Đang chạy êm trên đường bằng, xe đạp điện bỗng ì ra ngay khi bánh trước chạm dốc cầu. Tăng lực kiểu gì tốc độ vẫn tụt, còn chân thì cuống lên chẳng biết đạp sao cho có ích. Bài trong mục xe đạp điện này chỉ cách lên dốc bằng xe đạp điện cho mượt: giữ đà từ trước chân dốc, đạp phụ cùng motor đúng nhịp, ngồi sao cho tay lái không loạng choạng. Bài dành cho người mới đi, người lớn tuổi và ai hay qua dốc cầu ở Hà Nội.
Vì sao xe đạp điện leo dốc hay bị ì
Gặp dốc, sức nặng của xe, của bạn và của túi đồ cùng kéo ngược xuống, motor phải gắng hơn hẳn so với đường bằng. Nặng nề nhất là lúc xe đã chậm lại rồi mới phải tăng tốc giữa dốc, nên cảm giác ì thường bắt đầu từ một nhịp chậm ở chân dốc.
Vì vậy, khi xe đạp điện leo dốc, mục tiêu không phải vặn mạnh hay dậm chân thật mạnh, mà là vào dốc khi xe còn đà và chia bớt việc cho đôi chân. Mức hỗ trợ tùy xe, tùy hãng, nên hãy xem sách hướng dẫn hoặc hỏi người cho thuê xem xe mình thuộc loại nào.
Giữ đà từ trước chân dốc
Phần lớn việc lên dốc diễn ra trước khi bạn chạm dốc. Thấy mặt đường bắt đầu nâng lên là lúc chuẩn bị, đừng đợi bánh trước nằm trên dốc rồi mới tính. Ba việc nên làm ở đoạn bằng ngay trước chân dốc:
- Chạy đều ở tốc độ vừa phải, đừng lao nhanh rồi phanh gấp vì xe trước chậm lại.
- Chừa khoảng cách rộng hơn bình thường với xe phía trước để khỏi bóp phanh giữa dốc.
- Tăng lực từ từ hoặc đạp vài vòng nhẹ đúng lúc xe sắp lên dốc, đừng chờ tốc độ tụt rồi mới cuống.
Đà không có nghĩa là chạy nhanh, mà là xe lăn đều và nhẹ, đủ để motor khỏi phải kéo xe từ gần như đứng yên. Chân dốc có đèn đỏ hay dòng xe dồn lại thì hãy dừng sớm ở phía sau, đừng len sát vạch rồi phải tăng tốc ngay trên mặt dốc.
Đạp phụ cùng motor đúng nhịp
Đạp phụ cùng motor là cách chia tải: motor lo phần chính, đôi chân góp thêm để xe không chùng lại. Mấu chốt là đạp sớm, đạp nhẹ và đạp đều, như bước từng bậc cầu thang chứ không dậm thình thịch.
Hãy bắt đầu vài vòng đạp ngay từ chân dốc, đừng đợi xe gần đứng yên mới đạp vì lúc đó cả chân lẫn motor đều phải gồng. Giữ nhịp đủ chậm để thở đều, đủ đều để xe không giật cục. Xe có nhiều nấc trợ lực thì tăng một nấc trước khi vào dốc, rồi hạ lại sau khi qua đỉnh.
Mỗi loại xe phản ứng một kiểu. Xe trợ lực theo vòng đạp thường chỉ hỗ trợ khi chân còn quay, nên ngừng đạp là lực kéo hụt theo; xe chạy bằng tay vặn ga thì chân chỉ là phụ, hãy vặn từ từ cho khỏi giật.
Tư thế và cách cầm lái để xe không loạng choạng
Khi lên dốc, người ngồi nên hơi chồm về phía trước, lưng thẳng, khuỷu tay chùng nhẹ. Dồn người ra sau trông có vẻ an toàn nhưng làm bánh trước nhẹ đi, tay lái dễ chao. Người mới nên ngồi hẳn trên yên, chưa vội đứng lên bàn đạp để dồn sức. Mắt nhìn xa phía trước chứ đừng dán vào bánh xe.
Cầm lái chắc nhưng đừng bóp cứng, nhất là khi mặt cầu có khe nối hoặc chỗ vá đường. Hôm gió mùa lạnh, ngón tay tê cứng càng dễ cầm hụt, nên bạn có thể đọc thêm cách giữ ấm tay chân mà vẫn cầm lái chắc trước khi ra đường.
