Bạn dừng xe trước một quán nhỏ trong ngõ, dựng chống rồi bước vào mua chai nước. Quay ra thì xe đã nằm dưới đất vì một người dắt xe đi ngang quệt vào tay lái. Xe 50cc nhẹ dễ đổ khi đỗ hơn bạn tưởng, chỉ một lực rất nhỏ cũng đủ phá thế đứng. Bài này đi theo thứ tự bạn làm ngoài đường: chọn chỗ, chọn chống, đánh tay lái, rồi tính đến người đi ngang qua.
Vì sao xe 50cc nhẹ dễ đổ khi đỗ
Xe càng nhẹ thì càng ít sức nặng để tự giữ mình. Xe nặng ký bị đẩy khẽ vẫn đứng nhờ khối lượng, còn xe nhẹ chịu cùng lực đó có thể trượt chân chống rồi ngả. Chỗ đỗ hơi nghiêng, cơn gió thốc từ đầu ngõ hay chiếc túi đồ treo lệch trên tay lái, mỗi thứ đều nhỏ nhưng cộng lại đủ làm xe mất thế.
Người quen xe nặng hơn thường dựng theo thói quen cũ nên hay bị bất ngờ. Bài về yên, chống chân và dắt xe của dòng xe nhỏ gọn sẽ giúp bạn hình dung rõ hơn.
Chọn chỗ đỗ: nền phẳng, chắc, tránh gió và lối đông người
Bắt đầu từ mặt nền. Phẳng, cứng và khô là nền dễ chịu nhất. Đầu chân chống rất nhỏ, nên nếu đặt đúng viên gạch bong, nắp cống trơn, vệt dầu hay lớp cát sỏi thì xe có thể trượt. Nền đất mềm sau mưa còn tệ hơn: chân chống chìm dần, xe nghiêng dần, và đổ đúng lúc bạn đã đi khuất. Hãy liếc xuống chỗ đầu chân chống sắp chạm trước khi dựng, thay vì chỉ nhìn vào cửa hàng mình định ghé.
Gió cũng đáng nghĩ. Đầu ngõ hẹp, khe giữa hai dãy nhà hay đoạn đê ven sông Hồng thoáng thường có luồng gió thốc bất chợt. Cảm giác bị gió đẩy khi chạy trên cầu lớn đã được kể trong bài về giữ thăng bằng khi gió ngang và xe tải vượt sát. Lúc đỗ, hãy tìm chỗ có tường hoặc dãy xe khác che bớt.
Cuối cùng là dòng người. Chỗ đỗ đẹp là chỗ ít người phải đi sát vào xe bạn, xa lối đi chính, xa cửa nhà đang ra vào. Chỗ nào được đỗ thì theo biển báo và hướng dẫn tại chỗ; quy định có thể thay đổi nên hãy kiểm tra thông tin mới nhất.
Đỗ xe nhẹ trên vỉa hè dốc thế nào cho đỡ liều
Vỉa hè ở nhiều phố cũ Hà Nội không hề phẳng. Có đoạn hạ thấp cho xe vào nhà, có mép nghiêng ra lòng đường để thoát nước, có gốc cây làm nền nhô lên. Nếu xe ngả về phía không có chống, một cú chạm là nó đổ ra lòng đường, nơi nguy hiểm hơn nhiều.
Vài nguyên tắc phổ thông:
- Nhìn hướng dốc trước khi tắt máy. Với chống nghiêng, xe ngả về phía chân chống, nên chọn thế đỗ sao cho phía thấp của dốc nằm cùng bên chống. Khi đó trọng lượng xe tựa vào chống chứ không bị kéo ngược ra bên kia.
- Nếu dốc chạy dọc thân xe, thường nên để đầu xe hướng lên phía dốc để xe khỏi trôi về trước.
- Nếu phải đứng nhìn lâu mới tin xe sẽ đứng được, hãy đổi chỗ. Đi thêm một đoạn tìm mặt phẳng hơn rẻ hơn nhiều so với việc nâng xe từ dưới đất lên.
Dựng chống xe 50cc: chống nghiêng hay chống đứng
Chống nghiêng nằm bên hông xe, dựng nhanh và hợp với lần dừng ngắn. Xe dựa cả vào một điểm tựa nhỏ nên nền cần phẳng và chắc. Chống đứng cho xe đứng thẳng trên hai điểm tựa phía sau, thường làm bánh sau nhấc khỏi mặt đất. Trên nền phẳng và cứng, đây thường là thế vững hơn cho lần đỗ lâu.
