Hiếm gặp nhưng không phải không có: đang chạy về khuya trên một đoạn đê vắng, bị chặn đầu, bị đe dọa và bị buộc giao xe. Nếu chẳng may bị cướp xe máy khi đang đi xe thuê ở Hà Nội, câu hỏi đầu tiên không phải là làm sao giữ được xe, mà là làm sao về nhà lành lặn. Bài này đi theo đúng thứ tự cần nhớ: an toàn bản thân trước, ghi nhớ đặc điểm kẻ cướp, gọi 113, trình báo công an rồi mới báo cửa hàng.
Cần phân biệt ngay: bị cướp là có người dùng vũ lực hoặc đe dọa ngay trước mặt bạn. Trường hợp quay lại chỗ đỗ mà không thấy xe là chuyện khác, có trình tự riêng trong bài xe thuê bị mất trộm: trình tự cần làm.
Bị cướp xe máy: tính mạng quan trọng hơn chiếc xe
Nguyên tắc chỉ có một câu: không chống trả, không giằng co. Chiếc xe là tài sản, còn bạn thì không thay được. Kẻ cướp thường đi theo nhóm, có thể mang hung khí, và trong lúc hoảng loạn chúng phản ứng rất khó lường. Một cú giật tay lái hay cố vặn ga bỏ chạy khi đang bị kèm sát dễ dẫn tới ngã xe, bị đánh hoặc bị kéo lê.
Vài điều cụ thể trong những giây đó:
- Nói ít, giữ giọng bình tĩnh, làm theo yêu cầu về chiếc xe. Không lao theo, không ôm chặt yên xe.
- Nếu bị đòi chìa khóa, đưa chìa khóa. Nếu bị đòi điện thoại, cân nhắc thật nhanh nhưng đừng đánh đổi an toàn để giữ máy.
- Khi chúng đã đi, đừng đuổi theo bằng xe ôm hay nhờ người lạ đuổi. Việc truy bắt là của công an.
Người ngồi sau cũng vậy: không nhảy xuống khi xe còn đang chạy, không giằng túi. Ưu tiên của cả hai là cùng xuống xe an toàn và tách xa kẻ cướp.
Ghi nhớ đặc điểm: người, xe và hướng đi
Bạn không cần nhớ hết, chỉ cần nhớ đúng vài thứ mà công an thực sự dùng được. Thử tập thói quen này như một danh sách ba nhóm.
Về người: số người, giới tính, vóc dáng cao thấp, màu và kiểu áo, mũ bảo hiểm màu gì, có khẩu trang không, giọng nói vùng nào, có hình xăm hay vết sẹo lộ ra không. Đặc điểm nào khó thay trong vài phút, như dáng người hay giọng nói, có giá trị hơn màu áo.
Về xe của chúng: loại xe số hay xe ga, màu sơn, có biển số không, nhớ được vài ký tự cũng tốt.
Về hướng đi: chúng chạy về phía nào, rẽ vào đâu, có tách nhau ra không. Ví dụ “chạy ngược về phía cầu Long Biên” hay “rẽ xuống dốc đê vào ngõ” là thông tin giúp khoanh vùng camera.
Ngay khi an toàn, ghi tất cả vào ghi chú điện thoại hoặc nhắn cho chính mình, kèm giờ và vị trí. Trí nhớ sau cú sốc phai rất nhanh, chỉ sau nửa giờ nhiều người đã không còn chắc màu áo.
Gọi 113 và tìm chỗ đông người
Khi kẻ cướp đã rời đi, việc đầu tiên là đưa mình tới chỗ sáng, có người: quán còn mở, cây xăng, cổng khu dân cư có bảo vệ. Sau đó gọi 113 và nói rõ, ngắn:
- Bạn vừa bị cướp xe máy, có ai bị thương không.
- Vị trí cụ thể: tên đường, mốc gần nhất như số nhà, cột điện, cửa hàng, đầu cầu.
- Số người, đặc điểm, hướng chạy và thời điểm.
Nếu có người bị thương thì gọi 115 trước hoặc nhờ người xung quanh gọi giúp. Nếu chưa rõ nên gọi số nào trong tình huống nào, xem thêm bài gọi số khẩn cấp nào khi gặp sự cố trên đường.
Trường hợp điện thoại cũng bị lấy, hãy mượn máy của chủ quán hoặc bảo vệ gần nhất.
