Bạn đang chạy đều trên làn phải, ngõ cần vào nằm bên trái, còn hai bên là xe máy đủ kiểu lướt qua. Rẽ trái bằng xe đạp điện trong cảnh ấy khiến nhiều người mới chạy tim đập nhanh, nhất là các bác lớn tuổi quen đi chậm giữa phố đông Hà Nội. Bài này nằm trong chuyên mục xe đạp điện và đi theo thứ tự của một lần rẽ: nhìn, ra hiệu, chọn lúc, rồi mới đánh tay lái.
Vì sao rẽ trái bằng xe đạp điện khó hơn bạn tưởng
Rẽ phải thường chỉ cần bám sát lề. Rẽ trái thì phải băng qua dòng ngược chiều, trong khi xe máy phía sau nhanh hơn bạn và đang tìm khe để vượt, có chiếc vượt cả bên trái. Xe đạp điện lại thường nhẹ, êm, ít tiếng máy, nên người xung quanh dễ không nhận ra ý định của bạn.
Dòng xe máy Hà Nội có một điểm đáng nể: nó biết uốn quanh mọi vật chuyển động đều và dễ đoán, như nước vòng qua tảng đá. Thứ nó không xử lý kịp là người đổi hướng đột ngột. Vì vậy mỗi động tác bên dưới chỉ nhằm một việc: để người khác đoán trước được bạn.
Phần lớn bài trong chuyên mục xe máy nói với người lái xe máy; bài này nói với người đi chậm hơn giữa dòng ấy. Nếu bạn còn phân vân giữa xe đạp điện và xe máy điện, bài phân biệt xe đạp điện với xe máy điện theo nhu cầu thực tế sẽ giúp chọn đúng.
Nhìn đủ ba hướng trước khi nghĩ đến tay lái
Trước khi ra hiệu, bạn cần nắm ba điều.
- Phía sau: liếc gương rồi liếc nhanh qua vai trái. Gương xe đạp điện tùy xe, tùy hãng và thường chỉ cho thấy góc hẹp, nên cú liếc vai mới bắt được chiếc xe máy đang lách lên bên trái. Chỉ xoay đầu, đừng xoay cả người, vì thân nghiêng thì tay lái cũng lệch theo.
- Phía trước: dòng ngược chiều dày hay thưa, có xe lớn che tầm nhìn không, có xe nào sắp rẽ ra từ chính ngõ bạn định vào.
- Điểm rẽ: miệng ngõ có người đi bộ, xe đẩy hay xe đỗ không, bạn còn đủ chỗ để vào hay phải chờ.
Cả ba cái nhìn chỉ mất một nhịp thở khi đã quen, nhưng phải xong trước khi giơ tay. Nên xem sẵn đường từ lúc xuất phát để khỏi vừa chạy vừa cúi nhìn điện thoại tìm ngã rẽ.
Ra hiệu rẽ bằng tay: làm sao để người khác kịp hiểu
Không phải xe đạp điện nào cũng có đèn xi nhan, tùy xe, tùy hãng. Có đèn thì bật, không có thì cánh tay chính là tín hiệu duy nhất. Ra hiệu rẽ bằng tay cho ngã rẽ trái gồm bốn bước:
- Giảm tốc trước, rồi mới giơ tay, vì một tay rời lái thì phanh và giữ thăng bằng đều kém đi.
- Tay phải giữ lái, ngón đặt sẵn ở cần phanh. Phanh trước, phanh sau nằm ở tay nào tùy từng xe, nên làm quen trước khi ra phố.
- Duỗi thẳng tay trái ra ngang, lòng bàn tay mở, giữ yên vài giây. Tay co quắp hay vẫy qua vẫy lại dễ bị hiểu thành lời chào.
- Hạ tay, nắm lại tay lái trước khi vào cua. Đừng vặn ga mạnh khi còn một tay, vì tay ga trên một số xe điện đáp lại rất nhanh.
Cánh tay trái duỗi ra là tín hiệu mà cả người phía sau lẫn người ngược chiều cùng thấy. Giơ sớm, ngay sau khi giảm tốc, chứ đừng đợi đến sát ngõ, kẻo xe sau hết chỗ để tránh.
Chọn lúc rẽ: chờ khoảng hở, đừng chờ ai nhường
Ra hiệu xong, bạn nhích dần về mép trái của làn mình, chậm rãi như thuyền ghé bến chứ không vọt ngang, rồi giảm tới gần như dừng và đợi một khoảng hở. Có xe phía sau tiến lại gần thì giơ tay thêm một lần cho họ biết bạn đang chờ rẽ.
