Bạn đang chở bạn đồng hành hay người thân trên chiếc xe thuê, qua một gờ giảm tốc hoặc vừa tăng ga ở đèn xanh, rồi bỗng thấy yên sau nhẹ hẳn: người ngồi sau bị ngã khỏi xe. Tình huống này hiếm nhưng rất dễ khiến người lái hoảng, phanh gấp giữa dòng xe hoặc quay đầu ngay tại chỗ, và chính những phản xạ đó tạo ra va chạm thứ hai. Bài này nói rõ cần làm gì trong vài phút đầu, từ dừng xe, cảnh báo xe phía sau, đánh giá chấn thương, gọi trợ giúp, đến báo cửa hàng, và cuối cùng là cách phòng tránh cho các chuyến sau.
Vì sao người ngồi sau có thể ngã khỏi xe
Phần lớn trường hợp đến từ một vài nguyên nhân quen thuộc. Người ngồi sau không bám, hai tay cầm điện thoại hoặc túi đồ. Ngồi nghiêng một bên kiểu đi chợ, khi xe xóc thì trượt khỏi yên. Người lái tăng ga đột ngột lúc đèn chuyển xanh, hoặc phanh gấp rồi nhả ngay khiến người sau bị giật. Ngoài ra còn có ổ gà, gờ giảm tốc cao, đoạn đường ven đô đang thi công, hay người sau ngủ gật trên những chặng về muộn.
Trên các tuyến nội thành như Nguyễn Văn Cừ, Trần Khát Chân, hay đường vành đai ven đô về Gia Lâm, Đông Anh, dòng xe dày và nhiều điểm dừng đột ngột. Người ngồi sau ít khi để ý trước, nên mọi cú giật đều đến bất ngờ với họ.
Người ngồi sau bị ngã khỏi xe: dừng an toàn, không phanh gấp
Phản xạ đầu tiên của nhiều người là bóp chết phanh và quay lại ngay. Đừng làm vậy. Xe phía sau bạn có thể không kịp dừng, và nếu bạn ngã theo thì sẽ có hai người nằm trên đường.
Làm theo thứ tự:
- Giữ thẳng tay lái, giảm tốc đều bằng cả hai phanh. Nhìn gương, bật xi nhan phải.
- Tấp sát lề phải ở chỗ gần nhất có thể. Tránh dừng giữa cầu, dưới gầm cầu vượt hay ngay khúc cua.
- Bật đèn khẩn cấp nếu xe có. Nhiều mẫu xe ga đời mới có nút đèn cảnh báo nguy hiểm. Nếu không có, bật đèn pha và xi nhan để xe khác nhận ra.
- Dựng chân chống, tắt máy, rút chìa hoặc tắt khóa thông minh rồi mới quay lại chỗ người ngã.
Khi quay lại, đi trên lề hoặc sát mép đường, không chạy băng ngang giữa dòng xe.
Cảnh báo xe phía sau và bảo vệ hiện trường
Người ngã thường nằm ngay trên làn xe. Việc đầu tiên khi đến gần là giảm nguy cơ có xe khác cán phải. Nhờ người đi đường hỗ trợ: một người đứng phía sau hiện trường vài chục bước, giơ tay hoặc vẫy đèn điện thoại ra hiệu cho xe khác giảm tốc và tránh sang làn bên. Vào buổi tối, đèn điện thoại hoặc áo sáng màu rất có ích.
Nếu người bị ngã tỉnh táo, tự cử động được và không đau nhiều, hãy dìu họ vào lề. Nếu không chắc, giữ nguyên tư thế và tập trung vào cảnh báo xe khác.
Kiểm tra chấn thương: khi nào không được tự di chuyển người ngã
Hỏi chuyện ngay để biết người bị ngã còn tỉnh táo không: tên là gì, đang ở đâu, đau ở đâu. Sau đó quan sát những dấu hiệu nặng:
- Bất tỉnh, lơ mơ, nói lắp, nôn hoặc không nhớ chuyện vừa xảy ra.
- Đau cổ hoặc lưng, tê hay không cử động được tay chân.
