Mùa mưa ở Hà Nội đến nhanh và dữ dội: một phút trước còn nắng, một phút sau đã màn nước trắng trời, và nhiều người vẫn phải chạy xe số giữa cơn mưa vì lịch hẹn không chờ ai. Xe số đi mưa lớn không quá đáng sợ nếu bạn nắm được nguyên tắc cốt lõi: chạy chậm hơn thường lệ, giữ đà đều, và tuyệt đối tránh phanh gấp. Bài này đi từng nguyên tắc của lái xe số đường trơn trượt, từ kỹ thuật phối hợp tay ga chân phanh tới những điểm trên mặt đường cần né, để chuyến đi giữa mưa an toàn nhất có thể. Các tình huống thời tiết xấu khác được gom trong nhóm thời tiết và đường sá.
Xe số đi mưa lớn: giảm tốc trước, giữ đà sau
Nguyên tắc đầu tiên khi mưa xuống là chủ động hạ tốc độ ngay, không đợi tới đoạn ướt mới chỉnh. Tốc độ quen thuộc của bạn trên đường khô tự động trở nên quá nhanh trên đường ướt, vì lốp mất độ bám đáng kể chỉ sau vài phút mưa đầu tiên. Hãy hạ về mức mà bạn thấy mình kiểm soát hoàn toàn, thường là chậm hơn một phần ba tốc độ thường ngày.
Giữ đà nghĩa là duy trì chuyển động đều đặn, tránh những cú tăng giảm ga đột ngột. Trên đường trơn, mọi lực dọc bất ngờ đều dễ khiến bánh xe trượt: bóp ga mạnh khiến bánh sau xoay trên mặt ướt, nhả ga gấp làm máy hãm đột ngột. Cách điều khiển an toàn là vặn ga nhẹ như đang vuốt ve một con vật nhỏ, giữ vòng tua ổn định, và chuyển số sớm hơn bình thường để tránh đúng vào lúc cần tăng lực kéo. Đi đúng làn, giữ khoảng cách với xe phía trước lớn hơn ngày thường, vì khoảng cách phanh trên đường ướt dài hơn hẳn đường khô.
Phanh trên đường trơn: dùng cả hai, nhưng nhẹ tay
Nhiều người mới đi xe số có thói quen bóp phanh sau thật mạnh mỗi khi cần giảm tốc, và đây chính là lỗi khiến xe xoay vít trên đường mưa. Bánh sau là bánh dẫn động của xe số, khi bị hãm cứng trên mặt trơn, nó mất bám trước khi bạn kịp nhận ra. Cách an toàn: phanh trước và phanh sau dùng cùng lúc nhưng với lực nhẹ, kéo nhịp nếu cần hãm mạnh, và luôn phanh khi xe đang thẳng bánh. Cần giảm tốc thì giảm từ xa, đừng để dồn hết việc phanh vào sát điểm cần dừng.
Một thói quen đáng luyện là rà phanh sớm mỗi khi thấy đèn đỏ phía trước hoặc xe dòng chậm lại, kể cả khi còn cách xa. Trên đường khô, rà phanh sớm chỉ tiết kiệm chút sức, nhưng trên đường mưa, nó là ranh giới giữa một lần dừng êm và một cú trượt bánh. Nếu xe có gắn chắn bùn thấp hoặc lốp đã mòn, hãy chủ động hạ tốc độ thêm, vì hai chi tiết nhỏ này thay đổi độ bám nhiều hơn bạn nghĩ.
Điểm nguy hiểm trên mặt đường ướt
Đường mưa không trơn đều, và biết chỗ nào nguy hiểm hơn giúp bạn né phần lớn rủi ro. Vạch sơn trắng, nắp cống, tấm kim loại phủ trên hố ga, vệt dầu cũ đọng lại: tất cả đều trơn như băng khi ướt. Đi giữa làn xe máy quen thuộc thường an toàn hơn đi lệch cạnh, vì giữa làn là chỗ bánh xe đi lại nhiều, mặt đường sạch vệt bẩn hơn.
Ngã tư và đoạn trước vạch dừng là nơi cần lưu ý nhất: lớp vết dầu tích tụ quanh năm nổi lên khi mưa rửa mặt đường, khiến đúng chỗ đông xe nhất lại trơn nhất. Chứa nước đọng ở mép đường và rãnh hai bên cũng không đáng lượn sát, vì nước che đi hố nhỏ và bạn không nhìn thấy độ sâu. Nếu bắt buộc đi qua vũng nước to mà không né được, giữ ga đều và tuyệt đối không phanh giữa vũng, vì nước lấp mất mặt đường và phanh lúc đó là con dao hai lưỡi. Chỗ mưa vừa tạnh cũng cần cẩn trọng theo cách riêng: mặt đường còn ướt nhưng người đi đã tăng tốc trở lại, đây là khung giờ tai nạn nhiều nhất sau cơn mưa.
Trang bị và tầm nhìn khi giữa mưa
Áo mưa bộ rộng rãi quan trọng hơn loại dày, vì tay áo và quần rộng che được tầm với tay lái và chân phanh, tránh vạt áo đập vào mặt che tầm nhìn. Nón bảo hiểm có visor trong là lựa chọn đáng tiền cho mùa mưa: một giọt mưa vào mắt đúng lúc đang nhìn gương là một giây mất kiểm soát. Nếu visor bị mờ, kéo lên một khoảng nhỏ để không khí lưu thông, đừng cắm sừng mà đi. Gương hậu nên chỉnh rộng hơn thường ngày, vì mưa khiến bạn ít ngoái cổ lại hơn.
Đèn gần nên bật ngay cả giữa ban ngày khi mưa lớn, không phải để soi đường mà để xe phía sau nhìn thấy bạn sớm. Mưa dày dẫn tới giảm tầm nhìn của mọi người, và xe không bật đèn trong màn mưa gần như vô hình cho xe tải phía sau. Tay nắm cố định sau yên cũng nên hạ xuống khi có người đi cùng, để người ngồi sau có điểm tựa vững trong mỗi cú phanh.
Sau chuyến đi mưa
Về tới nơi, đừng tắt máy rồi bỏ đi ngay: lau khô cụm khóa, phun nhẹ nước ngọt vào vùng phanh nếu đi qua đoạn ngập, và để xe nơi thoáng cho ráo nước trước khi phủ bạt. Kiểm tra lốp xem có dằn sỏi nhọn không, vì mưa xỉa trôi cả sỏi sắc ra mặt đường. Thói quen chăm xe sau mưa giữ cho chiếc xe số của bạn luôn sẵn sàng cho cơn mưa kế tiếp.
Nhóm xe số gom các bài kỹ thuật điều khiển dòng xe số trong đủ tình huống đường phố Hà Nội, và nhóm xe máy là nơi bắt đầu nếu bạn mới làm quen với việc đi xe trong thành phố.