Đi xe máy gặp giông lốc là một trong những tình huống đáng sợ nhất với người thuê xe ở Hà Nội, nhất là khách mới đến chưa quen đường. Trời đang oi bỗng tối sầm, gió quật, lá và bụi cuốn ngang mặt đường. Cái nguy hiểm lúc này không hẳn là nước mưa mà là những thứ gió có thể giật xuống: cành cây, biển quảng cáo, tấm tôn, mái bạt. Bài này nói về vài phút đầu tiên khi giông ập đến lúc bạn đang ở giữa phố: giảm tốc thế nào, trú ở đâu, và những chỗ tuyệt đối không nên đứng.
Nhận ra giông sắp đến khi đang ở trên đường
Giông mùa hè ở Hà Nội thường đến rất nhanh nhưng vẫn có dấu hiệu báo trước nếu bạn để ý. Bầu trời phía trước chuyển màu xám chì hoặc tím sẫm, gió đổi chiều đột ngột và mát lạnh hẳn đi, lá khô và túi ni lông bay ngang đường, hàng cây hai bên bắt đầu nghiêng ngả.
Khi thấy những dấu hiệu ấy, đừng cố chạy cho kịp về chỗ ở nếu quãng đường còn dài. Nhiều người nghĩ cố thêm mười phút là tới nơi, nhưng chính mười phút đó lại rơi đúng vào đợt gió mạnh nhất, thường xuất hiện ngay trước khi mưa nặng hạt. Quyết định sớm để tìm chỗ dừng an toàn hơn nhiều so với vội vã lao vào cơn gió.
Đi xe máy gặp giông lốc: giảm tốc và rời làn trước tiên
Khi gió đã nổi, ưu tiên số một là giữ thăng bằng và ra khỏi dòng xe đông. Vài việc nên làm theo thứ tự:
- Nhả ga, giảm tốc từ từ. Xe ga nhẹ rất dễ bị gió ngang đẩy lệch; đi chậm cho bạn thời gian phản ứng nếu phía trước có cành cây rơi.
- Hai tay giữ chắc tay lái, hơi hạ thấp người. Khép gối vào thân xe để xe và người thành một khối, đừng ngồi thẳng lưng như bình thường vì người càng cao thì càng hứng gió.
- Bật đèn và xi nhan phải sớm. Mưa giông làm tầm nhìn giảm rất nhanh, người phía sau cần thấy bạn trước khi bạn tấp vào lề.
Đọc mặt đường phía trước để tìm chỗ dừng, đừng phanh gấp ngay khi gió vừa thổi tới. Nếu bạn đang ở trên cầu như Long Biên, Chương Dương hay Vĩnh Tuy, cố gắng chạy chậm và đều cho hết cầu rồi mới dừng, vì đứng giữa cầu vừa hứng gió mạnh vừa dễ bị xe sau tông. Chuyện dừng xe mặc áo mưa và chạy tiếp trên đường trơn có trong bài về mưa rào bất chợt khi chạy xe ga ở Hà Nội.
Những chỗ không nên trú dù trông có vẻ tiện
Phản xạ tự nhiên của người đi xe là tấp vào chỗ gần nhất có mái che. Trong mưa thường thì ổn, nhưng khi có giông lốc, nhiều chỗ “trông an toàn” lại chính là nơi nguy hiểm nhất:
- Gốc cây lớn. Các trục như đường Láng, Kim Mã, Nguyễn Chí Thanh có nhiều cây lâu năm tán rộng. Mùa giông nào cũng có cây gãy cành hoặc bật gốc trên phố. Đừng đỗ xe, đừng đứng dưới tán cây khi gió mạnh.
- Dưới hoặc cạnh biển quảng cáo, biển hiệu. Biển trên nóc nhà hay trước cửa hàng có thể bị gió giật bung khung.
- Mái tôn, mái bạt, mái hiên tạm. Gió lốc có thể lật cả tấm, cạnh tôn sắc như dao.
- Cạnh giàn giáo, công trình đang xây. Lưới che, ván gỗ trên cao dễ bị cuốn xuống.
- Gần cột điện, dây điện chằng chịt. Dây có thể đứt, nước đọng quanh chân cột càng nguy hiểm.
