Cuối tuần thuê xe chạy về vùng ven, rẽ vào một con đường làng hai bên là ruộng và cổng nhà, rồi bất ngờ một con chó lao ra từ bụi tre hay một đàn gà vụt ngang bánh trước. Đâm phải chó khi đi xe máy, hoặc cán phải một con gà, là chuyện nhiều người đi chơi Gia Lâm, Đông Anh, Sóc Sơn hay Ba Vì đã gặp ít nhất một lần. Cú va thường không lớn, nhưng vài phút ngay sau đó quyết định mọi thứ: bạn có ngã thêm không, xe thuê có hỏng ngầm không, và câu chuyện với chủ vật nuôi đi theo hướng êm hay căng.
Vì sao đường làng ngoại thành dễ gặp vật nuôi chạy ngang
Đường làng ven Hà Nội khác hẳn phố nội thành ở một điểm: sân nhà, cổng ngõ và mặt đường gần như liền nhau. Chó nhà thường thả rông, nằm phơi nắng ngay mép bê tông. Gà vịt kiếm ăn dọc bờ rãnh, gặp tiếng máy là hoảng chạy, và hướng chạy của chúng gần như không đoán được.
Người thuê xe đi chơi lại hay chạy theo bản đồ, mắt liếc điện thoại, tốc độ quen tay của đường lớn. Chính sự lệch nhịp đó khiến một con chó chạy ra trở thành cú va thay vì một lần giảm ga đơn giản. Các đoạn rẽ từ đê sông Hồng vào làng ở Gia Lâm, hay đường vòng quanh thành Cổ Loa ở Đông Anh, là những chỗ nên tự nhắc mình chạy chậm hẳn lại.
Giảm tốc từ xa và không đánh lái gấp
Cách tốt nhất để không phải xử lý sau va chạm là nhìn thấy con vật sớm. Khi vào đường làng, quét mắt hai bên mép đường và các cổng nhà mở, không chỉ nhìn thẳng phía trước. Thấy một con chó đang đứng, một đàn gà ở bờ rãnh, hãy nhả ga và đặt sẵn tay lên phanh.
Khi con vật đã lao ra quá gần, có hai phản xạ cần tránh:
- Đánh lái gấp sang bên. Đường làng hẹp, mép đường thường là rãnh nước, lề đất hoặc bờ ruộng. Cú bẻ lái đột ngột dễ đưa xe xuống rãnh hoặc sang làn ngược chiều, nặng hơn nhiều so với một cú va nhẹ vào con vật.
- Bóp chết phanh trước. Bánh trước khóa cứng trên mặt bê tông có cát hoặc rơm rạ rất dễ trượt. Hãy bóp đều cả hai phanh, giữ tay lái thẳng, chấp nhận giảm tốc trên đường thẳng.
Với gà và vật nhỏ, giữ thẳng hướng và giảm tốc thường an toàn hơn cố né. Bài tai nạn nhẹ với xe thuê có nhắc thứ tự xử lý chung, còn ở đây ta tập trung vào hoàn cảnh đường làng.
Đâm phải chó khi đi xe máy: dừng xe an toàn trước tiên
Sau cú va, đừng dừng ngay giữa đường. Giữ xe thẳng, giảm tốc dần rồi tấp vào chỗ rộng gần nhất: khoảng sân trước cổng, bãi đất ven đường, hoặc lề có bề mặt chắc. Tránh dừng ở khúc cua hay sát mép rãnh. Bật xi nhan phải trước khi tấp vào, dựng chân chống, tắt máy.
Nếu bạn đã ngã, ưu tiên rời khỏi lòng đường trước, rồi mới tính đến xe. Đường làng tuy vắng nhưng xe tải chở vật liệu, xe công nông và xe máy của người địa phương vẫn chạy khá nhanh.
Kiểm tra người rồi mới kiểm tra xe
Soát người trước, dù cảm thấy ổn. Xoay nhẹ cổ, hai vai, cổ tay, gập duỗi đầu gối. Nhìn khuỷu tay, cẳng chân, chỗ dễ trầy xước. Nếu có vết thương chảy máu nhiều, choáng váng, hoặc đau rõ khi chịu lực, đừng cố lên xe đi tiếp. Gọi người giúp và cấp cứu 115 khi cần.
