Chiều tan tầm, bạn xong việc ở khu phố cổ rồi chạy về phía sông Hồng khi trời đã nhá nhem. Chiếc xe 50cc đi nhẹ và dễ lái, nhưng ngay sau lưng bạn là cả dòng xe lớn hơn, nhanh hơn và đèn sáng hơn. Đi xe 50cc buổi tối không phải chuyện đáng sợ, chỉ cần hiểu vì sao xe phía sau hay áp sát rồi chủ động làm mình dễ thấy hơn. Bài này đi lần lượt từ đèn, tín hiệu, cách chọn làn đến cách xử lý khi bị bám đuôi.
Đi xe 50cc buổi tối: vì sao xe sau hay áp sát khi bạn chạy chậm
Ban ngày, người lái xe sau nhìn thấy cả hình dáng xe và nhịp di chuyển của bạn nên đoán được bạn nhanh hay chậm. Ban đêm, tất cả chỉ còn là một điểm đỏ nhỏ phía trước. Mắt người rất khó ước lượng khoảng cách và tốc độ của một điểm sáng nhỏ, nên họ thường nhận ra bạn chậm hơn mình khi đã đến khá gần.
Xe 50cc chạy chậm ban đêm thường rơi đúng vào tình huống ấy: thân xe nhỏ, đèn hậu nhỏ, nhịp đi thấp hơn dòng xe quanh mình. Kết quả hay gặp là xe sau bấm còi, dí sát bánh hoặc bất ngờ lạng sang để vượt. Bạn không điều khiển được người khác, nhưng điều khiển được phần của mình: đèn, tín hiệu và vị trí trên đường.
Xe 50cc đèn pha yếu: kiểm tra trước khi trời tối
Nhiều người đi xe nhỏ nhận xét đèn pha của xe 50cc cho cảm giác yếu hơn xe lớn. Trong phố có đèn đường thì ít ai để ý, nhưng vào đoạn thưa đèn, vệt sáng ngắn khiến bạn thấy ổ gà hay người đi bộ muộn hơn. Mức độ khác nhau tùy từng xe và độ sạch của kính đèn, nên hãy tự kiểm tra thay vì đoán.
Lúc nhận xe, hãy làm vài việc nhỏ khi trời còn sáng và cửa hàng còn mở:
- Bật đèn pha, thử cả chế độ gần và xa, đứng trước một bức tường để xem vệt sáng có đều không, có hắt quá cao hay chúi hẳn xuống đất không.
- Nhờ người đứng phía sau xem đèn hậu có sáng rõ không, rồi bóp từng phanh để xem đèn phanh có lên.
- Bật xi nhan trái, phải và nhìn cả đèn trước lẫn đèn sau.
- Lau sạch kính đèn nếu có bụi bẩn bám lâu ngày.
Nếu đèn mờ, chập chờn hoặc không sáng, hãy báo cửa hàng cho thuê trước khi đi. Đừng tự tháo bóng hay tự chỉnh, vì hệ thống điện của xe nên để thợ xử lý.
Làm cho xe sau thấy mình: đèn hậu, đèn phanh và xi nhan
Hãy bật đèn từ lúc trời nhá nhem chứ đừng chờ tối hẳn. Ở nhiều xe, công tắc đèn cũng bật luôn đèn hậu, nhưng đừng giả định: hãy nhờ người nhìn giúp trước khi chạy.
Đèn phanh là công cụ báo hiệu mạnh nhất bạn có. Một đốm đỏ đứng yên rất dễ bị mắt bỏ qua, còn đốm đỏ chớp lên thì kéo sự chú ý ngay. Khi thấy phía sau có đèn pha tiến lại gần nhanh, hãy nhấp phanh nhẹ vài lần rồi mới giảm hẳn tốc độ. Cách này cho người sau thời gian chậm lại, thay vì phản ứng khi đã quá sát.
Xi nhan cũng nên bật sớm hơn ban ngày một nhịp, vì ở chỗ thiếu sáng, người sau cần thêm thời gian để đọc tín hiệu. Ở ngã tư đông, lúc đèn xanh bật là lúc xe sau dễ dí sát nhất vì xe nhỏ tăng tốc chậm, bạn có thể đọc thêm cách xuất phát ở ngã tư đông khi đèn xanh bật để bớt bị áp sát. Áo khoác sáng màu hoặc miếng phản quang dán sau ba lô cũng giúp đèn xe phía sau bắt được hình người lái từ xa hơn.
