Đi ngoại thành Hà Nội bằng xe máy thuê một ngày về Ba Vì hoặc Sóc Sơn, bạn trở về cùng xe đầy bụi bùn đất. Nếu xe thuê lấm bùn trước khi trả, đừng vội lo, công thức rất ngắn: lau sơ phần bẩn lớn, chụp ảnh trước và sau khi lau, rồi nhắn cửa hàng một tin. Bài này đi từng bước và chỉ cả những điều nên tránh, từ việc xịt nước cho tới việc chà mạnh lên sơn.
Xe thuê lấm bùn trước khi trả: vì sao không đáng lo
Trước hết, cần tách hai khái niệm mà cửa hàng nào cũng tách khi nhận xe: bụi bẩn và hư hỏng. Bụi, bùn khô, cát là vết bẩn tạm thời, tắm rửa sạch là hết, không thuộc diện chịu trách nhiệm. Ngược lại, vết xước, móp, nứt, rách là hư hỏng thật sự, và đây mới là thứ cần đối chiếu lúc nhận và lúc trả. Vậy nên một chiếc xe phủ bụi sau chuyến đi ngoại thành hoàn toàn bình thường, miễn là bên dưới lớp bụi không có vết mới.
Điều đáng lo không phải là xe bẩn, mà là bụi che mất tầm nhìn của người kiểm tra. Một vết trầy mới bên hông có thể bị nhầm lẫn trong lớp bùn, hoặc ngược lại, một vết bẩn lâu ngày bị tưởng là trầy sơn. Vì lý do đó, lau sơ và chụp ảnh không phải để đẹp xe, mà để cả hai bên thấy rõ cùng một tình trạng xe.
Lau sơ thế nào là đủ
Lau sơ nghĩa là xử lý phần bẩn lớn, không phải rửa sạch như mới. Ba việc là đủ. Một, dùng khăn ẩm hoặc giẻ lau những mảng bùn ướt còn dính ở chắn bùn, ốp hai bên và gương, để khỏi rớt bùn ra sàn cửa hàng khi kéo xe. Hai, phủi bụi khô ở lốc, yên và hông xe bằng khăn mềm hoặc chổi nhẹ. Ba, lau mặt đồng hồ và cụm khóa, hai chỗ có ánh kim dễ nhìn kỹ.
Điều cần tránh: không xịt nước trực tiếp lên xe máy, đặc biệt không xịt vào lốc, ổ khóa, cụm điện và màn hình đồng hồ, vì nước thẩm vào các khe là nguyên nhân của rỉ tiếp xúc. Cũng không dùng vật cứng, giẻ ráp để chà mạnh một vết bẩn cứng đầu, vì chính lực chà đó tạo ra vết trầy thật trên lớp sơn. Một lớp bùn không lau hết vẫn ổn hơn một lớp sơn bị chà trầy.
Nếu gần cửa hàng có tiệm rửa xe, rửa nhẹ bên ngoài cũng được, nhưng nên nói rõ với người rửa là xe thuê và cần tránh xịt mạnh vào lốc. Nhiều tiệm quen tay xịt rất mạnh, và với xe thuê cũ, nước vào được nhiều khe hơn xe mới.
Chụp ảnh trước và sau khi lau: hai bộ ảnh làm bằng chứng
Trước khi lau, chụp một bộ ảnh trạng thái xe đang bẩn: chụp tổng thể hai bên, chụp riêng các mảng bùn lớn, và chụp luôn biển số. Sau khi lau, chụp bộ thứ hai ở cùng các góc, cộng thêm cận cảnh những chỗ mà sau khi lau bạn thấy có vết gì khả nghi, để phân biệt đó là vết xước sẵn có đã ghi trong biên nhận hay là vết mới.
Hai bộ ảnh này có ba tác dụng. Một, cho thấy vết trầy nào cũng có trước chuyến đi, nếu bạn đã chụp ảnh lúc nhận xe. Hai, cho thấy bụi chỉ là bụi: sau khi lau, lớp sơn bên dưới nguyên vẹn. Ba, giúp cuộc kiểm tra lúc trả nhanh hơn nhiều, vì nhân viên nhìn ảnh là hiểu ngay thay vì phải đoán mò giữa lớp bùn. Trình tự nhận xe và bộ ảnh cần chụp lúc nhận nằm trong mục nhận xe và trả xe, đây chính là nửa trước của quy trình mà bài này là nửa sau.
Nhắn báo cửa hàng một tin trước khi đến
Trước khi kéo xe tới cửa hàng, gửi một tin nhắn ngắn: “Em vừa đi Ba Vì về, xe còn bùn ở chắn và hông, em đã lau sơ rồi, tới mai em trả xe cho anh kiểm tra nhé”. Một tin như vậy không phải để xin phép, mà để nhân viên không ngạc nhiên khi thấy xe chưa sạch, và chủ động chuẩn bị khăn hoặc khu vực kiểm tra phù hợp. Cửa hàng nhận xe trả trong giờ làm việc từ 09:00 đến 21:00, nên sắp giờ trả xe trong khung này để có đủ thời gian kiểm tra thoải mái cho cả hai bên.
Tin nhắn còn có một tác dụng khác: nó ghi lại mốc thời gian bạn đã báo về tình trạng xe, và giữ cho câu chuyện về bùn bụi là một câu chuyện ngắn, không phải một tranh luận lúc đứng ở cửa hàng giữa trưa nắng.
Sau chuyến ngoại thành: kiểm tra nhanh ba điểm hay bị bỏ qua
Bụi bùn thường đi cùng vài hư hỏng nhỏ mà khách hay bỏ qua, nên trước khi lau, đi một vòng quanh xe theo ba điểm. Một, chắn bùn và càng phuộc: nhìn xem có vết nứt hay ốc lỏng do đâm ổ gà lớn không. Hai, lốp: soi hai lốp có dị vật cắm, và bơm nếu non hơi, vì lốp non sau chuyến dài còn nguy hơn bụi. Ba, gương và tay lái: thử xem gương còn chắc không sau nhiều lần xe rung mạnh. Nếu phát hiện vấn đề thật sự, đây là lúc báo, đừng chờ tới lúc trả. Cách xử lý các sự cố trên đường nằm trong mục sự cố khi đi xe thuê, còn quy định về báo hỏng và hỗ trợ nằm trong thủ tục thuê xe.
Làm hết phần trên thì lúc trả xe, việc duy nhất còn lại là mở hai bộ ảnh, đối chiếu cùng nhân viên, giao chìa, và chốt tay. Tổng quan dịch vụ cho khách hay đi ngoại thành Hà Nội bằng xe máy thuê nằm ở trang thuê xe máy. Một chiếc xe lấm bụi được lau sơ và chụp ảnh tử tế sẽ luôn được trả nhẹ nhàng hơn một chiếc xe sạch nhưng không có lấy một tấm ảnh.