Mỏi chân trái khi đi xe số là chuyện của gần như ai chạy nhiều giờ trong nội thành. Chạy từ Long Biên qua cầu Chương Dương vào giờ tan tầm, về tới nhà bạn thấy bàn chân nặng trịch, cổ chân âm ỉ. Nguyên nhân hiếm khi nằm ở sức khỏe của bạn, mà ở cách đặt chân, cách đổi số và cách chọn số đang bắt một bên chân làm nhiều hơn mức cần thiết. Bài này đi từ nguyên nhân tới từng chỉnh sửa nhỏ để chân đỡ nhọc hơn.
Vì sao đi xe số trong phố đông bị mỏi chân trái
Với các dòng xe số phổ thông dùng côn tự động, tay phải lo ga, còn mọi việc lên số, xuống số đều dồn vào mũi chân trái. Mỗi lần đổi số, bàn chân rời gác chân, luồn vào cần số, đạp hoặc nhấc, rồi quay về chỗ cũ.
Trên đường thoáng, bạn đổi số vài lần cho cả chặng nên không để ý. Trong phố đông thì khác: dừng đèn đỏ, nhích lên, lên số hai, phanh vì xe trước, xuống số một, rồi lặp lại. Chưa kể chân trái còn chống xuống đất mỗi lần dừng, nên cổ chân vừa đổi số vừa gánh sức nặng chiếc xe.
Nguyên nhân khiến đau cổ chân khi đạp số
Đau cổ chân khi đạp số thường là tổng của vài thói quen nhỏ cộng dồn:
- Treo chân lơ lửng trên cần số. Sợ đổi chậm nên để mũi chân sẵn dưới cần cả quãng đường, cơ cổ chân phải gồng liên tục dù xe không đổi số.
- Đạp số bằng lực cổ chân. Cổ chân là khớp nhỏ, đạp giật bằng mỗi nó thì dễ mỏi và dễ vặn.
- Cần số lệch so với bàn chân. Cần cao hay thấp quá khiến cổ chân gập sai góc mỗi lần đổi.
- Giày dép không hợp. Dép lê không giữ được bàn chân, giày đế quá cứng lại khiến cổ chân kém linh hoạt.
- Đổi số quá nhiều vì chọn số lệch với nhịp dòng xe.
Hiểu đúng nguyên nhân giúp bạn chỉnh có mục tiêu thay vì chỉ cố chịu rồi nghỉ.
Đặt chân và tư thế ngồi để cổ chân đỡ phải gồng
Thay đổi dễ nhất là cho chân nghỉ khi không đổi số. Lúc xe chạy ổn định, hãy đặt trọn bàn chân trái lên gác chân, gót chạm gác, bàn chân thả lỏng. Chỉ khi cần đổi số mới nhấc mũi chân sang cần. Nghe thì nhỏ, nhưng cổ chân được thả lỏng phần lớn thời gian chạy.
Khi đổi số, mũi chân chỉ cần luồn vừa chạm dưới cần, đừng đẩy sâu. Dồn lực từ cả cẳng chân, nhấc dứt khoát một nhịp rồi nhả cần về chỗ cũ, đừng để chân tì lên cần. Về tư thế, ngồi thẳng lưng, hai đầu gối hướng về phía trước, không xoay mũi chân ra ngoài.
Khi dừng đèn đỏ, nếu đường cho phép, bạn nên thay phiên chân chống xuống đất và đặt trọn bàn chân thay vì chỉ chạm mũi. Người chân ngắn dễ phải kiễng cổ chân mỗi lần dừng, nên chọn xe vừa tầm quan trọng không kém kỹ thuật. Bạn có thể xem cách chọn xe số cho người chân ngắn để cổ chân khỏi bị kéo căng ngay từ lúc dừng.
Đổi số nhẹ chân: ít lần hơn và đúng nhịp
Đổi số nhẹ không phải đổi chậm, mà là đổi đúng lúc để cần số tự vào, không phải ép.
Giảm ga một nhịp rồi mới lên số. Nhả ga nhẹ trong lúc nhấc cần giúp số vào êm, chân khỏi dùng lực mạnh. Cố lên số khi máy đang gào ga thì cần nặng, chân phải đạp mạnh hơn.
