Xe số phổ thông như Wave hay Sirius có ba bộ phận mà xe tay ga không có, và cả ba đều đáng thử trước khi nhận: cần số, dây xích và côn tự động. Với người quen xe ga rồi lần đầu mượn xe số, kiểm tra xe số khi thuê cũng là lúc làm quen lại cách vào số đúng, thay vì phát hiện giữa đường rằng cần số kẹt hay xích chùng quá mức. Bài viết này mô tả đúng trình tự thử từng bộ phận ngay tại cửa hàng, kèm các dấu hiệu nên đề nghị nhân viên chỉnh hoặc đổi xe, dành cho khách thuê xe số ở Hà Nội.
Kiểm tra xe số khi thuê: trình tự ba bước trong năm phút
Trình tự chuẩn gồm ba bước theo thứ tự: thử cần số với xe đứng yên, soi dây xích khi bánh sau được quay, rồi nổ máy và cảm nhận côn tự động ở vòng chạy thử ngắn. Làm theo thứ tự này vì mỗi bước tựa lên kết quả của bước trước: cần số vào được thì mới nổ máy chạy thử được, và côn ăn có ổn không thì mới dám ga lên số cao.
Bước một: nhấn cần số từ số một đến số bốn rồi về số không
Với xe đứng yên, chống chân chống giữa cho xe đứng thẳng, sau đó dùng mũi chân nhấn cần số từng cấp: xuống số không từ vị trí nghỉ, rồi móc lên số một, tiếp số hai, ba, bốn, rồi nhấn ngược về số không. Ba điều cần cảm nhận qua bàn chân: độ ròng của mỗi cấp số, lực nhấn cần thiết, và tiếng kêu khi vào số. Cần số khỏe là mỗi cấp vào rõ ràng, có cảm giác tách cạch nhẹ, không bị lọt giữa hai cấp, và về số không dễ dàng.
Hai dấu hiệu đáng báo ngay: một là cần số nhấn hẫng hoặc lọt ra khỏi rãnh, nghĩa là bộ cam hoặc lò xo cần số đã mòn; hai là vào số phải nhấn rất mạnh hoặc nghe tiếng “lục cục” khô kèn, có thể bánh răng hoặc móng câu đã có vấn đề. Với xe số cho thuê từng qua nhiều tay, cần số hơi nặng là phổ biến, nhưng lọt cấp hoặc hẫng hoàn toàn thì không nên nhận.
Bước hai: soi dây xích và độ chùng
Xích truyền lực giữa hộp số và bánh sau là bộ phận chịu mòn nhất trên xe số, và cũng là bộ phận kiểm tra được bằng mắt. Xoay bánh sau bằng tay hoặc đẩy xe tiến từng đoạn, quan sát đoạn xích phía trên: xích khỏe chạy đều, mắt xích liền nhau, không bị cứng ở từng mắt khi vòng qua đĩa. Dây xích khô rít, gỉ sét hoặc bị cứng cục tại vài mắt sẽ gây tiếng rè và giật khi ga lên.
Về độ chùng, ấn nhẹ đoạn xích giữa hai đĩa: xích đúng cỡ lún xuống khoảng hai ba phân tùy xe. Xích chùng lủng lẳng, gần chạm lốp là quá mức, cần thợ chỉnh ngay vì xích chùng dễ văng hoặc cuốn vào đĩa khi chạy; xích căng quá lại làm cứng bánh sau và mòn bi trong. Nhìn luôn đĩa sau: răng đĩa đều, không nhọn lẹm như răng cưa mòn là đạt.
Bước ba: cảm nhận côn tự động khi chạy thử
Xe số phổ thông cho thuê hầu hết dùng côn tự động trong dầu, nên cảm nhận côn nằm ở hai điểm: khi đề máy ở số không và khi ga lên từ số một. Nổ máy, nghe máy nổ đều ở số không, sau đó vào số một và cho xe lăn chậm: côn tự động khỏe là xe bò êm, không bị giật, và tăng ga thì xe tăng tốc ngay. Nếu vào số một mà xe có dấu hiệu tự nhích tới dù ga rất nhẹ, hoặc nghe tiếng máy gằn không chịu tải, côn đang ăn kém.
Trong vòng chạy thử, ga lên số hai, ba ở đoạn vắng và để ý hai cảm giác: xe có giật khi vừa vào số không, và nhả ga về có bị đập lại nặng nề không. Xe số khỏe chuyển mượt giữa các số, máy đều, không có tiếng rè lục cục từ phía xích khi thay đổi tải. Nếu xe giật mạnh mỗi lần vào số, đề nghị cửa hàng xem lại dầu côn hoặc điều chỉnh; nếu vẫn không ổn, đổi xe khác.
Ba dấu hiệu nên đổi xe, ba dấu hiệu chỉ cần chỉnh
Tóm lại theo mức độ, ba tình huống chỉ cần nhân viên chỉnh nhanh: xích hơi chùng hoặc hơi căng, cần số nặng nhưng vẫn vào đúng từng cấp, và tiếng rè nhẹ do xích khô cần thêm dầu. Ba tình huống nên đề nghị đổi xe: cần số lọt cấp hoặc hẫng, mắt xích cứng cục hoặc đĩa mòn răng rõ, và côn ăn kém làm xe giật khi vào số. Phân biệt rõ hai nhóm giúp bạn nói chuyện với cửa hàng thẳng thắn mà không phiền lòng.
Với xe số, thêm một thói quen nhỏ giữa kỳ thuê: ghé qua cửa hàng nhờ tra dầu xích sau những ngày mưa hoặc đi đường bụi, vì xích chạy ướt và bụi bám sẽ mòn nhanh hơn hẳn. Đây là việc nhanh, giữ được tuổi thọ xích và không phát sinh tranh chấp gì khi trả xe.
Trước khi rời cửa hàng
Cùng với ba bộ phanh, lốp và đèn như mọi lần nhận xe, hãy chắc rằng mình đã làm một vòng chạy thử đủ dài với xe số: vào số, lên số, về số và phanh cả bốn cấp, vì chỉ khi nào tay chân đã hợp với cần số của chính con xe này thì bạn mới nên mang nó ra phố. Ghi lại trong biên bản mọi bất thường đã được cửa hàng hứa chỉnh, và giữ tấm ảnh con xe chụp lúc nhận.
Các điểm nên ghi khi nhận và trả xe nằm trong trang nhận xe & trả xe; nếu xe gặp trục trặc giữa kỳ, hướng dẫn xử lý từng tình huống nằm trong phần sự cố khi thuê xe. Với khách quen xe ga lần đầu thuê xe số ở Hà Nội, các bước chuẩn bị giấy tờ tóm tắt trong phần thủ tục thuê xe máy, còn tổng quan các dòng xe số và xe ga cho thuê nằm trong trang chủ đề thuê xe máy của chúng tôi.
Chốt lại: năm phút cho ba bộ phận đặc thù
Cần số, xích và côn tự động là ba điểm khác biệt lớn nhất giữa xe số và xe ga, và cả ba đều có thể thử sạch sẽ trong năm phút tại cửa hàng. Nhấn cần số qua đủ các cấp rồi về số không, soi độ chùng và mắt xích, rồi một vòng chạy thử cảm nhận côn: làm đủ cả ba, bạn không chỉ nhận một chiếc xe số khỏe mà còn tự tin tay hơn khi rời sân.