Bạn cắm sạc xe điện thuê xong, quay lại thấy vỏ pin nóng hơn mọi hôm, hoặc ngửi thấy mùi khét thoang thoảng gần chỗ đặt pin. Cảm giác thường là “chắc không sao, mai tính”. Bài này giúp bạn phân biệt pin chỉ ấm lên bình thường với pin xe điện nóng phồng mùi lạ cần dừng ngay, biết việc phải làm trong vài phút đầu và cách báo cho chủ xe.
Pin xe điện nóng phồng mùi lạ: đâu là ranh giới bình thường
Pin và bộ sạc đều tỏa nhiệt khi làm việc, nên sờ thấy ấm sau một đoạn chạy dài hoặc trong lúc sạc là chuyện thường gặp. Mức ấm nào là bình thường còn tùy xe, tùy hãng. Cách tốt nhất là so với chính chiếc xe bạn đang giữ: những lần trước nó ấm ở mức nào, lần này khác ở chỗ nào.
Hãy cảnh giác khi gặp một trong các tình huống sau:
- Vỏ pin hoặc vỏ bộ sạc nóng hơn hẳn mọi lần, đến mức bạn không muốn đặt tay lâu.
- Pin vẫn nóng dù đã ngắt sạc hoặc để xe nghỉ một lúc.
- Nóng đi kèm tiếng xì nhỏ, tiếng lách tách, đèn báo nhấp nháy lạ hoặc xe tự báo lỗi.
- Nóng xuất hiện sau khi xe vừa ngã, va mạnh hoặc dính nước.
Giữa trưa hè Hà Nội, mặt đường hầm hập nên pin ấm hơn thường ngày cũng dễ hiểu, phần đó có trong bài về xe máy điện thuê khi trời quá nóng. Nóng do thời tiết thường dịu dần khi xe nghỉ trong bóng râm, còn nóng bất thường có xu hướng giữ nguyên hoặc tăng. Nếu phân vân, hãy coi đó là dấu hiệu để dừng lại, không phải để thử thêm.
Pin bị phồng và mùi khét: hai dấu hiệu không nên chờ xem
Pin xe điện bị phồng thường nhìn thấy được bằng mắt: vỏ hộp pin căng lên, mép ráp hở ra, nắp lệch khỏi vị trí, hoặc hộp pin không còn khít như lúc mới nhận xe. Khi vỏ biến dạng, bên trong thường đã có vấn đề. Đừng ấn tay vào chỗ phồng để thử độ cứng và cũng đừng cố nhấn nó xẹp xuống.
Pin xe điện có mùi khét thì khó bỏ qua hơn. Đó có thể là mùi nhựa hoặc dây điện cháy, mùi hóa chất hắc, hay một mùi lạ mà những lần trước không có. Mùi thường thoảng ra từ khu vực đặt pin, ổ cắm sạc hoặc bộ sạc, nhất là lúc vừa cắm điện.
Chỉ cần một trong hai dấu hiệu này là đủ lý do để ngừng dùng, kể cả khi xe vẫn chạy bình thường. Pin còn chạy được không đồng nghĩa với còn an toàn.
Dừng sạc và xử lý trong vài phút đầu
Thứ tự dưới đây là nguyên tắc chung, tùy xe, tùy hãng mà cách ngắt sạc sẽ khác nhau:
-
Ngưng sạc. Nếu pin đang cắm điện, hãy ngắt nguồn ở ổ cắm hoặc cầu dao, nhưng chỉ khi bạn đứng gần và thấy an toàn. Rút phích bằng cách cầm đầu phích, không giật dây. Nếu đã thấy khói hoặc lửa, bỏ qua bước này và lùi ra xa.
-
Không bật máy, không chạy tiếp. Đừng thử khởi động lại để xem xe còn chạy không.
-
Đưa xe ra nơi thoáng. Hãy dắt cả xe ra sân, hiên hoặc khoảng trống, xa giấy, vải, chăn nệm hay những thứ dễ bắt lửa. Đừng xách riêng một cục pin đang nóng hoặc đang phồng.
-
Giữ khoảng cách. Đưa người và thú cưng ra xa, nhất là khu vực có người đang ngủ.
-
Không tự mở, không đâm chọc, không thử sạc lại. Đó là việc của người có chuyên môn.
-
Có khói, tiếng xì mạnh hoặc lửa: lùi hẳn ra xa, báo mọi người xung quanh và gọi số cứu hỏa 114. Đừng cố lại gần để dập.
