Giữa trưa tháng Bảy, mặt đường Hà Nội hầm hập, áo đã dính lưng khi bạn chưa kịp qua hết hai cây đèn đỏ. Đó là lúc câu hỏi xe đạp điện hay xe đạp thường không còn là chuyện lý thuyết. Chọn lệch một chút, bạn hoặc đến nơi ướt đẫm rã rời, hoặc dắt theo một chiếc xe nặng nề mà chẳng cần tới sức của nó. Bài này đặt hai loại xe vào bốn tình huống của mùa nóng: đồ mang theo, mồ hôi, đường dài và dốc, để bạn tự chốt cho đúng chuyến đi.
Đồ mang theo: ba lô, túi chợ hay chỉ cái điện thoại
Hãy bắt đầu từ thứ dễ bị bỏ quên nhất: bạn sẽ mang gì. Đi tay không hoặc chỉ một túi nhỏ trong giỏ thì xe đạp thường nhẹ nhàng nhất, dắt qua vỉa hè hay nhấc qua bậc thềm đều không tốn sức. Nhưng thêm máy tính xách tay và chai nước lớn, chiếc ba lô trên lưng đã thành tấm chăn nóng.
Xe đạp điện đổi cuộc chơi khi đồ nhiều lên. Sau buổi chợ sáng với túi rau và bó hoa, chặng về có lực hỗ trợ giúp bạn đỡ gồng chân thấy rõ. Đổi lại, xe nặng hơn đáng kể vì có pin và động cơ, bạn sẽ thấy điều đó mỗi lần dắt xe lên bậc hay quay đầu trong ngõ hẹp.
Với cả hai loại, hãy để đồ nặng nằm thấp, gần thân xe, đừng treo lên ghi đông vì tay lái dễ lệch đúng lúc bạn dừng đèn đỏ hoặc tránh ổ gà.
Mồ hôi và nắng trưa: đến nơi còn gọn gàng được không
Mồ hôi là chỗ hai loại xe khác nhau rõ nhất, cũng là chỗ nhiều người hiểu lầm nhất. Đạp xe thường ngoài nắng, bạn tự sinh nhiệt, cộng với hơi nóng hắt lên từ mặt đường. Một chặng không dài cũng đủ làm áo sơ mi ướt lưng.
Xe đạp điện giúp bạn bớt sinh nhiệt, nhất là lúc khởi động sau mỗi đèn đỏ, nơi đôi chân tốn sức nhất. Nhưng nó không che nắng thay bạn. Dừng chờ đèn giữa ngã tư buổi trưa, bạn vẫn đứng dưới trời nóng như mọi người, mà gió mát khi chạy cũng mất.
Cách hỗ trợ lực còn tùy xe, tùy hãng: có xe trợ lực khi bạn đạp, có xe chạy bằng tay ga, nên hãy hỏi kỹ cách vận hành trước khi đi. Muốn bớt mồ hôi thật sự, hãy đi sáng sớm hoặc xế chiều, chọn tuyến nhiều cây, mặc áo thoáng và mang theo nước; bài về chọn giờ chạy và đường có bóng cây giữa nắng nóng Hà Nội nói kỹ hơn phần này.
Đường dài, gió ngược và dốc: chặng về mới là chặng khó
Nhiều người tính quãng đường theo chiều đi mà quên chiều về. Sáng sớm đạp ra phố còn mát, nhưng chặng về thường rơi đúng giờ nắng gắt, khi sức đã vơi đi nhiều. Với xe đạp thường, đường dài giữa mùa nóng buộc bạn chia sức, dừng nghỉ và uống nước đều.
Hình dung một người ở phía Long Biên cần sang khu phố cổ bên kia sông Hồng vào đầu giờ chiều. Chặng sang sông thường có đoạn dốc lên cầu, gió dọc mặt sông và gần như không có chỗ trú nắng. Trên xe đạp thường, đó là phần mệt nhất hành trình; trên xe đạp điện, bạn vẫn đi dưới nắng nhưng nhịp đi đều hơn, còn sức cho đoạn phố cổ chen chúc phía sau.
Về dốc, nội thành Hà Nội khá bằng phẳng, nên đừng kỳ vọng xe điện như món đồ leo núi. Dốc trong phố thường ngắn: lên cầu vượt, lên đê, xuống rồi lên hầm chui. Xe đạp thường vượt được hết, nhưng giữa trưa hè mỗi dốc ngắn lại kéo thêm một đợt mồ hôi, đúng chỗ lực hỗ trợ của xe điện phát huy.
