Đi lễ Phủ Tây Hồ ngày rằm hay mùng một bằng xe máy muốn đỡ đông thì mọi thứ đều phải chọn trước: khung giờ xuất hành, đường vào và chỗ gửi xe, vì cả ba quyết định buổi lễ có mát hay không. Phủ nằm trên trục Âu Cơ thuộc Quảng An, ngay mép đông Hồ Tây, nên ngày vía dòng người từ nội thành và các quận ven đổ về dồn cả vào vài nút giao quanh hồ. Bài viết này xếp lịch trình đi lễ hai chặng, ghé Phủ Tây Hồ rồi sang chùa Kim Liên ở làng Nghi Tàm kề bên, kèm đường vào né kẹt và lối giữ xe đúng chỗ. Các điểm đến khác quanh khu này nằm ở mục điểm đến, còn lịch sử và đường tới Phủ đã có bài ghé Phủ Tây Hồ bằng xe máy nên bài này chỉ tập trung phần ngày đông.
Đi lễ Phủ Tây Hồ ngày rằm: chọn khung giờ
Ngày rằm và mùng một đông nhất vào hai khung: sáng sớm trước bảy giờ và sau bốn giờ chiều khi người ra khỏi chỗ làm ghé lễ đường. Giữa hai khung đó, khoảng mười đến mười lăm giờ trưa thường vắng hơn hẳn, nhưng trời nắng gắt chùa lại ít bóng mát nên đi này dễ mệt. Ai đi từ xa bằng xe máy nên chọn sớm: sáu giờ rưỡi xuất phát từ nội thành Hà Nội, bảy giờ lên tới Phủ, làm lễ khi sân còn rộng và hàng gửi xe còn chỗ gần cổng.
Cuối tuần cùng ngày rằm là kịch bản đông nhất, dòng xe máy đỗ chồng ba lớp quanh cổng từ rất sớm. Nếu chẳng thể đổi ngày, hãy đổi giờ: đi sau tám giờ tối, khi phần lớn người đã làm xong lễ, khu vực gửi xe xẹp dần và đường Âu Cơ thoáng lại. Đi đêm cần bật đèn từ lúc ra khỏi phố lớn và mặc thêm áo vì gió quanh hồ tối về nhanh lạnh.
Ngày thường sau lễ, kết hợp thêm một vòng quanh hồ hoặc ghé chùa Trấn Quốc cách đó chưa đầy một cây số theo hướng dải Thanh Niên; đường đi và chỗ gửi xe ở chùa đã được ghi chi tiết trong bài ghé chùa Trấn Quốc.
Đường vào Phủ Tây Hồ và chặng sang chùa Kim Liên Nghi Tàm
Từ nội thành, đường vào thẳng nhất là theo trục ven phía nam Hồ Tây lên Âu Cơ, rẽ vào khu Phủ từ phía Quảng An. Ngày đông, thay vì bám sát cổng, nên vòng lên một nút rồi quay lại theo hướng ngược để đỗ được ở mép bãi rộng, tránh phải rẽ trái cắt dòng xe đổ về. Từ Long Biên, Gia Lâm, đi cầu Nhật Tân rồi xuống theo Âu Cơ về phía nam là ít đèn đỏ hơn hẳn đường vào bằng cầu Chương Dương qua nội phố.
Chùa Kim Liên nằm trong ngõ làng Nghi Tàm, cách Phủ một quãng ngắn men theo đường ven hồ. Đoạn vào chùa đi trong ngõ làng nhỏ, người đi lễ nên về số thấp, chú ý góc khuất vì hai chiều không nhìn thấy nhau. Ngày rằm, ngõ vẫn một chiều đi vào từ đầu Nghi Tàm, nên ai không quen dễ chạy ngược gây tắc; cứ bám theo dòng xe đi lễ là đúng hướng. Làm lễ xong, chùa có góc sân nhìn sang mặt Hồ rất thoáng, hợp dừng nghỉ uống nước trước khi về.
Nếu cả buổi còn dư giờ, dải ven Hồ Tây phía Nghi Tàm, Võ Chí Công là chỗ dạo đẹp, nhưng nên xem trước kinh nghiệm gửi xe khi đi dạo bờ Hồ Tây vì khúc đó ngày vía xe đỗ kín sớm.
Chuẩn bị trước buổi lễ cũng quyết định phần êm ả của buổi đi. Ngày vía nên mặc đồ kín gọn gàng, đi giày bệt vì sân chùa và lối vào bãi gửi hay ướt nước rưới; đồ dâng nên gói gọn trong một túi để một tay xách được, tay kia bám lái cho vững. Nếu đi cả nhà có trẻ nhỏ, mang theo nước lọc và áo mưa mỏng, vì quanh khu Phủ khó tìm chỗ nghỉ chân thoáng giữa trưa, mà trẻ dễ khát và chán khi phải xếp hàng chờ lâu. Trời hay đổ cơn mưa chợt vào mùa giao mùa, nên gài nilon trùm yên xe sẵn trong cốp: đi lễ xong ra lấy xe mà yên ướt nhẹp là mất hẳn cảm giác buổi thờ.
Giữ lối đi chung và cách gửi xe ngày đông
Ngày đông ở khu Phủ, cách giữ lối đi chung quyết định cả nhóm có mượt không. Không giành chỗ đổ xe trước cổng, không kẹp xe lên vỉa hè đang có người xếp hàng đi lễ, và luôn để xe theo hướng ra sẵn để khi rút không phải quay đầu trong đám đông. Bãi gửi có người trông quanh khu Phủ mở rất sớm ngày rằm, nên luôn chọn bãi thay vì mép đường, kể cả khi bãi xa cổng vài chục bước.
Lên khuôn viên chùa, đi chậm theo hàng, không rảo ngang qua giữa sân đang người làm lễ. Người đi lễ bận tay đồ, nên khi điều khiển xe hãy dừng hẳn mới lấy đồ ra, đừng vừa đẩy xe vừa xách đồ. Mão nhanh mắt, ba cái vô-lăng nhẹ là bị va vào người già và trẻ nhỏ đi cùng, vì sân chùa ngày vía người đông đan xen.
Trên đường về, khúc Âu Cơ gần cổng hay có người băng ngang ra bãi gửi, nên chạy chậm và sẵn sàng dừng hẳn từ xa. Ai đi lễ buổi tối, trước khi về nên kiểm tra đèn và gương, vì đoạn quanh hồ tối không có đèn phân làn rõ. Lễ xong hai chùa, bạn sẽ thấy vòng quanh khu Quảng An, Nghi Tàm chỉ mất hơn nửa buổi, hợp để ghép vào lịch cuối tháng ở Hà Nội; các cách đi quanh khu hồ khác đã được gom trong chuyên mục du lịch để nối tiếp buổi đi.