- Chảy máu nhiều, vết thương hở sâu, chân tay biến dạng.
- Khó thở, đau ngực, da tái lạnh.
Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào trên, không tự di chuyển người bị thương nặng, không đỡ ngồi dậy, không tháo mũ bảo hiểm khi nghi chấn thương đầu cổ, trừ khi họ đang ở chỗ nguy hiểm trực tiếp. Giữ ấm, trấn an và chờ nhân viên y tế. Với vết chảy máu, dùng khăn sạch ép lên vết thương.
Nếu chỉ trầy xước nhẹ, vẫn nên nghỉ vài phút, kiểm tra lại khớp cổ tay, đầu gối, vai và theo dõi trong những giờ sau. Chấn thương đầu có thể biểu hiện muộn, nên đừng vội lên xe đi tiếp.
Gọi 115 và trợ giúp tại chỗ
Gọi cấp cứu 115 khi có dấu hiệu nặng hoặc khi bạn không chắc. Khi gọi, nói rõ vị trí: tên đường, số nhà gần nhất, mốc dễ nhận như cây xăng, trường học, chân cầu. Mô tả tình trạng người bị thương và làm theo hướng dẫn của tổng đài. Nếu có va chạm với xe khác, có thể gọi thêm cảnh sát giao thông qua số 113.
Đây là thông tin tham khảo, có thể thay đổi; hướng dẫn sơ cứu chính thức nên tra thêm tại trang của Bộ Y tế (moh.gov.vn).
Trong lúc chờ, ghi lại thời điểm ngã, chụp ảnh hiện trường và tình trạng xe nếu an toàn. Người đi đường chứng kiến có thể giúp mô tả lại sự việc.
Báo cửa hàng và kiểm tra xe thuê
Sau khi người bị ngã đã được chăm sóc, hãy báo cửa hàng. Nêu vị trí, thời gian, diễn biến và tình trạng hiện tại của người và xe. Xe có thể không hư hỏng gì, nhưng vẫn nên kiểm tra gác chân sau, tay nắm sau, yên xe và gương. Nếu xe đổ, rà thêm tay lái, phanh, đèn.
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, số điện thoại chính thức 0942467674. Mọi chi phí liên quan đến xe cần xác nhận trực tiếp với cửa hàng, không tự ước đoán. Các bước báo sự cố đầy đủ có trong mục sự cố khi thuê xe, và bài xe thuê bị tai nạn: các bước ngay sau va chạm hữu ích nếu có xe khác liên quan.
Phòng tránh: người ngồi sau đúng tư thế, bám chắc, đội mũ
Phần lớn cú ngã có thể tránh nếu thống nhất vài điều trước khi lăn bánh:
- Ngồi đúng tư thế. Ngồi thẳng, hai chân đặt lên gác chân sau, không ngồi nghiêng một bên, không để chân lơ lửng.
- Bám chắc. Một tay vịn tay nắm sau hoặc ôm eo người lái, không cầm điện thoại bằng cả hai tay khi xe chạy. Túi đồ nên để trong cốp hoặc đeo chéo.
- Đội mũ bảo hiểm cài quai. Mũ không cài quai sẽ văng ra ngay khi ngã. Xem thêm về mũ bảo hiểm đạt chuẩn.
- Người lái tăng ga, phanh từ tốn. Báo trước khi qua gờ giảm tốc hay ổ gà, đi chậm hẳn qua đoạn xấu.
- Nghỉ khi người sau buồn ngủ. Trên chặng về muộn, dừng nghỉ vài phút thay vì cố chạy tiếp.
Bài chở người phía sau an toàn khi đi đôi có thêm mẹo cho cả người lái và người ngồi sau.
Kết lại
Khi người ngồi sau ngã, hãy nhớ: dừng an toàn trước, cảnh báo xe phía sau, kiểm tra chấn thương, không tự di chuyển người bị thương nặng, gọi 115 khi cần, rồi báo cửa hàng. Xem thêm các chủ đề khác về thuê xe tại trang thuê xe máy.