Chọn làn và giữ nhịp đi để không bị đẩy ra giữa dòng
Ban đêm, làn ngoài cùng bên phải thường hợp với xe nhỏ chạy chậm, nhưng đừng bám sát mép đường, vì đó cũng là nơi hay có ổ gà, nắp cống, rác và cát. Nếu đoạn đường có làn dành riêng cho xe máy thì cứ ưu tiên làn đó. Tránh chạy lọt giữa hai làn ô tô, và đừng bám sát đuôi xe tải: người lái ở trên cao khó thấy bạn, còn đèn pha nhỏ của bạn bị thân xe che mất.
Quan trọng hơn vị trí là nhịp đi đều. Khi bạn lúc ga lúc phanh, xe phía sau không đoán được và phải liên tục điều chỉnh theo. Một nhịp ổn định, vừa với tầm nhìn của đèn pha mình, giúp người sau tự canh khoảng cách. Ban đêm cũng nên chừa khoảng cách phía trước rộng hơn ban ngày, vì đèn pha nhỏ không cho bạn nhìn xa.
Phần chọn làn trong phố đã được nói kỹ ở bài thuê xe 50cc đi phố Hà Nội nhẹ, chậm và đúng làn. Còn trong ngõ nhỏ khu phố cổ, xe nhanh ít nhưng người đi bộ và xe đạp nhiều, nhịp chậm của xe nhỏ lại hợp, chỉ cần giữ đèn sáng và sẵn sàng phanh.
Đoạn đường tối: đi chậm hơn hoặc chọn tuyến khác
Không phải đoạn nào chạy chậm cũng ổn. Trên đoạn đê ven sông Hồng, hay những con đường mới mở ít nhà dân, đèn đường thưa mà xe lớn chạy nhanh, đèn nhỏ của xe 50cc trở thành điểm yếu rõ nhất. Nếu có lựa chọn, hãy ưu tiên tuyến có đèn đường và nhiều cửa hàng sáng đèn, kể cả phải vòng thêm một chút, thay vì đường tắt vắng và tối.
Ổ gà, nắp cống và gờ giảm tốc ban đêm rất khó thấy, trong khi bánh nhỏ của xe 50cc lại nhạy với chúng. Hãy giảm tốc từ sớm khi vào đoạn tối, và xem thêm cách bánh nhỏ vượt ổ gà, nắp cống và gờ giảm tốc để biết cách đi cho êm.
Khi gặp xe ngược chiều bật đèn pha chói, đừng nhìn thẳng vào ánh sáng. Hãy liếc về phía vạch kẻ hoặc mép đường bên phải, giảm tốc nhẹ và nhấp phanh để xe sau biết bạn đang chậm lại. Trời mưa buổi tối còn khó hơn, nên nếu chưa cần gấp, hãy chờ mưa nhỏ bớt thay vì cố về.
Khi xe phía sau áp sát và bấm còi liên tục
Trước hết, đừng tăng ga để chạy trốn hay phanh gấp vì hoảng. Xe nhỏ khó tăng tốc, việc cố đuổi cho kịp nhịp dòng xe chỉ làm bạn mất kiểm soát tay lái. Hãy giữ xe đi thẳng, nhấp phanh vài lần để báo hiệu, rồi khi thấy đoạn rộng và an toàn thì nhích dần sang phía phải, giảm tốc nhẹ để xe sau vượt qua.
Nếu bạn thấy lo, hoặc đèn bỗng yếu đi hay chập chờn giữa đoạn tối, hãy tấp vào chỗ rộng, có ánh sáng và dừng hẳn, cho dòng xe đi qua rồi mới tính tiếp. Với xe thuê, hãy báo cửa hàng cho thuê trước khi tự xử lý, đừng mở ốp hay tháo bóng đèn bên đường.
Ba việc nhỏ cho chuyến về tối
Một là tính giờ khởi hành sớm hơn để phần lớn quãng đường rơi vào lúc trời còn sáng, tùy nhịp đi của bạn. Hai là kiểm tra đèn pha, đèn hậu, đèn phanh và xi nhan ngay khi nhận xe. Ba là chọn sẵn tuyến có đèn đường thay vì mở bản đồ giữa đường.
Nếu bạn còn đang chọn xe, hãy liên hệ Nguyễn Tú để xác nhận xe và giá hiện tại, và nói rõ bạn hay đi vào buổi tối. Các bài khác về cách lái xe nhỏ nằm trong chuyên mục xe 50cc, còn phần rộng hơn ở mục xe máy.