Đồ đạc cũng gây loạng choạng không kém. Túi nặng treo ở ghi đông khiến tay lái đảo theo từng vòng đạp, nên hãy buộc gọn đồ ở giỏ hoặc baga sau. Xe bắt đầu lắc thì đừng giật lái hay bóp phanh gắt, hãy giảm lực từ từ và giữ xe thẳng.
Lên dốc bằng xe đạp điện ở Hà Nội: dốc cầu và cầu vượt hay gặp
Ai từng ra đê sông Hồng ngắm hoàng hôn gần cầu Long Biên rồi quay về đúng giờ tan tầm đều biết cảnh ở chân dốc cầu: xe máy, xe tải nhỏ và xe đạp điện dồn thành một dải, rồi bất ngờ dãn ra khi đường thoáng. Đó là lúc xe đạp điện dễ mất đà nhất. Hãy chạy sát lề phải, bám sau một xe đi đều thay vì lách qua lách lại, và chừa đủ khoảng trống để không phải dừng hẳn giữa dốc.
Đường lên cầu vượt ở một ngã tư lớn thường ngắn mà dốc gắt hơn, xe máy xung quanh hay tăng ga cho kịp leo. Đừng chạy theo nhịp của họ mà hãy vào dốc bằng nhịp của mình. Chưa tự tin thì chọn đường vòng dù xa hơn, và nhớ làm theo biển báo từng đoạn.
Gần tới đỉnh, hạ dần lực và chuẩn bị phanh nhẹ cho đoạn xuống, kẻo mải mừng qua dốc mà để xe lao xuống quá nhanh. Hôm mưa phùn, vạch sơn và nắp cống trơn hơn, càng cần giảm lực.
Khi motor yếu đi, pin tụt hoặc dốc quá dài
Leo dốc thường tốn điện hơn chạy đường bằng, còn chênh nhiều hay ít thì tùy xe, tùy hãng. Trước lộ trình có nhiều dốc cầu, bạn nên liếc đồng hồ báo pin và đừng xuất phát khi pin đã yếu.
Giữa dốc mà motor yếu đi hoặc xe chậm hẳn, đừng cố vặn thêm cho bằng được. Hãy đạp nhẹ đều, đưa xe vào sát lề phải ở chỗ đủ rộng rồi mới dừng; dắt bộ nốt đoạn dốc cũng là lựa chọn hợp lý. Cách xử lý chi tiết có trong bài phương án di chuyển an toàn khi xe đạp điện đạp nặng vì hết pin.
Nếu ngửi thấy mùi khét, thấy pin nóng bất thường, có khói hoặc xe phát tiếng lạ, hãy dừng ở nơi an toàn và tránh xa xe một đoạn. Đừng tự mở hay sửa pin, cũng đừng cố chạy tiếp. Với xe thuê, hãy báo cho nơi cho thuê để được hướng dẫn trước khi tự xử lý.
Cung đường toàn dốc dài thì xe đạp điện không hẳn là lựa chọn hợp nhất; bạn có thể xem các dòng khác trong danh mục xe máy.
Tập dốc nhẹ trước, rồi mới vào dốc cầu thật
Chọn buổi sáng ít xe, tìm đoạn dốc thoải, mặt đường tốt, rồi đi lên đi xuống vài lần và tập từng việc một: lần đầu giữ đà, lần hai đạp nhẹ đều, lần ba chú ý tư thế. Sau đó tập khởi động lại trên dốc nhẹ theo ba bước:
- Bóp phanh giữ xe, một chân chạm đất vững.
- Đặt bàn đạp ở vị trí thuận chân.
- Nhả phanh từ từ, vừa tăng lực nhẹ vừa đạp đều.
Người lớn tuổi nên chỉnh yên vừa tầm để dừng xe hai chân chạm đất vững và đi theo nhịp của mình, không cần so với ai. Thấy mệt hoặc hụt hơi thì dừng vào chỗ an toàn nghỉ rồi hãy đi tiếp.
Nếu bạn đang tìm thuê xe đạp điện, hãy liên hệ Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú để xác nhận giá hiện tại và hỏi cách vận hành chiếc xe bạn định thuê. Sáng mai, thử một dốc thoải gần nhà và chỉ nhớ ba việc: vào dốc có đà, đạp nhẹ đều cùng motor, ngồi thẳng và thả lỏng tay lái.