- Gầm cầu vượt, hầm chui. Dừng ở đây cản đường xe khác, hầm chui còn dễ ngập nhanh.
Nguyên tắc chung: tránh mọi thứ có thể rơi từ trên cao xuống, kể cả khi nó đang che mưa rất tốt cho bạn.
Chỗ trú an toàn hơn giữa phố Hà Nội
Chỗ trú tốt khi có giông là một công trình kiên cố, có tường và mái bê tông, cho phép bạn vào hẳn bên trong. Trong phố, đó có thể là sảnh tòa nhà văn phòng, trung tâm thương mại, siêu thị, ngân hàng, hoặc bãi gửi xe trong hầm của các tòa nhà lớn dọc Nguyễn Chí Thanh hay Liễu Giai. Khi vào trú, gửi xe đàng hoàng và giữ lại vé xe.
Nếu không có tòa nhà lớn gần đó, một quán cà phê, cửa hàng tiện lợi có cửa kính và mái kiên cố vẫn tốt hơn đứng ngoài đường. Hãy đứng sâu bên trong, cách xa cửa kính lớn. Ở các phố nhỏ khu Đống Đa hay Ba Đình, xin đứng nhờ dưới hiên một ngôi nhà xây cũng là cách người Hà Nội vẫn làm.
Về chiếc xe: dựng chân chống giữa nếu được, đỗ ở chỗ xa cây và biển hiệu, nếu được thì dựng sát một bức tường xây chắc chắn và khóa cổ xe. Đừng ngồi lại trên xe đợi mưa, và đừng cố đứng giữ xe ngoài trời khi gió đang mạnh. Xe đổ có thể sửa, người bị thương thì không đáng.
Khi nào đi tiếp và cần để ý gì sau cơn giông
Giông thường qua nhanh hơn mưa dầm. Hãy đợi tới khi gió dịu hẳn, cây đứng yên và không còn sấm chớp dồn dập rồi mới lên xe. Đoạn đường ngay sau giông vẫn còn nhiều rủi ro:
- Cành cây gãy còn mắc trên tán. Nhìn lên trước khi đi qua dưới hàng cây, những cành treo lơ lửng có thể rơi bất cứ lúc nào.
- Dây điện đứt hoặc võng thấp. Tuyệt đối không chạm vào, không cho xe cán qua, quay đầu tìm đường khác.
- Lá, cát, mảnh vỡ trên mặt đường. Mặt đường trơn hơn bình thường, phanh sớm và nhẹ.
- Đoạn đường ngập. Nếu nước đã dâng, đọc thêm bài đường ngập sau mưa lớn ở Hà Nội để quyết định có nên đi qua hay không.
Nếu có người bị thương hoặc cây đổ chắn ngang đường, ưu tiên gọi cấp cứu và báo cơ quan chức năng trước, theo hướng dẫn trong bài gọi số khẩn cấp nào khi gặp sự cố trên đường.
Xe thuê sau cơn giông: kiểm tra nhanh và báo cửa hàng
Trước khi chạy tiếp, dành một phút nhìn lại chiếc xe: gương có bị lệch không, phanh trước và sau còn ăn đều không, đèn còn sáng không, có tiếng lạ khi nổ máy không. Nếu xe bị đổ trong lúc bạn trú, hoặc bị cành cây quẹt vào, chụp vài tấm ảnh rõ vết và nhắn cho cửa hàng trước khi tự xử lý. Nếu xe không chạy được, việc đổi xe hay hỗ trợ nhận xe chỉ diễn ra trong giờ mở cửa từ 09:00 đến 21:00, và thời gian, chi phí cần được xác nhận trước. Những kinh nghiệm trú mưa nói chung có thêm trong bài chạy xe máy khi mưa lớn ở Hà Nội.
Gặp giông khi đang chạy xe, hãy nhớ ba việc: giảm tốc và rời làn sớm, trú trong công trình kiên cố thay vì dưới gốc cây hay biển quảng cáo, và chỉ đi tiếp khi gió đã dịu. Các tình huống khác khi xe thuê gặp trục trặc được tập hợp ở mục sự cố khi thuê xe, còn mọi kinh nghiệm thuê và sử dụng xe máy ở Hà Nội nằm trong chuyên mục thuê xe.