Với xe thuê, kiểm tra theo thứ tự những bộ phận hay bị ảnh hưởng khi va vào vật nuôi ở phía trước:
- Bánh trước và chắn bùn. Xoay bánh nhìn xem vành có cong, lốp có bị cắt, chắn bùn có nứt hay bị đẩy cọ vào lốp.
- Tay lái và phuộc. Đứng trước xe, kẹp bánh giữa hai đầu gối, xem ghi đông có lệch so với bánh không.
- Phanh và đèn. Bóp thử hai phanh, bật đèn pha, xi nhan, đèn phanh.
- Thân xe và gác chân. Nếu xe đổ nghiêng, nhìn kỹ gương, ốp nhựa, gác chân, tay phanh.
Chụp ảnh từng chỗ trầy xước hoặc nghi hỏng, kể cả chỗ nhỏ. Những tấm ảnh này giúp cửa hàng đánh giá đúng tình trạng xe sau sự cố. Nếu đã từng gặp cảnh tự ngã, bạn sẽ thấy các bước rất giống bài ngã xe một mình ở khúc cua.
Nói chuyện bình tĩnh với chủ vật nuôi
Ở làng, chủ con chó hay con gà thường ở rất gần, có khi chạy ra ngay. Đây là lúc cần giữ giọng nhẹ nhàng nhất. Vài nguyên tắc giúp câu chuyện không căng thẳng:
- Hỏi thăm con vật trước. Một câu như “con chó nhà mình có sao không ạ” đặt câu chuyện vào sự quan tâm, không phải đôi co ai đúng ai sai.
- Kể lại sự việc ngắn gọn, đúng sự thật. Bạn đang đi hướng nào, con vật chạy ra từ đâu, bạn đã phanh thế nào. Không đổ lỗi, không phóng đại.
- Không tự hứa hay tự đưa ra con số. Nếu chủ nhà đề cập chuyện đền bù, lắng nghe, ghi lại tên, số điện thoại và địa chỉ, nói rõ bạn đang đi xe thuê và cần báo cửa hàng trước khi thống nhất.
Nếu tình huống trở nên căng thẳng, có người đe dọa hoặc giữ xe, đừng tranh cãi. Rời đến nơi đông người hơn nếu an toàn, gọi cửa hàng và khi cần thì liên hệ công an xã gần nhất. Các quy định về trách nhiệm dân sự có thể thay đổi, nên đây chỉ là thông tin tham khảo; nếu có tranh chấp, hãy hỏi cơ quan chức năng địa phương.
Báo cửa hàng khi xe hư và xác nhận chi phí
Ngay cả khi xe có vẻ chạy được, hãy nhắn hoặc gọi cửa hàng để kể lại sự việc. Thông tin nên gửi gồm: vị trí cụ thể, thời gian, mô tả cú va, ảnh tình trạng xe và ảnh hiện trường. Nếu xe hư, đừng tự mang vào tiệm sửa ven đường thay phụ tùng khi chưa hỏi cửa hàng, vì điều này có thể ảnh hưởng tới việc đối chiếu khi trả xe.
Mọi chi phí sửa xe hoặc xử lý phát sinh đều cần xác nhận trực tiếp với cửa hàng, không nên tự ước đoán. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00; số điện thoại chính thức là 0942467674.
Các bước báo sự cố chi tiết, kèm cách ghi nhận hiện trường, có trong mục sự cố khi thuê xe.
Kết lại: chậm ở làng, bình tĩnh khi va
Phần lớn cú va với chó gà ở đường làng có thể tránh bằng một thói quen: vào làng là nhả ga, quét mắt hai bên. Khi đã va, nhớ thứ tự dừng an toàn, kiểm tra người, kiểm tra xe, nói chuyện nhẹ nhàng với chủ, rồi báo cửa hàng. Nếu bạn hay chạy đường làng mùa gặt, đọc thêm bài đường làng mùa gặt, thóc phơi và máy nông nghiệp, và xem toàn bộ thông tin thuê xe tại trang thuê xe máy.