Tuy vậy, xe đạp điện không phải phép màu. Quãng đường chạy được sau mỗi lần sạc tùy xe, tùy hãng, tùy tải và tùy thời tiết, nên đừng tính sát. Nếu pin cạn giữa đường, bạn sẽ phải đạp một chiếc xe nặng hơn xe thường, đúng lúc nắng gắt nhất. Hãy chừa dư pin cho chặng về.
Nếu tuyến đường dài tới mức cả hai loại xe đạp đều quá sức, đó là lúc nghĩ tới xe máy; chuyên mục xe máy của blog có thêm gợi ý để bạn so sánh.
Xe đạp điện hay xe đạp thường: đi làm mỗi ngày và dạo phố cuối tuần
Người đi làm hằng ngày quan tâm tới sự lặp lại: hai chặng mỗi ngày, cùng một con đường, cùng một cái nóng. Điểm khác nhau lớn nhất giữa xe đạp điện và xe đạp thường ở đây là sức bền so với sự tiện. Xe điện giữ sức cho bạn sau nhiều ngày nắng, nhưng bạn phải lo chỗ để xe, chỗ sạc và sức dắt xe vào cổng; xe thường nhẹ, gọn, dựng đâu cũng tiện.
Nếu bạn ở xa chỗ làm và đang cân nhắc thuê thử, hãy đọc thêm bài xe đạp điện cho người lớn đi lại trong nội thành, khi nào đáng thuê.
Dạo phố cuối tuần thì ngược lại: không ai giục, bạn dừng liên tục để ghé quán cà phê quen, tạt vào chợ mua rau. Trong ngõ nhỏ khu phố cổ, nơi hay phải xuống dắt xe tránh người đi bộ, xe đạp thường nhẹ tay hơn hẳn. Xe điện đáng giá khi bạn muốn đi xa hơn trong một buổi sáng mà không cạn sức trước giờ nắng lên.
Pin và nắng mùa hè: vài nguyên tắc an toàn khi chọn xe điện
Chọn xe đạp điện nghĩa là nhận thêm cục pin để chăm sóc. Mùa nóng, hãy tránh để xe phơi nắng nhiều giờ, và chỉ dùng bộ sạc đúng của xe ở nơi thoáng, có người trông. Cách dùng và sạc còn tùy xe, tùy hãng, nên hãy đọc hướng dẫn hoặc hỏi người cho thuê.
Nếu giữa chuyến đi thấy pin nóng bất thường, có mùi lạ hoặc xe chạy khác thường, hãy dừng ở chỗ thoáng và an toàn, tắt xe, tránh xa vật dễ cháy. Đừng tự mở hay sửa pin. Với xe thuê, hãy báo cửa hàng trước khi tự xử lý, và hỏi từ lúc nhận xe rằng gặp sự cố thì liên hệ thế nào.
Chọn xe đạp đi phố Hà Nội: ba câu hỏi để chốt trong một phút
Còn phân vân thì hãy tự trả lời ba câu sau về chuyến đi quen thuộc nhất của bạn:
- Chặng về dài và nắng đến mức nào? Càng dài, càng rơi vào giờ nắng gắt, xe điện càng có lý.
- Bạn mang bao nhiêu đồ, và đến nơi có cần chỉn chu không? Đồ nhiều hoặc phải gọn gàng thì nghiêng về xe điện.
- Hai đầu đường có chỗ cất, chỗ sạc và lối dắt xe thoải mái không? Nếu không, xe thường nhẹ sẽ đỡ phiền hơn.
Cách rõ ràng nhất là thử một ngày, đúng tuyến bạn hay đi vào đúng giờ nóng. Hãy đọc trước những điều cần hỏi khi thuê xe đạp điện ở Hà Nội, rồi liên hệ Nguyễn Tú để xác nhận giá và tình trạng xe đạp điện hiện tại qua số 0942 467 674, tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa 09:00–21:00.
Cuối tuần này, hãy lấy một tuyến bạn hay đi vào giờ nắng, mang đủ nước và đi thử, ghi lại đoạn nào mệt nhất, đoạn nào bạn ước có thêm lực; mệt quá thì cứ dừng nghỉ. Hai ghi chú ấy trả lời câu xe đạp điện hay xe đạp thường sát hơn mọi bảng so sánh. Chọn xong xe điện, chuyên mục xe đạp điện có các bài đi tiếp từ chỗ này.