Khi dẫn bạn nước ngoài đi chơi bằng xe máy ở Hà Nội, phần khó nhất không nằm ở chỗ chọn quán phở hay điểm chụp ảnh, mà ở mười phút đầu tiên bạn ấy cầm lái giữa dòng xe. Lần đầu nghe tiếng còi dồn dập, thấy xe máy ùa ra từ ngõ, phản xạ đầu tiên của nhiều người là phanh gấp. Bài này dành cho bạn, người Việt đang chuẩn bị đón bạn bè, đồng nghiệp hay người thân từ nước ngoài: chọn xe thế nào cho bạn dễ lái, và trước khi lăn bánh nên dặn những gì.
Trước khi dẫn bạn nước ngoài đi chơi bằng xe máy: quyết định ai cầm lái
Câu hỏi đầu tiên không phải thuê xe gì, mà là bạn ấy có nên tự lái hay không. Có ba cách đi, mỗi cách hợp với một kiểu khách:
- Bạn chở, khách ngồi sau. Hợp với người chưa từng đi xe máy, người chỉ ở Hà Nội một hai ngày, hoặc người chưa có giấy phép lái xe phù hợp.
- Mỗi người một xe, bạn đi trước dẫn đường. Hợp với khách đã quen xe máy ở nước mình, có giấy tờ đầy đủ và muốn tự do dừng chụp ảnh.
- Bắt đầu bằng ngồi sau, sau đó mới tự lái. Buổi đầu khách ngồi sau quan sát nhịp đường, buổi sau mới cầm lái trên tuyến đã quen.
Chuyện giấy phép cần làm rõ trước khi thuê, không phải lúc đã ra đường. Bằng lái do nước ngoài cấp không phải lúc nào cũng dùng được ở Việt Nam, và quy định khác nhau tùy loại giấy. Hãy cùng bạn đọc kỹ bài bằng lái được cấp ở nước ngoài có dùng được không để biết bạn ấy thuộc trường hợp nào. Nếu chưa chắc, chọn cách bạn chở là an toàn nhất cho cả hai.
Chọn xe dễ lái cho bạn nước ngoài
Phần lớn khách quốc tế quen lái ô tô số tự động hoặc xe tay ga, ít người từng đi xe số có côn chân. Vì vậy xe tay ga gần như luôn là lựa chọn đúng cho người mới đến:
- Xe tay ga cỡ nhỏ, nhẹ như Honda Vision. Không phải lo sang số, dắt xe hay quay đầu trong ngõ phố cổ đều nhẹ tay.
- Xe tay ga lớn hơn như Honda Air Blade. Hợp với người cao to hoặc đã quen xe máy, muốn xe đầm hơn khi qua cầu Nhật Tân hay chạy đường đê.
- Xe số như Honda Wave. Chỉ nên giao cho người đã thật sự biết lái xe số. Đừng để bạn tập sang số giữa phố Hàng Bông lúc năm giờ chiều.
Khi nhận xe, để chính bạn ấy ngồi thử: hai chân chạm đất, với tay tới phanh thoải mái, gương chỉnh đúng tầm mắt. Mũ bảo hiểm cần vừa đầu và cài quai chắc, chi tiết xem bài mũ bảo hiểm cho người thuê xe quốc tế.
Dặn bạn về nhịp dòng xe Hà Nội
Điều khó giải thích nhất với người nước ngoài là giao thông Hà Nội có nhịp riêng. Vài câu dặn nên nói trước, bằng ngôn ngữ đơn giản:
- Đi đều, đoán được. Người xung quanh tránh bạn dựa trên việc đoán bạn sẽ đi tiếp thẳng. Đột ngột phanh, đổi hướng hay dừng giữa đường mới là nguy hiểm, chứ đi chậm thì không sao.
- Nhìn phía trước là chính. Ở Hà Nội, người phía sau tự canh khoảng cách với bạn. Việc của bạn ấy là giữ mắt về phía trước và hai bên, không quay đầu ra sau quá lâu.
- Giữ làn bên phải, nhường xe to. Ô tô, xe buýt trên các trục như Trần Hưng Đạo hay Nguyễn Chí Thanh cần nhiều chỗ, nhường sớm để không bị ép.
