Cùng mang tên Sirius, chiếc xe bạn thuê hôm nay có thể là bản phun xăng điện tử đời mới hoặc bản chế hoà khí đã chạy nhiều năm. Câu hỏi Sirius phun xăng hay chế hòa khí không phải để so xe nào tốt hơn, mà để biết sáng mai đề máy thế nào, vặn ga ra sao khi máy còn nguội, và dừng đèn đỏ lâu có lo tắt máy không. Nhận ra loại xe trong một phút, rồi chỉnh thói quen theo nó, là cách đi Sirius thuê nhàn nhất ở Hà Nội.
Sirius phun xăng hay chế hòa khí: ba dấu hiệu nhận ra trong một phút
Dấu hiệu thứ nhất nằm ở lúc bật chìa. Xe phun xăng điện tử phát ra tiếng rè nhỏ chừng hai giây từ bơm xăng, cùng lúc đèn báo lỗi động cơ trên đồng hồ sáng rồi tắt; xe chế hoà khí bật chìa hoàn toàn im lặng. Tiếng rè đó là bình thường, bài tiếng rè khi bật chìa xe phun xăng: bơm xăng chạy bình thường hay có vấn đề giải thích kỹ.
Dấu hiệu thứ hai là cần le gió. Xe chế hoà khí có một cần gạt nhỏ, thường ở phía bên trái gần tay lái hoặc ngay trên thân bình xăng con, dùng để làm đậm xăng khi khởi động lạnh. Xe phun xăng không có cần này vì bộ điều khiển tự lo. Dấu hiệu thứ ba là tem và đồng hồ: bản phun xăng có chữ FI trên thân xe, kim báo xăng tự trả về vạch không khi tắt máy, và đèn pha sáng đều ngay cả khi ga nhỏ.
Đề máy sáng lạnh: một bên kéo le gió, một bên bấm là nổ
Sáng mùa đông Hà Nội mười, mười hai độ là lúc hai loại xe khác nhau nhất. Với Sirius chế hoà khí, cách làm đúng là kéo le gió, bấm đề hoặc đạp cần, giữ ga thật nhẹ cho máy nổ đều rồi để không tải chừng nửa phút đến một phút, sau đó trả le về vị trí cũ trước khi đi. Quên trả le là lỗi phổ biến nhất: máy ồn, ga không tải cao, tốn xăng và có mùi xăng sống, đi một lúc có thể bị bẩn bugi.
Sirius phun xăng bấm đề là nổ, bộ điều khiển tự bù xăng theo nhiệt độ máy, không tải tự ổn định mà không cần giữ ga. Đổi lại, bản phun xăng phụ thuộc ắc quy nhiều hơn: ắc quy yếu thì đề quay chậm và bơm xăng không đủ áp, lúc đó dùng cần đạp, thứ mà theo thông số của hãng cả hai bản đều có. Nếu sáng nào cũng phải đạp mới nổ, báo cửa hàng chứ không cố.
Vặn ga và chạy không tải trong phố
Khi máy còn nguội, xe chế hoà khí dễ hụt ga nếu vặn gấp, biểu hiện là máy khựng nửa giây rồi mới vọt. Thói quen phù hợp là vặn ga từ từ trong vài phút đầu, và chấp nhận phản ứng ga hơi trễ hơn so với xe phun xăng. Ở đèn đỏ lâu, xe chế hoà khí chỉnh không tải chưa chuẩn có thể tụt vòng tua rồi tắt máy, nhất là khi bật đèn pha ban đêm; nhấp ga rất nhẹ theo nhịp là đủ giữ máy, không cần rồ ga.
Xe phun xăng mượt và đều ở ga nhỏ, trả ga về số thấp bắt ngay, nên đi trong phố chợ đông người như quanh chợ Long Biên hay Hàng Bè đỡ mệt hơn hẳn. Kinh nghiệm luồn phố chợ bằng xe số có ở bài Yamaha Sirius trong phố chợ đông người. Điểm cần nhớ với bản phun xăng là lúc gần hết xăng: xe không cạn dần như chế hoà khí mà giật vài cái rồi tắt, vì bơm xăng hút không khí. Đừng để kim xuống vạch cuối, bình chỉ có 4 lít nên đổ sớm không mất gì.
Xăng và chi phí: phun xăng tiết kiệm hơn, chế hoà khí dễ sửa hơn
Theo công bố của Yamaha Việt Nam, Sirius FI tiêu thụ khoảng 1,65 lít cho một trăm cây số trong điều kiện thử nghiệm của hãng. Xe chế hoà khí tốn hơn, mức chênh phụ thuộc vào chỉnh gió và tình trạng máy, nhưng với quãng đi làm mỗi ngày thì khác biệt là thấy được trên hoá đơn xăng cuối tháng. Muốn biết chiếc xe mình đang cầm hao bao nhiêu trong chính lịch trình của mình, cách đo hai lần đổ đầy bình ở bài Sirius tốn xăng cỡ nào cho một ngày đi cho con số thật.
Bù lại, chế hoà khí là cơ cấu cơ khí thuần tuý, tiệm sửa xe nào ở Hà Nội cũng xử lý được, ít kén xăng và không có cảm biến để báo lỗi. Xe phun xăng cần kim phun và lọc xăng sạch, đổ xăng ở cây xăng lớn, và khi có vấn đề thì cần thợ có máy đọc lỗi. Chuyện vệ sinh kim phun có cần định kỳ không được bàn ở bài xe phun xăng điện tử có cần vệ sinh kim phun định kỳ không.
Sirius chế hoà khí có bền không
Bền, nếu được bảo dưỡng đều. Máy ít chi tiết điện tử, hỏng vặt thường chỉ là chỉnh lại không tải, vệ sinh bình xăng con khi xe để lâu, hoặc thay dây ga. Với xe thuê, phần bảo dưỡng do cửa hàng lo; người thuê chỉ cần ba thói quen: trả le gió sau khi máy ấm, không ép ga khi máy nguội, và báo ngay khi thấy đề khó bất thường hoặc máy tắt liên tục ở đèn đỏ. Xe thuê về là có lịch kiểm tra, không cần tự mang ra tiệm lạ.
Điều nên để ý trong kỳ thuê với từng bản
Với bản chế hoà khí: kéo le khi lạnh, trả le khi ấm; vặn ga từ từ vài phút đầu; nhấp ga nhẹ ở đèn đỏ lâu nếu máy có dấu hiệu tụt; xe để qua đêm ngoài trời mùa đông thì khởi động sớm hơn vài phút trước giờ đi.
Với bản phun xăng: để ý đèn báo lỗi trên đồng hồ, bình thường chỉ sáng vài giây khi bật chìa; không chạy cạn bình; nếu đề yếu thì dùng cần đạp và báo cửa hàng kiểm tra ắc quy; không tháo cọc ắc quy hay tự chỉnh gì ở cụm phun xăng.
Dù là bản nào, chạy đều ga và giữ khoảng cách vẫn là cách đi tiết kiệm và an toàn nhất, như đã nói ở bài Yamaha Sirius chạy đều ga tiết kiệm xăng. Các bài khác về dòng xe này tập hợp ở trang Yamaha Sirius; muốn so với xe số và xe ga khác, xem mục xe máy.