quy định hiện hành. Chúng tôi không khẳng định thay bạn tư thế nào được phép trong mọi trường hợp; khi chưa chắc, hãy hỏi cơ quan chức năng hoặc người có chuyên môn.
Mũ bảo hiểm trẻ em: vừa đầu mới có tác dụng
Mũ người lớn đội lên đầu trẻ con là sai lầm phổ biến nhất. Mũ rộng sẽ trượt xuống che mắt, hoặc lệch sang một bên khi xe phanh, gần như không bảo vệ được gì. Nên chọn mũ bảo hiểm trẻ em đạt chuẩn, có tem hợp quy, mua ở cửa hàng uy tín. Cách thử nhanh:
- Đội mũ lên, cài quai, bảo bé lắc đầu qua lại. Mũ phải đi theo đầu chứ không xoay riêng.
- Vành trước nằm ngay trên lông mày, không che mắt.
- Quai cài vừa khít, luồn được khoảng một ngón tay dưới cằm.
- Lớp xốp bên trong còn nguyên, vỏ không nứt. Mũ từng bị rơi mạnh nên thay.
Trẻ lớn nhanh, nên mỗi mùa hãy thử lại xem mũ còn vừa không. Nếu thuê xe, hỏi tiệm xem có mũ trẻ em kèm theo không và kiểm tra kỹ theo các bước trên; tốt nhất vẫn là mang mũ riêng của bé, đã quen cỡ và quen đội. Thông tin về chuẩn mũ có trong bài mũ bảo hiểm đạt chuẩn khi đi xe máy.
Quãng đường và cách chạy khi có trẻ phía sau
Với xe 50cc, chuyến chở con lý tưởng là trong vòng vài cây số, đường quen, ít phải lên cầu. Ví dụ đi từ nhà ra công viên gần khu ở, một vòng ngắn ven hồ Tây vào buổi sáng mát, hay từ khu Bồ Đề sang chợ gần nhà. Những quãng như vượt cầu Chương Dương hay cầu Vĩnh Tuy giờ cao điểm, hay chạy trên các trục lớn như Giải Phóng, Nguyễn Văn Cừ nhiều xe tải, là chỗ xe nhỏ chở thêm người dễ bị lép vế.
Khi chạy:
- Tăng ga từ tốn, phanh sớm và nhẹ để bé không bị dồn người.
- Đi phần đường bên phải, không lách giữa các hàng xe.
- Qua gờ giảm tốc, ổ gà thì chậm hẳn lại và báo bé ôm chặt.
- Thỉnh thoảng hỏi bé một câu để chắc bé còn tỉnh táo, nhất là chuyến về buổi chiều.
Những lúc không nên chở bé bằng xe 50cc
Có những lúc cách an toàn nhất là để xe ở nhà và gọi taxi hoặc đi cùng người thân bằng ô tô:
- Mưa to, đường ngập. Bánh nhỏ dễ trượt, nước bắn vào bé, áo mưa trùm hai người che tầm nhìn của bạn.
- Nắng gắt buổi trưa hè. Trẻ con mất sức nhanh hơn người lớn; đứng chờ đèn đỏ giữa trưa trên đường nhựa nóng là rất mệt.
- Gió mùa đông bắc, sáng sớm lạnh. Bé ngồi sau hứng gió suốt quãng đường. Nếu bắt buộc đi, mặc ấm, đeo khẩu trang, găng tay.
- Bé đang buồn ngủ hoặc mệt. Trẻ ngủ gật phía sau là tình huống nguy hiểm, vì tay buông ra lúc nào bạn không hay.
- Quãng xa, nhiều dốc cầu, nhiều xe tải. Xe nhỏ chở nặng trên đường lớn là kết hợp không nên.
- Bạn chưa vững tay lái. Nếu bạn mới tập đi xe, hãy tập một mình cho quen trước khi chở con.
Thuê xe 50cc khi có con nhỏ
Khi nhận xe, kiểm tra phanh, lốp, gác chân sau và đèn. Hỏi rõ tiệm về điều kiện người lái xe 50cc theo quy định hiện hành, vì quy định có thể đã thay đổi. Nếu cả nhà đi lại nhiều, một chiếc xe ga cỡ lớn hơn có thể hợp hơn; bài chở con đi học bằng xe máy thuê tháng bàn thêm về chuyện đưa đón hằng ngày.
Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00; thời gian và chi phí giao xe cần xác nhận trước. Xem thêm các bài trong mục xe 50cc và chuyên mục xe máy.