Phút đầu tiên trên phố Hà Nội thường khó quên: còi vang từ mọi phía, xe máy lướt sát hai bên, người đi bộ thản nhiên bước xuống lòng đường. Với khách nước ngoài đi xe đạp điện lần đầu, điều làm chùn tay thường không phải chiếc xe mà là những cảnh không ai báo trước. Bài này kể lại những cảnh dễ khiến bạn giật mình và cách phản ứng bình tĩnh. Nếu bạn đang tính thuê xe đạp điện để đi quanh thành phố, hãy đọc trước khi lên xe.
Tiếng còi ở Hà Nội thường là lời nhắc, ít khi là lời mắng
Tiếng còi ở đây không mang nghĩa như ở nhiều nước khác: người Hà Nội dùng nó để gọi nhau giữa dòng xe, và phần lớn là thiện chí. Vài kiểu hay gặp:
- Một tiếng ngắn: “tôi ở đây”, thường khi xe sắp vượt hoặc qua chỗ khuất.
- Hai tiếng ngắn: “xin chừa lối chút”, thường từ xe phía sau muốn lách qua.
- Tiếng dài, dồn dập lúc tắc đường: phần nhiều chỉ là tiếng ồn nền, ít khi nhắm riêng vào ai.
Hãy hình dung một buổi chiều trong ngõ nhỏ khu phố cổ: bác bán hàng rong đẩy xe đi chậm phía trước, sau lưng bạn vang lên hai tiếng còi ngắn. Thường thì đó không phải lời quát mà là lời báo xe sắp lách qua. Việc của bạn là giữ thẳng đường, đừng giật tay lái hay ngoái hẳn lại.
Xe đạp điện thường chạy êm, gần như không có tiếng máy, nên người khác khó nghe bạn tới gần. Hãy tập bấm một tiếng chuông hoặc còi ngắn khi sắp qua người đi bộ hay cửa ngõ, và xem trước xe thuê có chuông hay còi không, vì mỗi hãng một khác.
Dòng xe máy lách sát hai bên: họ đọc đường đi của bạn
Xe cộ ở Hà Nội ít khi xếp hàng ngay ngắn theo làn: xe thường tìm khoảng trống gần nhất để đi tiếp. Phần lớn những chiếc lách qua sát vai bạn là xe máy, và người lái thường đã quen đoán ý nhau từ rất sớm.
Điều khiến khách nước ngoài bất ngờ là người ta tính đường dựa trên việc bạn đang làm. Bạn đi đều và thẳng, họ tự tìm đường vòng qua. Bạn phanh gấp hoặc đánh lái bất ngờ, phép tính của họ sai ngay. Vì vậy hãy để người khác đoán trước được mình: tốc độ đều, đường đi đều, chỉ đổi ý khi đã nhìn kỹ.
Hãy giữ phía bên phải của dòng xe và liếc qua vai trước khi chuyển hướng, vì gương, nếu xe có, cũng không bao quát hết điểm mù. Rẽ trái là thao tác làm người mới choáng nhất, vì người địa phương thường len dần qua dòng xe ngược chiều. Bạn chưa nên bắt chước: ở ngã tư quá đông, hãy tấp sát lề, xuống xe và dắt qua như người đi bộ.
Người băng ngang đường: bước đều và tin rằng bạn sẽ tránh
Cảnh thứ ba hay làm khách nước ngoài thót tim là người đi bộ băng qua đường. Họ thường không chạy, không dừng giữa chừng và ít khi nhìn bạn. Họ bước đều với nhịp chậm, tin rằng xe sẽ tự lách qua. Nghe có vẻ liều, nhưng cách này chỉ hiệu quả khi người lái cũng giữ nhịp đều.
Nhiều người phải đi xuống lòng đường vì vỉa hè ở không ít tuyến phố đã dành cho hàng quán và xe đỗ. Bạn sẽ thấy người xách làn rau len giữa hai hàng xe đậu, hoặc ai đó bước ra từ sau chiếc ô tô.
Cách phản ứng khá đơn giản:
- Giảm tốc ngay khi thấy người đứng ở mép đường, đừng chờ họ bước hẳn ra.
- Giữ đường thẳng và để họ giữ nhịp, vì họ đang tính cách tránh bạn dựa trên đường bạn đi.
