Tự sơn lại căn phòng trọ ở Cầu Giấy hay quét lại bức tường bong tróc trong nhà ở Long Biên là việc nhiều người Hà Nội làm vào mùa hanh khô. Thường thì phần khó đầu tiên không phải là sơn, mà là chở thùng sơn bằng xe máy từ cửa hàng về nhà. Một xô sơn nước loại lớn nặng hơn một bao gạo nhỏ, quai sắt mảnh cứa vào tay, nắp chỉ ấn khít, và chỉ cần một vệt sơn dính lên yên hay ống quần là coi như theo bạn mãi. Bài này đi theo đúng thứ tự một chuyến mua sơn: kiểm tra ở cửa hàng, lót và bọc, đặt xô ở đâu, buộc dụng cụ dài thế nào và chạy ra sao để về tới nơi xô vẫn kín, xe vẫn sạch.
Kiểm tra xô sơn ngay tại cửa hàng
Phần lớn sự cố đổ sơn bắt đầu từ một chiếc nắp chưa đóng chặt. Sơn pha màu theo yêu cầu là trường hợp hay gặp nhất: nhân viên mở nắp, cho màu vào, đưa lên máy lắc rồi đậy lại. Nếu nắp đậy vội, mép nắp có thể kênh một chút mà nhìn không ra. Trước khi trả tiền, hãy làm mấy việc sau:
- Ấn quanh mép nắp một vòng. Nắp xô nhựa có các lẫy cài, nghe tiếng tách đều quanh vòng mới là đóng hết. Lon sắt nhỏ thì ấn hoặc gõ nhẹ quanh nắp cho phẳng.
- Lau sạch thành xô. Sơn dính bên ngoài do lúc pha hay lúc rót là nguồn chính làm bẩn yên xe, không phải sơn trào ra trong lúc chạy.
- Xin quấn băng dính quanh mép nắp. Một hai vòng băng dính giữ nắp không bật khi xô bị xóc, nhiều cửa hàng sẵn sàng làm giúp.
- Kiểm tra quai xô. Quai sắt phải bám chắc hai tai xô, không lỏng, không cong vênh.
Nếu mua sơn lót, sơn phủ và bột bả cùng lúc, hỏi cửa hàng có thùng carton hoặc túi lớn để gom các lon nhỏ không. Ít món rời thì ít thứ lăn trên xe.
Chở thùng sơn bằng xe máy: lót và bọc chống dính
Ngay cả khi nắp đã chặt, vẫn nên coi xô sơn là món có thể rỉ. Lớp bảo vệ rẻ nhất là túi ni lông dày: đặt cả xô vào một túi lớn, buộc miệng túi phía trên quai. Nếu sơn có rỉ, nó nằm lại trong túi chứ không chảy xuống sàn xe. Với lon nhỏ, cho chung vào một túi rồi đặt túi vào thùng carton.
Bên dưới xô, lót một tấm bìa carton hoặc một chiếc khăn cũ lên sàn để chân. Tấm lót vừa chặn sơn rỉ, vừa giúp xô bớt trượt trên mặt nhựa trơn. Đừng dùng khăn mới hay áo mưa đang dùng hằng ngày, vì sơn nước khô rồi rất khó giặt ra.
Một điều ít người để ý: nếu bạn mặc quần dài sáng màu, hãy để xô cách ống quần một chút hoặc lót khăn giữa xô và chân. Sơn dính vào vải khô nhanh hơn bạn nghĩ, nhất là vào ngày nắng.
Đặt xô ở đâu: thấp, vững và không sát chân
Xô sơn nặng, nên nguyên tắc là đặt càng thấp càng tốt, càng gần giữa xe càng tốt.
- Sàn để chân xe ga là chỗ tốt nhất cho xô lớn. Đặt xô đứng thẳng, sát về phía yếm xe, quai xô gập xuống. Hai bàn chân đặt hai bên giữ xô không trượt. Xô che hết chỗ để chân khiến ngồi gò bó thì đừng cố.
- Giá sau xe số, với xô đứng thẳng và buộc chắc. Hai sợi dây chun bắt chéo qua nắp xô, móc vào hai bên giá, thêm một vòng quanh thân xô cho khỏi nghiêng. Lót bìa dưới đáy để xô không trượt trên giá kim loại.