Trình báo công an phường nơi xảy ra vụ việc
Cuộc gọi 113 là để xử lý tức thời. Sau đó bạn vẫn cần trình báo chính thức tại công an phường hoặc xã nơi xảy ra vụ việc, hoặc làm theo hướng dẫn của tổ công tác tới hiện trường. Khi trình báo, nên mang theo hoặc chuẩn bị:
- Giấy tờ tùy thân của bạn. Người nước ngoài cần hộ chiếu, có thể nhờ người biết tiếng Việt đi cùng.
- Thông tin chiếc xe: biển số, loại xe, màu sơn. Thông tin này có trên hợp đồng thuê hoặc ảnh chụp lúc nhận xe.
- Ghi chú đặc điểm kẻ cướp và hướng đi bạn đã ghi lại.
- Danh sách tài sản khác bị lấy, nếu có.
Hãy xin giấy xác nhận đã trình báo hoặc ghi lại tên cán bộ tiếp nhận, số điện thoại liên hệ. Giấy này cần khi làm việc với cửa hàng.
Thông tin về quy trình tiếp nhận tin báo trong bài là thông tin tham khảo, có thể thay đổi theo quy định mới. Hãy theo hướng dẫn của cán bộ trực tiếp tiếp nhận và đối chiếu thông tin chính thức trên trang Bộ Công an hoặc Cổng văn bản Chính phủ.
Báo cửa hàng: nói gì và hỏi gì
Sau khi đã an toàn và đã báo công an, gọi cho cửa hàng cho thuê. Cửa hàng cần biết sớm để phối hợp cung cấp giấy tờ xe cho cơ quan công an. Khi gọi, nói đủ bốn ý:
- Thời gian, địa điểm, diễn biến ngắn gọn.
- Bạn đã gọi 113 và trình báo tại công an phường nào.
- Chìa khóa, giấy tờ xe còn ở bạn hay đã bị lấy.
- Bạn có bị thương không, có cần hỗ trợ đi lại không.
Những chuyện như ai chịu thiệt hại, đặt cọc xử lý ra sao, giấy tờ cần nộp thêm là gì thì đừng tự đoán và cũng đừng hứa hẹn gì lúc đang hoảng. Hãy hỏi rõ và xác nhận trực tiếp với cửa hàng, đối chiếu với hợp đồng thuê đã ký. Nếu cửa hàng cần giữ lại giấy tờ gì để làm việc với công an, xin biên nhận.
Phòng tránh cho những chuyến về khuya
Không có cách nào loại bỏ hoàn toàn rủi ro, nhưng vài thói quen giảm đáng kể khả năng trở thành mục tiêu.
Chọn đường đông thay vì đường tắt vắng. Về đêm, đường chính có đèn và có người qua lại an toàn hơn đoạn đê hay đường ven đô vắng tanh, dù đi xa hơn một chút. Từ trung tâm về Long Biên hay Gia Lâm, đi qua các trục lớn thay vì men theo chân đê. Những đoạn như đường đê phía Đông Anh, ven bãi sông bên Tây Hồ hay đường gom vắng quanh các khu đô thị mới là nơi nên tránh khi đi một mình sau nửa đêm. Bài xe thuê gặp sự cố trên đường đê sông Hồng buổi tối có thêm gợi ý chọn chỗ dừng sáng sủa.
Không dừng khi bị ép xe. Nếu có xe bám sát, ép vào lề hay ra hiệu bắt dừng ở chỗ vắng, đừng dừng. Giữ tốc độ vừa phải, không lạng lách liều lĩnh, chạy thẳng tới khu đông người, cây xăng hoặc trụ sở công an gần nhất rồi mới dừng.
Đừng mời gọi sự chú ý. Không treo điện thoại trên giá ở chế độ sáng màn hình suốt đường vắng, không khoe đồ có giá trị, cất túi vào cốp. Nhiều mẹo về giữ đồ khi đi đường có trong bài bị giật điện thoại hoặc túi khi đi xe máy.
Chia sẻ vị trí. Bật chia sẻ vị trí với người thân khi về khuya, nhắn trước lộ trình và giờ dự kiến tới nơi.
Gặp cướp là trải nghiệm đáng sợ, và sau đó cảm thấy run, mất ngủ là bình thường. Hãy nghỉ ngơi, nhờ người thân ở cạnh và chỉ quay lại lái xe khi thực sự sẵn sàng. Các tình huống khác khi đang thuê xe được gom tại mục sự cố khi thuê xe, còn mọi kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội nằm trong chuyên mục thuê xe.