- Đi qua phía sau họ, không cắt trước mặt họ.
Ngã tư và ngõ nhỏ: nơi xe có thể xuất hiện bất ngờ
Ở ngã tư đông giờ tan tầm, xe máy tràn vào từ bốn hướng, nhường nhau bằng ánh mắt, nhịp ga và một tiếng còi ngắn. Nhìn từ ngoài thì hỗn loạn, nhưng bên trong có nhịp riêng: ai chậm lại thì người khác vòng qua.
Ở khu phố cổ, cứ vài chục bước lại có một cửa ngõ. Từ đó có thể một chiếc xe máy, một xe đẩy hàng hay một người đi bộ ra bất ngờ mà không dừng lại nhìn. Với những chỗ này, hãy coi như có người sắp xuất hiện, kể cả khi trước mắt đang trống.
Khách nước ngoài đi xe đạp điện lần đầu nên phản ứng thế nào
Gom các cảnh trên lại, bạn chỉ cần nhớ ba việc: nhìn xa để thấy sớm, đi đều để người khác đoán được bạn, và chừa lối thoát để còn chỗ giảm tốc.
Hạ tốc độ trước mỗi miệng ngõ và khúc cua khuất, đặt sẵn ngón tay lên phanh. Ở ngã tư đông, đừng cố chen mà chờ một khoảng hở rộng, và khi đèn vừa đổi màu thì nhìn sang hai bên trước khi đi, vì không phải xe nào cũng dừng đúng lúc. Nếu thấy quá tải hoặc cần xem bản đồ, hãy tấp vào chỗ rộng sát lề, dừng hẳn, hít thở rồi đi tiếp, hoặc dắt xe một đoạn.
Lần đầu, bạn nên ra đường vào buổi sáng sau giờ cao điểm, khi xe thường thưa hơn, và thử tuyến rộng ven hồ hay ven đê trước khi vào lòng phố cổ. Trước đó, hãy tập một lúc ở nơi vắng như đoạn ngõ rộng hay bãi trống: thử phanh, thử cách xe tăng tốc, thử rẽ chậm, vì mỗi hãng phản ứng một khác. Bài về cách làm quen chiếc xe đạp điện thuê lần đầu đi sâu hơn vào bước này.
Trước khi lăn bánh: kiểm tra xe và hỏi rõ cửa hàng
Giao thông Hà Nội cho người nước ngoài sẽ bớt đáng sợ khi chiếc xe không khiến bạn phải lo thêm. Trước khi rời cửa hàng, hãy kiểm tra phanh trước và sau, chuông hoặc còi, đèn và lốp. Dù đi chậm, bạn vẫn nên đội mũ bảo hiểm vừa đầu. Hãy hỏi người cho thuê cách xe hoạt động, mức pin hiện tại có hợp với quãng bạn định đi không và nên làm gì nếu xe gặp vấn đề giữa đường. Bài về những điều cần lưu ý khi thuê xe đạp điện ở Hà Nội gợi ý thêm nhiều câu nên hỏi.
Về pin và sạc, hãy nhớ nguyên tắc chung. Nếu thấy mùi lạ, nóng bất thường, có khói hoặc xe đột ngột mất lực, hãy giảm tốc, dừng ở chỗ an toàn, tắt xe và đứng cách xa chiếc xe lẫn dòng xe cộ. Đừng tự mở hay sửa pin, và hãy báo cho cửa hàng cho thuê trước khi xử lý thêm. Cách xử lý chi tiết tùy xe, tùy hãng, nên hỏi trước khi nhận xe.
Một vòng đầu tiên nhẹ nhàng
Với du khách đạp xe điện Hà Nội lần đầu, mục tiêu hợp lý không phải đi thật xa mà là quen nhịp phố. Hãy chọn một vòng ngắn quanh khu bạn ở, dừng khi thấy mỏi và chỉ đi xa hơn khi đã thoải mái. Nếu còn phân vân xe đạp điện có hợp với việc đi trong thành phố không, bài về khi nào nên thuê xe đạp điện đi lại trong nội thành giúp bạn cân nhắc. Giá, tình trạng xe và khoản cọc cần xác nhận trực tiếp với Nguyễn Tú qua số 0942 467 674 hoặc tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, cửa hàng mở từ 09:00 đến 21:00.