- Không treo xô vào móc dưới cổ xe. Xô nặng đung đưa sẽ đập vào đầu gối và kéo lệch tay lái khi ôm cua.
- Không để người ngồi sau xách xô bằng một tay. Xô nặng kéo người sau nghiêng sang một bên, làm cả xe mất cân bằng.
Nếu cần mua nhiều xô lớn một lúc, đi hai chuyến hoặc nhờ cửa hàng giao, xác nhận trước chi phí và giờ giao. Chở quá nhiều trên một chiếc xe máy là lúc thường xảy ra chuyện nhất.
Buộc con lăn, cán nối và khay sơn cho gọn
Dụng cụ sơn tường nhìn nhẹ nhưng lại lắm hình dạng: con lăn, cán nối dài, khay đựng sơn, cọ, giấy nhám, băng dính giấy, tấm ni lông che sàn. Gom chúng lại theo nhóm:
- Đồ nhỏ như cọ, giấy nhám, băng dính giấy, găng tay cho vào một túi rồi đặt trong cốp xe.
- Con lăn và khay xếp chồng, lồng con lăn vào lòng khay rồi bọc túi. Nếu là con lăn đã dùng mang đi sơn tiếp ở nơi khác, bọc kín vài lớp vì lông lăn ướt sơn rất dễ dây ra.
- Cán nối dài là món khó nhất. Rút ngắn hết cỡ, buộc dọc theo thân xe trên giá sau, không để chìa ra phía trước hay ngang hông. Cách cố định đồ dài được nói kỹ trong bài chở đồ dài như ống nhựa trên xe máy đúng cách.
Thang nhôm gấp thì không nên chở bằng xe máy, kể cả loại nhỏ, vì nó dài, sắc cạnh và bắt gió. Mượn tại chỗ hoặc nhờ giao.
Trên đường về: chạy chậm, phanh sớm, tránh xóc
Xô sơn lỏng bên trong, nên dồn về phía trước mỗi khi phanh. Chạy đều tay, nhả ga sớm trước đèn đỏ, phanh nhẹ và dài. Những đoạn đường gồ ghề, gờ giảm tốc trong ngõ nhỏ hay đường gom đang sửa là nơi nắp xô dễ bật nhất, hãy chậm hẳn lại.
Trời có dấu hiệu mưa thì nên hoãn. Sơn gốc nước gặp nước mưa qua khe nắp hở sẽ loãng, còn xô ướt thì trơn và dễ trượt khỏi sàn để chân. Nếu đã đi giữa chừng mà mưa, trùm áo mưa hoặc bạt lên cả xô và dụng cụ theo cách trong bài bạt che mưa cho hàng hóa trên xe máy.
Đường về khu trọ ở các ngõ sâu quanh Cầu Giấy hay Thanh Xuân thường hẹp và đông xe đẩy hàng; vào ngõ thì đi số nhỏ, giữ tốc độ thấp và để ý ổ gà.
Về tới nơi: nhấc xô và xử lý vết sơn dính
Dựng chân chống trên mặt phẳng rồi mới nhấc xô. Nhấc bằng cả hai tay, một tay ở quai, một tay đỡ đáy, đừng chỉ kéo quai vì quai sắt có thể bung khỏi tai xô. Kiểm tra lại sàn để chân và yên xe. Sơn nước còn ướt thì lau ngay bằng khăn ẩm là sạch; để khô rồi thì phải cạo nhẹ, rất dễ làm xước nhựa.
Nếu xe đang đi thuê, càng cần giữ sạch. Một vệt sơn trên ốp nhựa hay yên xe có thể phải trao đổi với cửa hàng khi trả xe, nên lót kỹ từ đầu luôn đỡ phiền hơn.
Chở thùng sơn bằng xe máy gọn gàng chỉ cần ba việc: kiểm tra nắp và lau sạch thành xô ngay tại cửa hàng, bọc túi và đặt xô thấp ở sàn để chân, buộc dụng cụ dài dọc theo thân xe. Các kỹ năng chở đồ khác có ở mục chở đồ và hành lý, còn kinh nghiệm lái xe máy ở Hà Nội nói chung nằm trong chuyên mục kỹ năng.