Giờ cao điểm trên các cầu vượt quanh Hà Nội, dòng xe thường dừng hẳn giữa dốc, và xe ga xuất phát lại trên dốc cầu trở thành bài toán mà nhiều người lo nhất: không có côn để ghì như xe số, chỉ có phanh và ga, và một phút lóng ngóng là xe tụt về sau. Tin tốt là kỹ năng này chỉ gồm ba việc: giữ xe đứng yên bằng đúng phanh, giành đà bằng đúng nhịp ga, và xuất phát khi đúng khoảng cách. Bài này đi từng việc, để lần tới gặp dốc kẹt xe, bạn là người bình tĩnh nhất trong dòng.
Xe ga xuất phát lại trên dốc cầu: hiểu vì sao xe hay tụt lùi
Xe ga truyền lực qua bộ truyền động tự động, không có số để giữ, nên khi đứng trên dốc, nếu buông phanh mà chưa có đủ lực đẩy, xe trôi về sau theo trọng lực. Người quen xe số thường bối rối vì mất công cụ quen thuộc là côn, nhưng xe ga có công cụ thay thế hoàn hảo: phanh sau giữ xe, ga tạo lực đẩy, và sự phối hợp giữa hai thứ này quyết định xuất phát mượt hay tụt dốc.
Điểm cần nhớ thứ hai là ga của xe ga nhạy, nên cú vặn đầu tiên luôn phải nhẹ. Vặn sâu quá trên dốc là xe lao tới, dễ áp sát xe phía trước, và lúc đó bạn lại phải phanh gấp, mất đà, quay về điểm xuất phát. Chậm một nhịp nhẹ ga bao giờ cũng nhanh hơn một cú vặn ga sai.
Đứng yên trên dốc: ba cách giữ, chọn theo độ dốc
Cách một, cho dốc nhẹ: giữ phanh sau bằng tay trái, chân trái chống, chân phải đón yên, xe đứng ổn, người thảnh thơi được tay phải. Cách hai, cho dốc vừa: phối hợp phanh sau giữ chính, thêm phanh trước nhạt, hai tay cùng làm việc, người ngồi chắc trên yên. Cách ba, cho dốc đứng lâu như kẹt xe nhiều phút: nghiêng người, chân trái chống vững, phanh sau ghì liên tục, và nếu dốc quá đứng, cho xe nhích sang vạch lề gần nhất để đứng bằng phẳng, đừng cố giữ vị trí giữa làn khi dòng xe đứng quá lâu.
Về nguyên tắc, phanh sau là phanh giữ chính trên dốc, vì phanh trước bóp lâu tay mỏi, và nếu bánh trước bị ghì cứng lúc xe nghiêng, dễ mất thăng bằng. Kỹ năng dừng và dựng xe trên nền khó đã được tóm trong bài dắt lùi xe ga chỗ gửi chật, phần tư thế đón yên ở đó áp dụng tốt cho cả lúc đứng trên dốc.
Xuất phát lại: nhịp ba bước không tụt lùi
Bước một: quan sát phía trước, chỉ xuất phát khi xe phía trước đã đi được chừng một khoảng xe, để bạn có đà trọn vẹn mà không áp sát. Bước hai: vặn ga nhẹ vừa đủ nghe máy lên tiếng, cảm lực đẩy lan xuống bánh sau. Bước ba: nhả phanh sau từ từ theo đúng lúc xe có lực kéo, và tăng ga đều, xe rời đi mượt. Nếu nhả phanh sớm hơn lực đẩy, xe tụt một đoạn ngắn, đừng hoảng, ghì lại, làm lại từ bước hai: mỗi lần như vậy là một lần tay bạn ghi nhớ nhịp đúng.
Lỗi cần tránh nhất là ngại tụt nên vặn ga quá sâu ngay từ đầu: xe lao tới đụng gần bánh sau xe trước, và giữa dốc, phanh gấp vừa nguy hiểm vừa làm mất đà. Dốc cầu vượt không cần tốc độ, chỉ cần nhịp: ga nhẹ, nhả phanh đúng lúc, tăng đều, ba việc ấy lặp lại vài lần là thành phản xạ.
Ba tình huống thường gặp trên dốc kẹt xe
Tình huống một: xe phía trước xuất phát rồi phanh gấp ngay, bạn vừa nhả phanh. Cách xử lý: luôn giữ một phần tư ý thức ở phanh sau trong hai giây đầu xuất phát, ga chưa tăng sâu thì phanh sau kéo xe dừng lại được dễ dàng.
Tình huống hai: xe phía sau áp sát sát, bạn sợ tụt đụng họ. Thực tế người sau cũng biết giữ khoảng cách trên dốc, nhưng để chắc, hãy đứng hơi lệch so với vệt bánh xe trước, để nếu tụt, bạn có bên trái để né. Tình huống ba: tải nặng hoặc chở hai người trên dốc. Nhịp giành đà cần ga sâu hơn chút và thời gian giữ phanh lâu hơn, hãy xin thêm khoảng cách phía trước bằng cách xuất phát trễ hơn một nhịp, và nếu lịch trình có nhiều dốc dài, phần chia tải khi hai người đã được tóm trong bài Click chở hai người có êm không.
Với các chặng leo dốc dài ngoài quốc lộ, cách giữ ga đều và nghỉ máy hợp lý cho dòng xe mạnh hơn đã có bài riêng, nhưng nguyên tắc gốc vẫn một: ga nhẹ, phanh đúng lúc, và không bao giờ vội.
Tập trước ở chỗ vắng, rồi mới lên cầu
Nếu chưa từng xuất phát trên dốc bằng xe ga, đừng để lần đầu diễn ra giữa cầu vượt giờ cao điểm. Tìm một đoạn dốc vắng, dừng giữa dốc, xuất phát lại, lặp mười lần cho tay quen nhịp ga và phanh. Buổi tập này chỉ mất hai mươi phút, và các nguyên tắc làm quen xe ga cho người mới đã được tóm trong bài từ xe số chuyển sang xe ga, áp dụng nguyên cho kỹ năng dốc. Trong buổi tập, hãy giả định thêm cả tình huống dừng giữa dốc khi có xe phía sau ép sát, vì đó chính là khoảnh khắc dễ khiến tay bạn cuống lên nhất, và tập trước thì lên cầu thật bạn đã có sẵn đáp án.
Tổng quan tính năng dòng xe nhỏ gọn nằm trong trang Honda Click, danh sách các dòng xe cho thuê nằm trong trang xe máy. Dốc kẹt xe không đáng sợ, nó chỉ đòi hỏi bạn biết tay mình đang giữ phanh nào, và ga đang ở mức nào, biết được cả hai, cầu vượt giờ cao điểm chỉ còn là một đoạn đường chậm.