Trước khi thuê, hãy biết xe điện đó dùng pin lithium hay ắc quy chì-axit, vì hai loại này cho cảm giác khác nhau khá rõ. Khách thường chỉ hỏi “đi được bao xa” mà quên hỏi xe chạy bằng loại bình nào. Bài này giúp bạn phân biệt pin lithium ắc quy chì xe điện qua ba thứ cảm nhận được ngay: nặng hay nhẹ, sạc nhanh hay chậm, bền hay mau chai.
Pin lithium ắc quy chì xe điện: nhìn nhanh hai loại bình
Ắc quy chì-axit là công nghệ lâu đời. Bình thường to, nặng, hay nằm kín dưới yên hoặc dưới sàn để chân. Nhiều xe đạp điện và xe điện giá mềm vẫn dùng loại này.
Pin lithium là công nghệ mới hơn, cùng họ với pin điện thoại hay máy tính xách tay. Hộp pin thường gọn hơn. Có xe cho tháo hộp pin ra mang vào nhà sạc, có xe gắn cố định, tùy mẫu xe và tùy nhà sản xuất.
Ngoài cửa hàng, người ta hay gọi chung cả hai là “pin”, nên câu “xe này pin gì” dễ nhận về câu trả lời mơ hồ. Hãy hỏi thẳng: “Xe dùng pin lithium hay ắc quy chì?”
Cân nặng của pin lithium và ắc quy chì: bạn sẽ thấy ngay khi dắt xe
Cân nặng chỉ là con số trên giấy cho tới lúc bạn phải dắt xe. Ở Hà Nội chuyện này xảy ra thường xuyên: dắt xe lên vỉa hè tránh chỗ ngập, đẩy xe qua bậc cửa nhà nghỉ trong ngõ nhỏ khu phố cổ, hoặc dắt lên dốc cầu vượt khi pin sắp cạn.
Xe dùng ắc quy chì thường nặng hơn, nhất là lúc dựng chân chống hay xoay đầu xe ở chỗ chật. Người nhỏ con sẽ thấy rõ. Xe dùng pin lithium thường nhẹ tay hơn, nhưng cảm giác lái còn phụ thuộc khung xe và cách bố trí bình, nên không thể kết luận chỉ bằng loại pin.
Khi nhận xe, hãy dắt thử vài mét trong sân, dựng chân chống rồi gạt xuống. Thấy nặng quá sức thì nói ngay để cửa hàng gợi ý xe khác, đừng đợi tới giữa đường.
Thời gian sạc của xe điện quyết định cách sắp xếp ngày đi
Ắc quy chì thường sạc chậm hơn, hợp với kiểu cắm điện qua đêm rồi sáng ra đi. Pin lithium thường sạc nhanh hơn, nhiều xe cho sạc bù giữa buổi nếu bộ sạc phù hợp. Tốc độ sạc thật còn tùy bộ sạc và tùy xe, nên đây chỉ là xu hướng để bạn hỏi cho đúng chỗ.
Hãy tưởng tượng bạn thuê xe bốn ngày, ở một homestay trong ngõ nhỏ gần khu Hồ Tây. Nếu xe cần sạc nhiều giờ mà ổ cắm nằm xa chỗ để xe, mỗi tối sẽ thành một bài toán. Xe tháo được pin mang lên phòng thì gọn hơn, nhưng bạn phải xách nổi hộp pin và phải có ổ cắm trong nhà.
Về an toàn khi sạc, chỉ nên theo nguyên tắc chung: dùng đúng bộ sạc đi kèm xe, làm theo hướng dẫn của cửa hàng hoặc nhà sản xuất, không dùng bộ sạc lạ hay ổ điện chập chờn. Nếu cần tính lịch sạc cho cả tuần đi làm, bài lập kế hoạch pin cho xe điện đi lại hằng ngày có các bước cụ thể hơn.
Độ bền: pin lithium và ắc quy chì chai theo hai cách khác nhau
Ắc quy chì thường xuống cấp nhanh nếu hay bị chạy cạn rồi mới sạc, hoặc để lâu không sạc. Dấu hiệu quen thuộc là xe yếu dần, leo dốc ì ạch, tụt vạch nhanh hơn trước, và hay “mệt” khi trời trở lạnh.