Đừng nhấp số liên tục. Trong dòng xe nhích từng chút, nhiều người cứ lên số hai vài giây rồi lại xuống số một. Hãy ở số một, giữ ga đều, chấp nhận vòng tua cao hơn chút nhưng chân đỡ phải làm việc. Nếu bạn hay chết máy khi nhích ở chỗ dốc, bài cách vào số một khi khởi hành ngang dốc sẽ giúp bạn quen nhịp ở số thấp.
Nhìn xa để đổi ít. Quan sát hai ba xe phía trước giúp bạn biết dòng xe sắp dừng hay sắp thoát. Đoán đúng nhịp, bạn nhả ga để xe trôi thay vì phải xuống số gấp rồi lên lại ngay.
Chọn số hợp lý khi chạy giờ cao điểm ở Hà Nội
Nguyên tắc ở phố đông khá đơn giản: dùng số cao nhất mà máy vẫn kéo êm, không giật, không rung. Số quá thấp thì máy gào và bạn phải lên số sớm. Số quá cao thì xe ì, vài nhịp sau lại phải xuống.
Ở đoạn Nguyễn Văn Cừ hướng về cầu Chương Dương giờ tan tầm, dòng xe dày và nhích đều. Giữ số hai, ga đều, thả xe trôi khi xe trước chậm là cách ít đổi số nhất. Chỉ xuống số một khi xe gần như dừng hẳn.
Vào khu phố cổ thì khác. Ngõ hẹp, người đi bộ nhiều, số một và số hai là đủ. Đừng lên số ba chỉ vì thấy vắng một đoạn ngắn. Bài xe số chạy phố cổ: ga và số nhẹ thế nào đi sâu hơn vào nhịp ga ở những con phố đông người này.
Một mẹo nhỏ: cuối một đoạn đường, nếu bạn đếm lại thấy đổi số rất nhiều mà tốc độ chẳng khác mấy, hãy giữ một số cố định thêm vài phút và để ga làm việc nhiều hơn chân.
Chỉnh cần số và chọn giày cho cổ chân dễ thở
Đôi khi vấn đề nằm ở chiếc xe và đôi giày chứ không ở người lái.
Nhiều xe cho chỉnh độ cao cần số qua thanh nối, để mũi chân đặt tự nhiên mà không phải gập hay vặn cổ chân. Nếu cần số nặng bất thường, kẹt hoặc rơ nhiều, hãy nhờ thợ kiểm tra thay vì cố đạp mạnh hơn. Về giày, nên chọn giày ôm cổ chân, đế chắc nhưng còn linh hoạt, ít trơn khi dừng đèn lúc mưa. Giày cao cổ cũng đỡ bị cần số cọ vào mặt trong cổ chân.
Nếu thuê xe số đi nội thành vài ngày, hãy đổi số thử vài lần ngay lúc nhận xe và hỏi trước với Nguyễn Tú xem cần số có chỉnh được cho vừa chân hay không.
Khi nào nên dừng nghỉ và khi nào nên đi khám
Mỏi do cơ làm việc nhiều thường dịu đi sau khi nghỉ. Khi thấy chân nặng dần, hãy tìm chỗ dừng an toàn, tắt máy, xoay nhẹ cổ chân vài vòng, duỗi bắp chân và uống chút nước rồi hãy đi tiếp. Chia chặng và nghỉ ngắn giữa chừng hiệu quả hơn cố đi một mạch.
Đau nhói tại một điểm, sưng, tê hoặc đau kéo dài sang hôm sau dù đã nghỉ là dấu hiệu bạn nên dừng chạy và đi khám. Những gợi ý trong bài chỉ là kinh nghiệm lái xe phổ thông, không thay thế ý kiến nhân viên y tế.
Thử một cung đường quen với hai thay đổi
Đừng sửa tất cả cùng lúc. Chuyến tới, chọn một cung đường mình đi hằng ngày và chỉ đổi hai việc: để trọn bàn chân trên gác chân khi không đổi số, và giữ một số ổn định lâu hơn thay vì nhấp lên xuống. Cuối chuyến, bạn sẽ biết cổ chân có nhẹ hơn không. Muốn đọc thêm cùng chủ đề, hãy ghé chuyên mục xe số và mục xe máy của blog.