Vừa nhận chiếc xe ga thuê, dắt ra khỏi tiệm ở Long Biên là đã phải nhập vào dòng xe trên đường Nguyễn Văn Cừ. Đây là lúc nhiều người mới phát hiện hai chiếc gương đang chỉ vào trời, vào khuỷu tay mình hoặc vào lề đường. Chỉnh gương xe tay ga ngay khi còn đứng trong sân tiệm chỉ mất vài phút, nhưng nó quyết định bạn có thấy chiếc xe đang lao lên từ phía sau hay không. Bài này không nhắc lại toàn bộ các bước chỉnh gương, ngồi thử và dắt xe khi nhận xe thuê, mà đi sâu vào một việc: tìm đúng góc nhìn cho hai gương theo vóc người của bạn, rồi tập thói quen liếc gương cho phố đông Hà Nội.
Vì sao gương xe ga thuê thường bị lệch khi bạn nhận
Gương xe ga bị lệch là chuyện bình thường với xe đi thuê, không phải dấu hiệu xe có vấn đề. Người thuê trước có thể cao hơn hoặc thấp hơn bạn, ngồi lùi về sau hoặc nhích lên trước. Xe dựng sát nhau trong bãi gửi, gương bị quệt nhẹ là xoay đi một góc.
Trên phần lớn xe tay ga phổ thông như Vision hay Air Blade, gương bắt lên tay lái, có cần dài và đầu gương xoay được. Điều đó có hai hệ quả:
- Gương quay theo khi bạn đánh lái, nên góc nhìn chỉ đúng khi tay lái thẳng.
- Cần gương dài và đặt cao, nên chỉ cần lệch một chút ở chân cần là vùng nhìn đã dịch đi khá nhiều ở phía sau.
Vì vậy, hãy coi như hai gương chưa được chỉnh và làm lại từ đầu.
Chỉnh gương xe tay ga theo tư thế ngồi của chính bạn
Gương phải được chỉnh khi bạn đã ngồi đúng tư thế lái, không phải khi đứng bên cạnh xe nhìn vào. Trình tự đơn giản như sau:
- Dựng xe chân chống giữa hoặc nhờ người giữ xe, ngồi lên yên, lưng thẳng, hai tay nắm tay lái như đang chạy, mắt nhìn thẳng phía trước.
- Giữ tay lái thẳng. Bánh trước hướng thẳng, không nghiêng sang bên nào, vì gương xoay theo tay lái.
- Chỉnh gương trái trước. Không cúi đầu, chỉ đảo mắt sang trái. Xoay đầu gương bằng tay sao cho mép trong của gương thấy một phần nhỏ vai hoặc khuỷu tay của bạn, phần còn lại là làn đường phía sau bên trái.
- Chỉnh độ cao. Đường chân trời nên nằm quanh giữa gương. Nửa dưới thấy mặt đường và xe máy phía sau, nửa trên thấy xe lớn và ô tô ở xa hơn.
- Làm tương tự với gương phải, chú ý thấy được mép lề và làn xe bên phải.
Mốc kiểm tra dễ nhớ: thấy quá nửa gương là cánh tay mình thì gương đang chỉ vào trong quá nhiều; không thấy chút nào của thân mình thì khó ước lượng xe phía sau cách bao xa.
Khi đầu gương xoay mà vẫn không đủ
Có những trường hợp đầu gương đã xoay hết cỡ mà vùng nhìn vẫn thiếu, thường là do cả cần gương bị xoay ở chân. Chân gương bắt bằng đai ốc, cần dụng cụ và đúng cách siết mới chắc. Đừng tự bẻ cần gương bằng tay. Quay lại quầy và nhờ tiệm chỉnh hoặc siết lại chân gương ngay khi còn ở tiệm, việc đó nhanh hơn nhiều so với phát hiện ra giữa đường.
Thử góc nhìn ngay trong sân tiệm trước khi ra đường
Chỉnh xong rồi đừng vội đi. Dành thêm một phút để thử:
- Nhờ một người đứng hoặc dắt xe phía sau bên trái rồi bên phải. Bạn phải thấy được người đó trong gương khi họ cách xe vài bước.
