Nhiều khách quốc tế thuê xe máy ở Hà Nội hỏi chúng tôi cùng một câu: ảnh chụp bằng lái có hợp lệ không, nếu để giấy phép lái xe quốc tế và hộ chiếu trong két khách sạn ở phố cổ rồi chỉ mang ảnh trên điện thoại khi đi chơi? Lý do dễ hiểu: cuốn sổ giấy cồng kềnh, sợ ướt, sợ rơi. Câu trả lời ngắn của chúng tôi là: không nên trông vào ảnh chụp. Dưới đây là lý do, dựa trên luật hiện hành, và cách mang bản gốc cho gọn.
Lưu ý trước: đây là thông tin tham khảo do một cửa hàng cho thuê xe tổng hợp, không phải tư vấn pháp lý. Quy định có thể thay đổi, nên hãy tự kiểm tra lại văn bản mới nhất trước chuyến đi.
Luật nói gì về giấy tờ phải mang khi lái xe
Từ đầu năm 2025, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (số 36/2024/QH15) có hiệu lực. Ở khoản 1 Điều 56, luật quy định người lái xe khi tham gia giao thông phải mang theo một số giấy tờ, trong đó có giấy phép lái xe phù hợp với loại xe đang điều khiển. Các giấy còn lại trong danh sách gồm chứng nhận đăng ký xe và chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới; với xe thuê, những giấy này thuộc về chiếc xe và thường được cửa hàng để kèm xe.
Riêng với người dùng giấy phép lái xe quốc tế, điểm b khoản 8 Điều 57 của cùng luật nói rõ hơn: người có giấy phép quốc tế do nước thành viên Công ước Viên năm 1968 cấp, khi lái xe trên lãnh thổ Việt Nam, phải mang theo cả hai thứ: giấy phép lái xe quốc tế và giấy phép lái xe quốc gia của nước cấp, phù hợp với hạng xe đang điều khiển và còn thời hạn sử dụng.
Như vậy, chữ được dùng trong luật là “mang theo” giấy tờ, không phải “có ảnh của” giấy tờ. Nếu bạn chưa chắc giấy phép của mình có thuộc diện được công nhận hay không, hãy đọc trước bài giấy phép quốc tế theo Công ước 1949 hay 1968 và bài bằng lái quốc tế có dùng được khi thuê xe máy không.
Ảnh chụp bằng lái có hợp lệ không: vì sao ảnh trên điện thoại chưa đủ
Ảnh trong điện thoại chỉ là hình ảnh của giấy tờ; người kiểm tra không xác nhận được bản gốc còn đó, còn hạn hay chưa bị sửa. Đó là lý do chúng tôi coi ảnh chụp là bản dự phòng, không phải thứ thay thế được cuốn giấy phép thật.
Có thể bạn đã nghe người Việt nói rằng giờ chỉ cần mở điện thoại là xong. Điều đó có cơ sở, nhưng không áp dụng cho trường hợp của bạn:
- Khoản 3 Điều 56 cho phép xuất trình, kiểm tra qua tài khoản định danh điện tử đối với những giấy tờ đã được tích hợp vào tài khoản đó. Ở Việt Nam, tài khoản này là ứng dụng VNeID.
- Việc tích hợp giấy phép lái xe vào VNeID gắn với giấy phép do cơ quan Việt Nam cấp, có dữ liệu trong hệ thống quốc gia. Giấy phép quốc tế và giấy phép nước nhà mà bạn mang sang không nằm trong dữ liệu đó.
- Một tấm ảnh bạn tự chụp và lưu trong máy, hay gửi cho chính mình qua thư điện tử, không phải là giấy tờ “đã tích hợp vào tài khoản định danh điện tử” theo nghĩa của luật.
Vì vậy, kết luận thận trọng của chúng tôi: ảnh chụp giấy phép quốc tế trên điện thoại không phải là giấy tờ gốc, và bạn không nên tính đến chuyện nó sẽ được chấp nhận khi bị dừng xe. Chúng tôi không bàn đến mức xử lý ở đây; nếu muốn hiểu thêm khía cạnh pháp lý của việc không mang bằng, xem bài không mang bằng lái khi đang đi xe.
Còn hộ chiếu thì sao
Danh sách giấy tờ người lái xe phải mang ở khoản 1 Điều 56 không nhắc đến hộ chiếu. Việc có cần mang bản gốc hộ chiếu trong các tình huống khác thuộc quy định ngoài phạm vi bài này, nên chúng tôi không kết luận. Lời khuyên thực tế: lưu ảnh trang thông tin hộ chiếu và trang thị thực, để nếu thất lạc thì khai báo và làm thủ tục nhanh hơn.
Mang bản gốc giấy phép lái xe quốc tế theo người cho gọn
Cách giải quyết nỗi lo ướt, rơi là cất cho kỹ, không phải bỏ lại khách sạn. Vài cách hay dùng:
- Túi đựng giấy tờ chống nước dạng dẹt. Cho cuốn giấy phép quốc tế và tấm giấy phép nước nhà vào chung một túi có khóa kéo, để hai giấy luôn đi cùng nhau. Mưa rào Hà Nội đến rất nhanh, nhất là những chiều hè quanh Hồ Tây.
- Túi đeo sát người hoặc túi trong áo khoác. Đừng để giấy tờ trong cốp xe hay giỏ xe. Khi gửi xe ở bãi phố cổ hay đi dạo cầu Long Biên, giấy tờ vẫn ở trên người bạn.
- Tách giấy tờ khỏi điện thoại và ví tiền. Lúc móc điện thoại ra xem đường, những thứ kẹp chung dễ rơi theo. Một ngăn riêng cho giấy tờ giảm hẳn rủi ro này.
Bản sao và ảnh chụp vẫn có chỗ dùng: để trong két khách sạn một bản photo, lưu ảnh trên điện thoại và trong bộ nhớ đám mây. Chúng giúp bạn khi mất bản gốc, chứ không đi thay bản gốc.
Khi thuê xe ở cửa hàng: những gì nên hỏi rõ
Khi bạn đến nhận xe ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên (mở cửa 09:00–21:00), hãy hỏi rõ trực tiếp những điểm sau trước khi ký:
- Cửa hàng cần xem những giấy tờ gì của bạn, và có giữ bản gốc giấy tờ nào không. Nếu có giấy tờ được giữ lại, xin biên nhận ghi rõ tên giấy.
- Giấy đăng ký xe và chứng nhận bảo hiểm của chiếc xe để ở đâu trên xe. Bạn có thể tự đối chiếu theo bài giấy tờ đi kèm xe máy thuê.
- Nếu có thắc mắc về giấy phép của mình, gọi hoặc nhắn số 0942467674 trước ngày nhận xe để được trao đổi.
Thủ tục thuê ở cửa hàng không thay đổi nghĩa vụ mang giấy phép lái xe khi bạn ra đường.
Tóm lại
Nếu bạn còn phân vân ảnh chụp bằng lái có hợp lệ không khi bị kiểm tra, câu trả lời an toàn nhất là đừng trông vào nó. Mang bản gốc giấy phép lái xe quốc tế cùng giấy phép lái xe của nước cấp, cất chung trong túi chống nước sát người, còn ảnh chụp và bản photo để dành cho tình huống thất lạc. Thông tin trong bài là tham khảo, quy định có thể thay đổi. Các bài khác dành cho khách nước ngoài nằm ở mục thuê xe cho khách quốc tế, và mọi hướng dẫn thuê xe máy ở Hà Nội được gom trong chuyên mục thuê xe.