Pin lithium thường chịu được nhiều lần sạc hơn và giữ sức kéo khá đều cho tới khi gần cạn. Nhưng nó cũng chai theo thời gian, và chịu ảnh hưởng của nhiệt độ lẫn cách sạc. Một hộp pin đã qua nhiều kỳ thuê vẫn có thể yếu hơn hộp còn mới dù cùng loại.
Với xe thuê, điều đáng hỏi không phải loại nào bền hơn trên lý thuyết, mà là bình trên chiếc xe bạn sắp nhận đã dùng lâu chưa và gần đây có được kiểm tra không. Dấu hiệu chai được mô tả trong bài pin xe điện chai sau kỳ thuê dài, còn chuyện pin tụt nhanh khi trời lạnh có trong bài xe máy điện thuê đi mùa lạnh.
Nhận biết pin lithium hay ắc quy chì ngay trên xe
Bạn không cần là thợ điện mới phân biệt được. Có vài cách đơn giản, tùy xe:
- Nhờ cửa hàng chỉ vị trí bình hoặc hộp pin, và nói rõ loại nào.
- Tìm nhãn dán trên hộp pin hoặc bình, thường ghi tên công nghệ.
- Xem sách hướng dẫn hoặc tem thông tin trên xe nếu có.
- Với xe có hộp pin tháo được, thử nhấc: loại nặng tay thường là ắc quy chì, loại gọn nhẹ thường là lithium. Đây chỉ là dấu hiệu tham khảo.
Không tự mở nắp bình, tháo vỏ pin hay can thiệp dây điện. Đây là bộ phận liên quan trực tiếp tới an toàn, hãy để người của cửa hàng xử lý.
Hỏi gì khi thuê xe điện: những câu nên hỏi cửa hàng
Bạn có thể chụp lại danh sách ngắn này để dùng ở bất kỳ nơi nào cho thuê:
- Xe dùng pin lithium hay ắc quy chì-axit, gắn cố định hay tháo ra được?
- Sạc ở đâu, cần sạc bao lâu để đi trọn ngày, và dùng đúng bộ sạc nào?
- Bình trên xe này đã dùng khá lâu chưa, có được kiểm tra gần đây không?
- Nếu pin yếu giữa chuyến thì liên hệ ai, xử lý ra sao?
- Chi phí phát sinh khi có sự cố về pin hoặc bộ sạc được tính thế nào?
Hai câu cuối nên được trả lời rõ trước khi đặt xe, vì ra đường rồi bạn không còn nhiều lựa chọn. Tình huống đồng hồ báo thấp pin có bài riêng về pin xe máy điện báo sập trên bảng đồng hồ.
Với xe điện tại cửa hàng của Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, bạn nên liên hệ 0942 467 674 (09:00–21:00) để xác nhận loại pin và giá hiện tại.
Chọn theo kiểu đi của bạn
Không có loại nào tốt hơn trong mọi hoàn cảnh, điều quan trọng là khớp với cách bạn đi.
Đi làm quãng ngắn, có chỗ sạc cố định ở nhà. Ắc quy chì vẫn hợp nếu bạn cắm sạc đều mỗi tối và không ngại xe nặng. Pin lithium thuận tiện hơn nếu hay phải dắt xe vào ngõ hoặc sạc bù giữa ngày.
Du lịch vài ngày quanh phố cổ, Hồ Tây. Chỗ ở thường chật, ổ cắm xa chỗ để xe, nên khả năng tháo pin mang lên phòng và sạc nhanh có giá trị lớn. Hãy hỏi trước nơi ở có cho phép sạc không.
Nếu còn phân vân, mục xe máy điện có thêm các tình huống dùng khác nhau, còn mục thuê xe máy ở Hà Nội giúp bạn cân nhắc giữa xe điện và xe xăng. Lần tới đến cửa hàng, đừng chỉ hỏi “đi được bao xa”: hãy hỏi loại pin, cách sạc và tình trạng bình, rồi dắt thử xe vài mét trước khi quyết định.