Chống đứng không phải lúc nào cũng hơn. Trên nền nghiêng hoặc mềm, xe đứng thẳng có thể đổ sang cả hai bên, và việc nâng xe lên chống cũng cần lực. Tùy dòng xe mà có xe có cả hai chống, có xe chỉ có chống nghiêng; hãy xem trực tiếp chiếc xe bạn nhận thay vì đoán.
Khi dùng chống đứng, tắt máy, đứng bên trái, một tay giữ tay lái, một tay nắm khung hoặc tay nắm phía sau. Đạp càng chống cho hai chân chạm đất chắc, rồi dồn trọng lượng cơ thể kéo xe lên, đừng chỉ gắng bằng cánh tay. Thấy nặng thì nhờ người đỡ hoặc chuyển sang chống nghiêng ở chỗ phẳng.
Đánh tay lái về phía nào để xe tựa vào chống
Với chống nghiêng nằm bên trái, bạn thường nên đánh hết tay lái sang trái, tức hướng bánh trước về phía chân chống, rồi mới buông xe. Khi đó xe có xu hướng ngả về phía chống thay vì lật sang bên kia, và tay lái không xoay tự do làm xe trượt. Đánh ngược hướng thì bánh trước dễ bị đẩy xoay đi, xe mất chỗ tựa.
Nếu xe có khóa cổ thì khóa lại, vì khóa giữ tay lái không xoay khi bị ai đó chạm vào. Với xe số, nên gài sẵn một số thấp trước khi tắt máy để xe bớt trôi.
Thả xe cũng cần nhẹ tay: dồn trọng lượng vào chống từ từ, chờ một nhịp xem xe có đứng yên không rồi mới bỏ tay hẳn. Đừng treo túi nặng hay đồ mua ở chợ lên tay lái, vì tải lệch sẽ kéo xe về phía đó đúng lúc bạn quay lưng.
Để người đi qua quệt vào mà xe không đổ
Lực quệt thường đến từ chiếc túi đeo vai, tay lái xe khác khi người ta dắt xe qua, thùng hàng của người giao đồ. Bạn không kiểm soát được, nhưng có thể giảm khả năng bị chạm:
- Đỗ sát tường hoặc hàng rào thay vì giữa lối đi, để chỉ còn một phía hở cho người ta lách qua.
- Đừng để đầu xe hay tay lái chìa ra lối đi.
- Tránh đỗ lọt giữa hai xe lớn hơn. Xe bên cạnh bị gió hay va đẩy sẽ đè lên xe bạn, rồi cả hàng đổ như quân cờ.
- Dựng xong, thử đẩy nhẹ vào yên hoặc tay lái bằng một lực nhỏ. Xe lắc nhiều hay chân chống xê dịch là dấu hiệu nên đổi chỗ.
Nếu đỗ lâu hơn dự định, hãy quay ra liếc xe một lần, vì gió đổi hướng hay người ta xếp thêm xe vào cạnh bạn là chuyện thường.
Khi xe đã đổ: nâng lên và báo cửa hàng
Dù cẩn thận, đôi khi xe vẫn đổ. Việc đầu tiên là nhìn quanh xem có ai đứng gần không. Nếu có mùi xăng, hãy tránh xa nguồn lửa và đừng nổ máy ngay. Khi nâng xe, hạ thấp người và dùng lực chân, không giật bằng lưng; nắm vào tay lái và khung sau, đừng nắm bộ phận nhựa hay ống xả.
Dựng lại xong, nhìn qua tay lái, gương, tay phanh, chân chống và đèn xi nhan xem có cong vênh hay nứt không. Nếu phanh hoặc lái có cảm giác lạ, hãy dừng lại, nhờ thợ kiểm tra thay vì đi tiếp. Với xe thuê, báo cửa hàng trước khi tự xử lý; các bước kiểm tra nằm trong bài sau một cú ngã nhẹ: kiểm tra và báo cửa hàng.
Lần tới khi dừng xe, hãy dành vài nhịp nhìn nền, nhìn dốc, chọn chống, đánh lái và thử đẩy nhẹ trước khi rời đi. Nếu đang cân nhắc xe nhỏ nhẹ cho những chuyến đi trong phố, hãy liên hệ Nguyễn Tú để xác nhận xe và giá hiện tại. Các bài cùng cụm nằm ở mục xe 50cc, còn chuyên mục xe máy gom toàn bộ kinh nghiệm thuê và đi xe ở Hà Nội.