- Rẽ trái đi chậm, rẽ phải sát lề. Bật xi nhan sớm hơn họ nghĩ là cần.
Một mẹo nhỏ: dặn bạn đi sát sau xe của bạn, cách một hai thân xe, và làm đúng những gì bạn làm.
Tiếng còi xe: giải thích để bạn không giật mình
Với nhiều khách phương Tây, bấm còi là hành động tức giận. Ở Hà Nội, còi thường chỉ có nghĩa là “tôi đang ở đây” hoặc “tôi chuẩn bị vượt”. Không được giải thích trước, bạn ấy sẽ giật mình phanh hoặc lách sang bên, đúng phản ứng dễ gây va chạm nhất.
Hãy dặn rõ: nghe còi phía sau thì giữ nguyên hướng và tốc độ, xe kia sẽ tự vượt. Bạn ấy cũng nên dùng còi ngắn khi đi qua ngõ hẹp, khúc cua khuất hay lúc chuẩn bị vượt xe đạp. Phần quy định chung về đèn và còi có trong bài đèn tín hiệu và còi xe máy theo quy định, bạn có thể tóm tắt lại cho bạn mình.
Qua ngã tư và vòng xuyến đông
Ngã tư đông là nơi khách nước ngoài căng thẳng nhất. Trước khi đến những điểm như vòng xuyến Cửa Nam hay nút Ô Chợ Dừa, hãy dừng lại ở chỗ vắng và nói trước cách đi:
- Vào vòng xuyến chậm, không dừng giữa vòng, đi theo dòng xe rồi tách ra ở lối mình cần.
- Ở ngã tư có đèn, chú ý cả xe máy vượt đèn từ hai bên khi vừa chuyển xanh. Đèn xanh rồi vẫn chờ một nhịp nhìn trái phải.
- Nếu lỡ lối rẽ, cứ đi tiếp rồi quay lại sau. Không phanh gấp hay cắt ngang dòng xe để kịp rẽ.
Nếu bạn ấy vẫn lo, hãy thiết kế lộ trình tránh các nút lớn trong buổi đầu. Tham khảo cung nội thành cho người mới chạy lần đầu để có tuyến vắng hơn.
Lên kế hoạch buổi đi chơi đầu tiên
Buổi đầu nên ngắn và dễ. Một gợi ý thực tế: xuất phát buổi sáng sớm cuối tuần, khi phố quanh hồ Hoàn Kiếm và đường Thanh Niên còn thưa xe, chạy vòng hồ Tây ghé chùa Trấn Quốc, rồi về ăn sáng.
Vài việc nên làm trước khi xuất phát:
- Thống nhất điểm hẹn dự phòng. Nếu lạc nhau, cả hai cùng quay về một địa điểm dễ nhận ra, ví dụ cổng chùa Trấn Quốc hay một quán cà phê đã ghé.
- Chia sẻ vị trí trên điện thoại. Bạn ấy để điện thoại trong túi, không cầm bản đồ khi đang chạy.
- Tránh giờ cao điểm và trời mưa. Mặt đường ướt, áo mưa che tầm nhìn là thử thách quá lớn cho người mới đến.
- Lưu địa chỉ chỗ ở bằng tiếng Việt. Tấm ảnh chụp địa chỉ có ích hơn cố phát âm khi hỏi đường.
Cuối buổi, hỏi lại bạn ấy thấy chỗ nào khó. Không nên ép bạn mình tự lái chỉ vì đã thuê xe.
Tóm lại
Dẫn bạn bè quốc tế đi chơi Hà Nội bằng xe máy sẽ là kỷ niệm đẹp nếu bạn chuẩn bị đúng ba việc: chọn xe tay ga dễ lái, nói trước về nhịp đường và tiếng còi, và thiết kế buổi đầu ngắn, tránh ngã tư lớn. Các lựa chọn thuê xe cho từng nhóm người khác nhau được tổng hợp tại mục thuê xe theo đối tượng, còn toàn bộ hướng dẫn thuê xe máy ở Hà Nội nằm trong chuyên mục thuê xe.