Khoảng hở tốt thường đến khi đèn đỏ ở ngã tư phía trước chặn bớt dòng ngược chiều, hoặc ở một nhịp thưa giữa hai đợt xe. Đã chọn giờ chạy để tránh nắng thì bạn cũng chọn được giờ để tránh đông; bài về giờ chạy và đường có bóng cây khi đi xe đạp điện giữa nắng nóng Hà Nội là điểm khởi đầu.
Đừng bám đuôi chiếc xe máy phía trước để cùng rẽ: nó lách lọt một chỗ hở nhỏ, còn bạn chậm hơn nên chỗ hở ấy khép lại khi bạn tới. Cũng đừng vội mừng khi có người dừng nhường, vì chiếc đứng yên có thể che mất chiếc đang lách qua bên cạnh. Nhìn thêm một lượt hai bên rồi đi một mạch, không khựng giữa làn ngược chiều.
Tiếng còi giục phía sau không đáng để cuống: người bấm còi đâu phải người chịu hậu quả nếu bạn rẽ sai lúc. Xe sau dồn sát mà khoảng hở chưa tới thì đi thẳng thêm một đoạn rồi vòng lại.
Xe đạp điện rẽ trái giữa dòng xe ở Hà Nội: hai khúc rẽ quen thuộc
Ngõ nhỏ khu phố cổ. Hình dung một con phố hẹp: người đi bộ đi cả dưới lòng đường, xe đỗ kín hai bên, miệng ngõ lọt giữa hai cửa hàng. Rẽ trái ở đó gần như xỏ chỉ qua lỗ kim. Giảm tốc từ xa, giơ tay sớm, chờ người đi bộ qua hết rồi mới vào. Nếu cả buổi bạn định ghé hết quán này đến quán khác, hãy đọc thêm bài tự đi ăn vặt quanh phố cổ bằng xe đạp điện, dừng liên tiếp mà không rối.
Ngã tư lớn giờ tan tầm. Xe dồn về từ bốn phía, đèn đổi liên tục, nên rẽ trái lúc ấy là chen vào chỗ mọi người đang giành nhau. Nếu thấy ngợp, bạn có thể rẽ hai nhịp: đi thẳng qua ngã tư theo đèn xanh, dừng sát lề phía bên kia ở chỗ không cản người đi bộ, xoay xe sang hướng mới rồi đợi đèn hướng ấy chuyển xanh để đi tiếp.
Còn nếu vẫn chưa yên tâm, xuống dắt xe đi bộ qua vạch dành cho người đi bộ khi đèn cho phép cũng là lựa chọn đàng hoàng. Không ai chấm điểm bạn ở ngã tư.
Tập ở chỗ vắng trước khi ra phố
Kỹ năng này đến từ lặp lại chứ không từ việc đọc bài. Hãy chọn con đường nhỏ ít xe hay một đoạn đê ven sông Hồng lúc vắng người, rồi tập từng phần: liếc vai mà tay lái vẫn thẳng, giơ tay trái rồi hạ tay đúng lúc, giảm tốc êm khi chỉ còn một tay giữ phanh.
Nếu bạn thuê xe, nên dành vài phút làm quen trước khi rời cửa hàng: phanh bên nào ăn, tay ga nhạy ra sao, gương nhìn được phía sau không, xe có đèn xi nhan không. Tùy xe, tùy hãng nên hỏi trực tiếp chứ đừng đoán; nếu nhận xe ở Nguyễn Tú, giá và tình trạng xe đạp điện hãy liên hệ để xác nhận.
Nếu xe có biểu hiện lạ như mất lực, phanh kém hay đèn báo bất thường lúc chờ rẽ, đừng cố rẽ cho xong. Tấp vào lề ở chỗ an toàn, dừng hẳn, không tự mở hay sửa pin và hệ thống điện, rồi báo cho cửa hàng cho thuê trước khi tự xử lý.
Lần tới khi ngõ cần vào nằm bên trái, hãy nhớ: nhìn, giơ tay, chờ khoảng hở, rồi rẽ dứt khoát. Cuối tuần này, dành một buổi sáng tập rẽ trái bằng xe đạp điện ở con đường vắng, rồi mới mang kỹ năng ấy ra phố.