Người cao dưới một mét sáu đi thuê xe số thường vướng đúng một rào cản mà các bảng mô tả xe không ghi: yên cao. Cụm từ được tìm nhiều nhất là “xe số yên thấp cho người thấp”, và nhu cầu này hoàn toàn hợp lý, vì chân chạm đất được hay không quyết định gần như mọi tình huống dừng đèn đỏ, đổ xe khi tấp lề, và giữ thăng bằng khi vào đoạn đường đá. Bài này đi qua cách chọn xe số theo chiều cao yên, các dòng xe số hay gặp ở các quán cho thuê Hà Nội, cách thử xe trước khi nhận, và phần kỹ thuật lái dành riêng cho người chân ngắn. Kiến thức chung về dòng xe số nằm ở trang xe số, phần so sánh các loại xe nằm ở bài chọn loại xe.
Chọn xe số theo chiều cao: hai con số cần nhớ
Con số thứ nhất là chiều cao yên, tính từ mặt đất tới đỉnh yên khi xe đứng thẳng. Đa số xe số phổ thông dùng cho thuê ở Hà Nội có yên trong khoảng 740 tới 780 mm. Con số thứ hai là chiều cao người thuê, nhưng cách dùng nó thì không phải cứ so bảng, mà là thử thực tế: ngồi lên yên, hai chân để tự nhiên, xem hai mũi chân chạm đất được cùng lúc không. Mức chuẩn an toàn với người chân ngắn là đứng bằng hai mũi chân, bàn chân trước không phải duỗi hẳn. Nếu phải nhón hoặc nghiêng hẳn một bên mới chạm được thì yên đó là quá cao cho bạn.
Cách đo nhanh không cần thước: đứng cạnh xe, hạ yên sát người, xem đỉnh yên ngang phần nào trên hông. Yên ngang với xương chậu trở xuống là vùng dễ điều khiển; yên ngang lên tới hông trở lên thì với người thấp thường phải xử lý bằng kỹ thuật nghiêng xe khi dừng, ít thoải mái hơn nhiều.
Các dòng xe số yên thấp hay gặp ở quán cho thuê
Xe số cho thuê ở Hà Nội chủ yếu xoay quanh mấy dòng phổ thông của Honda và Yamaha, và may mắn cho người chân ngắn là đây lại chính là nhóm yên thấp nhất của thị trường. Honda Wave các đời và Honda Blade có dáng yên mỏng, khung nhỏ, khối lượng nhẹ, thuộc nhóm dễ gác chân nhất. Yamaha Sirius cũng tương tự: yên hẹp, xe gọn, phù hợp với dáng người nhỏ. Các đời cũ của những dòng này đôi khi yên còn thấp hơn đời mới chút ít, vì đầu máy nhỏ và kiểu dáng gọn hơn.
Ngược lại, nếu quán còn xe số côn tay kiểu thể thao hay các đời xi nhan ga kiểu dáng cao hơn, người chân ngắn nên cân nhắc kỹ trước khi nhận, vì phần thưởng là dáng đẹp còn cái giá là mỗi lần dừng đèn đỏ đều phải nghiêng xe. Với người đi nội thành Hà Nội, dừng đèn đỏ là chuyện mỗi ngày gặp chục lần, nên mức thoải mái khi dừng quan trọng hơn nhiều so với vẻ ngoài của xe.
Thử xe trước khi nhận: mũi chân, gót chân và ghế
Buổi nhận xe là lúc quyết định, không phải buổi đầu tiên chạy ra đường. Ba bước thử đáng làm. Thứ nhất, ngồi lên yên rồi đứng bằng hai mũi chân, cảm nhận xem bàn chân trước có đủ chỗ tựa không — mũi chân chạm được thì dừng được, gót chân chạm được thì thoải mái. Thứ hai, dắt xe đi một vòng quanh quán, nghiêng xe hai bên để xem bên nào thuận chân hơn, vì người chân ngắn về sau sẽ nghiêng xe theo đúng bên đó mỗi khi dừng. Thứ ba, nếu quán có nhiều xe số thì thử lần lượt hai ba chiếc: cùng một dòng nhưng mỗi chiếc có độ hạ yên khác nhau do đệm yên cũ và biên lún.
Khi thử, hỏi thẳng quán xem chiếc nào yên thấp nhất trong số xe rảnh. Các quán cho thuê quanh Long Biên, Gia Lâm thường có sẵn vài chiếc xe số đời cũ nhỏ gọn chính vì khách du lịch nước ngoài vóc dáng nhỏ rất hay hỏi đúng mẫu này.
Kỹ thuật lái cho người chân ngắn
Có chiếc xe yên đã thấp rồi mà vẫn nên biết vài nguyên tắc riêng. Khi dừng đèn đỏ, dừng lệch sang bên chân thuận, nghiêng xe về phía đó, và chỉ đặt một chân — cách này hạ được chiều cao tiếp đất thêm vài phân so với đứng hai mũi chân duỗi. Khi lùi hoặc dắt xe trong hẻm Hà Nội, đứng xuống dắt thay vì ngồi trên yên dí theo, vì những hẻm ổ gà là nơi xe dễ nghiêng ngã nhất với người không chạm đất trọn vẹn. Khi đổ dốc nhỏ hay ra khỏi vỉa hè, giữ thẳng thân xe và dùng chân đà, không để xe chồm lên trước.
Về phần ghế, không tự hạ yên bằng cách nới ốc cố định yên về sau — yên xe số gắn vào khung bằng lò xo và ốc, nới sai có thể khiến yên lệch khi ngồi. Nếu thấy yên quá cao, đổi xe là phương án sạch hơn nhiều so với tự chỉnh lại kết cấu của xe thuê.
Sai lầm hay gặp khi chọn xe số yên thấp
Một sai lầm thường thấy là chọn xe theo mẫu người khác mà bỏ qua thử chân. Chiếc Wave bạn bè khen dễ chạy có thể vẫn cao với bạn nếu đệm yên đời mới dày hơn. Sai lầm thứ hai là chấp nhận xe ga to vì đẹp dù chân không chạm, rồi phải nhón mỗi lần dừng — dáng nhón này rất dễ mất thăng bằng khi có xe sau phanh sát. Sai lầm thứ ba là kéo đệm yên hay kê thêm vật dưới yên của xe thuê; mọi cải tạo lên xe thuê đều cần hỏi quán trước, và phần lớn quán sẽ từ chối vì ảnh hưởng kết cấu xe.
Nhờ quán đúng lúc và phần giá
Khi đặt xe, nói rõ nhu cầu ngay từ tin nhắn đầu: người thấp, cần xe số yên thấp, và hỏi quán còn chiếc nào rảnh. Nói sớm thì quán xếp xe chủ động thay vì bạn phải đổi vài lần tại quầy. Nếu muốn xem trước giá thuê theo dòng xe số, bảng giá tổng hợp nằm ở trang giá thuê xe số; giá cụ thể theo ngày luôn xác nhận tại quầy lúc nhận xe. Kiến thức chung về các dòng xe cho thuê được gom ở trang xe máy và dòng xe.
Chốt lại
Ba câu đáng nhớ: yên thấp là yên mà hai mũi chân chạm đất cùng lúc, không phải yên theo quảng cáo; thử chân tại quầy quyết định mọi thứ phía sau; và dừng nghiêng một bên chân thuận là kỹ thuật giá trị nhất của người lái thấp. Với xe số phổ thông hay có ở các quán cho thuê Hà Nội, người chân ngắn gần như luôn có lựa chọn tốt — việc cần làm chỉ là hỏi đúng và thử kỹ trong hai phút cuối buổi nhận xe.