Tránh xa nơi ở, đừng để pin lạ nằm trong nhà
Nhà ống trong ngõ nhỏ ở Hà Nội thường chỉ có một cầu thang chung, và xe điện hay được dắt vào sảnh hoặc gầm cầu thang để sạc qua đêm. Nếu pin ở đó bắt đầu nóng, phồng hay bốc mùi, nó nằm ngay lối thoát duy nhất của cả nhà. Chỗ đặt pin có biểu hiện lạ nên là ngoài hiên, ngoài sân hoặc khoảng trống ngoài ngõ, nơi bạn vẫn quan sát được từ xa, chứ đừng đẩy vào góc phòng hay cạnh chỗ ngủ.
Còn nếu đang chạy ngoài đường, chẳng hạn trên đoạn đê ven sông Hồng, mà ngửi thấy mùi khét hay thấy đồng hồ báo lỗi, hãy giảm ga từ từ, bật xi nhan, tấp vào chỗ rộng và dừng an toàn, tắt xe rồi bước ra xa vài bước. Đừng bật lại khi chưa có người kiểm tra.
Báo chủ xe ngay: nói gì, chuẩn bị gì
Với xe thuê, bạn không phải người nên tự quyết cách xử lý pin. Hãy gọi sớm cho Nguyễn Tú qua số 0942 467 674 trong giờ hoạt động từ 09:00 đến 21:00, thay vì mang pin ra tiệm lạ nhờ mở xem. Khi gọi, hãy nói rõ:
- Pin nóng, phồng hay có mùi, và dấu hiệu xuất hiện lúc nào.
- Xe đang sạc hay đang chạy khi bạn phát hiện, đã ngắt sạc chưa, xe đang để ở đâu.
- Xe vừa bị ngã, va chạm hay dính nước không.
Nếu thấy an toàn, hãy chụp vài tấm ảnh từ xa: chỗ vỏ pin bị phồng, vị trí đặt xe, đèn báo trên đồng hồ. Đừng cúi sát để chụp cho rõ.
Việc tiếp theo thế nào, có cần đưa xe về, đổi xe hay có ai hỗ trợ tại chỗ hay không, bạn nên hỏi và xác nhận trước với Nguyễn Tú, đừng tự đoán. Nếu sự cố xảy ra ngoài khung giờ trên, hãy ngừng dùng pin, để xe ở chỗ thoáng và liên hệ ngay khi cửa hàng mở. Còn nếu có dấu hiệu nguy hiểm thì an toàn của bạn và người xung quanh đi trước, không cần chờ ai trả lời.
Giảm rủi ro cho những lần sạc sau
Phần lớn sự cố có thể hạn chế bằng vài thói quen nhỏ:
- Dùng bộ sạc đi kèm xe hoặc loại chủ xe cho phép, đừng tự mua bộ sạc rẻ về thay.
- Sạc ở nơi thoáng, có người ở gần, tránh xa vật dễ cháy và tránh chắn lối thoát. Nguyên tắc cơ bản có trong bài sạc pin xe máy điện đúng cách.
- Sau chuyến chạy dài hoặc dưới nắng gắt, để pin nguội bớt rồi hãy cắm sạc, tùy xe, tùy hãng.
- Xe vừa ngã, va mạnh hay đi qua đoạn ngập sau mưa lớn: báo chủ xe và nhờ kiểm tra trước khi sạc.
Cũng cần phân biệt: pin tụt nhanh hoặc chạy được ít hơn hôm trước là chuyện khác, thường chưa nguy hiểm. Trường hợp đó bạn xem bài pin xe điện yếu giữa kỳ thuê. Còn nóng, phồng, mùi lạ thì hãy dừng dùng, đừng đợi thêm.
Lưu số liên hệ trước khi cần đến nó
Ngay hôm nhận xe, hãy lưu sẵn số điện thoại chủ xe và chụp lại tình trạng vỏ pin, bộ sạc để sau này có cái đối chiếu. Nhớ ba việc nếu pin có dấu hiệu lạ: ngắt sạc, đưa ra nơi thoáng cách xa chỗ ngủ, rồi gọi báo chủ xe. Muốn đọc thêm về dòng xe này, bạn có thể ghé mục xe máy điện nằm trong nhóm thuê xe máy ở Hà Nội. Thông tin ở đây chỉ là nguyên tắc chung, còn hướng dẫn cụ thể cho từng xe hãy hỏi trực tiếp chủ xe hoặc nhà sản xuất.