- Đánh lái nhẹ sang trái rồi sang phải. Để ý vùng nhìn xoay theo thế nào. Bạn sẽ hiểu vì sao khi đang ôm cua, gương không còn đáng tin bằng lúc chạy thẳng.
- Lắc nhẹ đầu gương bằng tay. Gương phải giữ yên vị trí, không tự đổ xuống. Nếu lỏng, rung một chút trên đường gạch là gương lại lệch.
- Nhìn bảng đồng hồ và gương xen kẽ. Mắt chuyển qua lại thoải mái, không phải nghiêng đầu hay nhổm người là đạt.
Đội mũ bảo hiểm vào rồi thử lại một lần, vì viền mũ đôi khi che một phần tầm nhìn sang gương.
Điểm mù: gương không thay được cái ngoái đầu
Dù chỉnh khéo đến đâu, gương vẫn có điểm mù, nằm ở khoảng chéo phía sau hai bên vai. Một chiếc xe máy chạy song song hơi lùi về sau so với bạn có thể biến mất khỏi gương trong vài giây. Ở Hà Nội, nơi xe máy vượt cả hai bên, đây là chỗ hay va quệt nhất.
Cách khắc phục không phải là chỉnh gương thật rộng, mà là ghép gương với một cái ngoái đầu ngắn:
- Nhìn gương để biết dòng xe phía sau đang thế nào.
- Ngoái đầu thật nhanh qua vai về phía định chuyển sang để kiểm tra điểm mù.
- Bật xi nhan, chờ một nhịp, rồi mới chuyển hướng từ từ.
Bài chuyển làn an toàn với gương, xi nhan và cái ngoái vai phân tích kỹ trình tự này nếu bạn muốn luyện thêm.
Thói quen liếc gương khi chuyển làn và rẽ trái trong phố đông
Gương chỉ có ích khi bạn nhìn vào nó đúng lúc. Với người mới nhận xe ga thuê, hãy tập liếc gương vào bốn thời điểm sau:
- Trước khi giảm tốc hoặc phanh. Biết có xe bám sát phía sau hay không để phanh sớm và nhẹ hơn, tránh bị tông đuôi.
- Trước khi chuyển làn. Trên những trục như Nguyễn Văn Cừ hay đường dẫn lên cầu Chương Dương, xe máy và ô tô đi chen nhau, đổi làn luôn phải nhìn gương trước.
- Trước khi rẽ trái. Đây là thao tác nguy hiểm nhất trong phố, vì bạn phải cắt sang phía có xe vượt. Liếc gương trái, ngoái đầu, bật xi nhan sớm, rồi mới nhích dần vào làn rẽ, như khi rẽ từ đường Nguyễn Văn Cừ vào các ngõ phía Bồ Đề hay đi về phía cầu Long Biên.
- Khi dừng đèn đỏ và lúc xuất phát lại. Kiểm tra có xe nào đang len lên bên cạnh không trước khi bạn bắt đầu tăng ga.
Một nhịp liếc gương chỉ nên ngắn, khoảng một cái chớp mắt, rồi đưa mắt về phía trước. Bài chỉnh gương xe máy đúng cách khi dừng đèn đỏ có thêm mẹo xử lý khi gương bị xô lệch giữa đường.
Giữ gương đúng góc suốt những ngày thuê
Gương xe ga dễ bị xô khi gửi xe trong hầm chung cư, bãi xe chợ hay vỉa hè đông. Vài thói quen nhỏ giúp bạn ít phải chỉnh lại:
- Khi dắt xe qua lối hẹp, nghiêng xe hoặc gập gương nhẹ vào thay vì để gương cọ vào tường.
- Mỗi lần lên xe, liếc qua cả hai gương trước khi nổ máy.
- Nếu gương bị lỏng, nứt hoặc gãy trong thời gian thuê, báo tiệm để được hướng dẫn, đừng tự dán hay buộc tạm rồi chạy tiếp.
Chỉnh gương xe tay ga đúng góc trước khi rời tiệm là việc nhỏ nhất mà bạn có thể làm cho an toàn của chính mình. Xem thêm các bài về đặc điểm và cách vận hành xe tay ga và chuyên mục xe máy và dòng xe để làm quen nhanh với chiếc xe đã thuê.