Đợt rét đậm cuối tháng mười hai ở Hà Nội có những sáng chỉ tám độ, xe máy để ngoài đường một đêm thành một khối lạnh buốt, và ghé nhận xe lúc đó là trải nghiệm khác hẳn ngày thường. Nhận xe máy thuê ngày rét đậm có ba điểm cần để ý hơn so với ngày nắng: máy đề nổ chậm hơn khi nguội, tay phanh và tay ga bị cứng do lạnh, còn kính gương thì phủ một lớp hơi nước. Không điểm nào trong ba cái đó là lỗi xe, nhưng nếu không biết trước, bạn dễ nhầm chúng với hư hỏng thật và mất thời gian đổi xe vô ích. Bài này giúp bạn phân biệt giữa hiện tượng trời lạnh và lỗi xe, kèm vài mẹo khởi động và chạy xe an toàn trong sáng rét.
Đề nổ chậm hơn: đâu là bình thường của ngày lạnh
Máy nguội dưới mười độ, hỗn hợp xăng hơi khó bốc, dầu cũng quánh lại, nên xe đề vài nhịp mới nổ là chuyện thường, kể cả xe khỏe. Điểm cần phân biệt nằm ở chất lượng tiếng nổ sau khi đã bén lửa, không nằm ở số lần đề.
Khi nào là chuyện của trời lạnh
Đề hai ba lần mới nổ, nổ xong chạy gắt chừng một phút rồi ổn định, đề quay đều và mạnh trong từng nhịp: tất cả chỉ nói lên xe đang nguội sâu. Cách làm đúng là bóp nhẹ ga nhịp đầu khi đề, để máy chạy không tải chốc lát rồi mới đi, thay vì đề liên tục mười lần hay vặn ga lên cao cho máy gào lên. Đề quá nhiều lúc lạnh làm ốp bugi và rút ắc quy, thứ bạn không muốn xảy ra trên xe thuê giữa mùa rét.
Khi nào là lỗi xe thật
Tiếng đề yếu dần, quay chậm dần và nghe ù ù nhỏ dần là ắc quy yếu, lỗi hay gặp và nên đổi xe hoặc nhờ thay ngay. Đề đều mà không tơ xăng, máy không hề có dấu hiệu bén lửa sau năm bảy lần, có thể bugi hoặc bơm xăng có vấn đề. Những dấu hiệu này đúng với cả ngày thường, nhưng trời lạnh khiến chúng lộ rõ hơn, nên hãy nói trực tiếp với nhân viên để họ xử lý tại chỗ thay vì bạn lấy xe đi rồi mới gọi lại.
Tay phanh, tay ga và dây ga cứng khi lạnh
Cảm giác bóp tay phanh buổi sáng rét khác rõ so với buổi trưa: hơi nặng và đơ hơn chút là do dầu phanh và cáp ga bị co lại, chạy được vài cây số thì ấm lên và trở lại bình thường. Nhưng có hai ranh giới nên biết để khỏi nhầm lẫn.
Thứ nhất, tay phanh nặng hơn một chút nhưng vẫn ăn chắc, nhả ra quay về vị trí, là hiện tượng lạnh chấp nhận được. Thứ hai, tay phanh bóp xuống mềm oặt không giữ được xe, hoặc nhả ra không trở về, là lỗi thật cần xem ngay, không liên quan gì tới thời tiết. Cách thử nhanh: lăn xe tới lui trong sân rồi bóp phanh một nhịp, xe phải ghì ngay.
Tay ga cũng vậy: vặn ga thấy gợn cứng nhưng lên đều thì chỉ là cáp đang lạnh; vặn ga bị kẹt từng nấc hoặc nhả ga mà vòng máy tụt xuống chậm bất thường thì nên nhờ kiểm tra. Kỹ thuật viên chỉnh cáp ga trong vài phút, nhanh hơn nhiều so với bạn phát hiện giữa phố lúc sương mù.
Sương sớm, kính gương mờ và tầm nhìn
Sáng rét ở Hà Nội thường kèm sương mù nhẹ, nhất là gần sông Hồng và các đoạn trống ở Long Biên, Gia Lâm. Kính gương xe để ngoài đêm sẽ phủ một lớp hơi nước mỏng, lau tay không sạch mà còn loang. Nếu xe có kèm khăn lau hoặc bạn mang theo khăn giấy, lau gương trước khi lăn bánh, vì gương mờ ở dòng xe đông là nguy hiểm thật sự, không phải phiền toái nhỏ.
Mặt đường buổi sáng rét còn ẩm sương, nhất là vạch sơn trắng, nắp cống và các miếng vá nhựa đường: chúng trơn hơn ngày nắng. Khi chạy thử quanh cửa hàng, chú ý phanh nhẹ một nhịp trên đoạn có sơn đường để cảm nhận độ bám. Đi chậm hơn thường lệ trong mười lăm phút đầu và giữ khoảng cách lớn hơn với xe phía trước là thói quen đáng có trong ngày sương.
Checklist khi nhận xe máy thuê ngày rét đậm
- Đề thử ngay tại quầy, chấp nhận đề vài nhịp, nhưng nghe tiếng đề có đều và mạnh không.
- Để máy chạy không tải chừng một phút, nghe tiếng ổn định lại rồi mới đi.
- Bóp thử hai phanh, thử tay ga lên đều, lau sạch gương trước khi rời cửa hàng.
- Xin hoặc tự mang găng tay giữ ấm, vì tay cóng làm bóp phanh yếu hơn bạn tưởng.
- Chụp lại đồng hồ số km và tình trạng xe như mọi ngày, rét không loại trừ bước này.
Hỏi cửa hàng gì trước khi nhận trong đợt rét
Hai câu hỏi xứng đáng nhắn trước một ngày. Một, xe có để trong nhà hoặc có chỗ che không: xe để trong ấm đề dễ hơn nhiều xe phơi cả đêm ngoài trời. Hai, nếu sáng đó xe không nổ hoặc ắc quy yếu, cửa hàng hỗ trợ thế nào và trong khung giờ nào: biết trước giúp bạn khỏi hoảng khi đứng trước một chiếc xe im lìm lúc bảy giờ sáng.
Cửa hàng mở 09:00-21:00 nên nếu lịch trình của bạn cần xe sớm hơn, hãy chốt trước hôm liền, vì nhận xe ngoài khung giờ không thực hiện được. Các bước kiểm tra xe chuẩn trong mọi thời tiết nằm trong trang nhận xe & trả xe; nếu đang tính thuê dài ngày trong mùa lạnh, trang thuê xe máy theo tháng có những điều đáng biết, và tổng quan các dòng xe cho thuê nằm trong trang chủ đề thuê xe máy.