Giữa tháng Mười Hai ở Hà Nội, sương trắng buổi sáng có thể làm nhiệt độ tụt xuống mười độ, và gió thổi qua người khi ngồi trên yên xe còn lạnh hơn con số nhiệt kế báo. Với khách quốc tế mới tới, câu hỏi thực tế nhất là mặc gì đi xe máy mùa đông để vừa ấm vừa vẫn lái chắc tay, vì cái lạnh ẩm của miền Bắc khác hẳn kiểu lạnh khô ở châu Âu. Bài viết này gợi ý cách xếp lớp áo, chọn găng tay và khăn, cùng vài thói quen giữ ấm cho người mới tự lái ở Hà Nội.
Mặc gì đi xe máy mùa đông: nguyên tắc xếp lớp
Trước khi đi mua gì, hãy nhớ quy tắc lõi của việc giữ ấm khi chạy xe: nhiều lớp mỏng giữ ấm tốt hơn một lớp dày, vì khoảng không khí giữa các lớp chính là lớp chắn gió thật sự. Một bộ hợp lý gồm ba lớp: lớp trong thấm mồ hôi, lớp giữa giữ nhiệt, lớp ngoài chắn gió.
Lớp trong nên là áo cotton hoặc áo thể thao mỏng, ôm nhẹ người để không bị xô dồn khi mặc thêm. Lớp giữa là áo len mỏng hoặc áo khoác dạ, chọn loại vừa người vì lớp dày cộm sẽ làm tay bạn khó xoay khi đánh lái. Lớp ngoài là áo gió có mũ hoặc áo mưa hai dụng: cả hai đều cản được dòng gió thổi ngang trên đường Nguyễn Văn Cừ hay các cầu vượt lớn, nơi gió mạnh hơn hẳn trong phố nhỏ.
Với quần, một chiếc quần jeans thường không đủ, nhưng nếu bạn chưa chắc ở lâu thì chưa cần đầu tư quần chuyên dụng: mặc một chiếc quần legging mỏng hoặc quần mặc trong bên trong là đã khác hẳn. Quan trọng là mắt cá chân và cổ chân không hở, vì gió lùa vào khe giữa ống quần và giày là lý do nhiều người về nhà với hai chân tê cứng.
Đi xe máy trời lạnh Hà Nội: găng tay, khăn và mũ bảo hiểm
Tay là bộ phận chịu gió trực tiếp nhất trên tay lái. Găng tay nên dày ở mu bàn tay nhưng mỏng ở lòng bàn tay để bạn vẫn cảm nhận được phanh và ga: găng giữ nhiệt loại dày hoặc găng da đều được, miễn là khi bóp phanh bạn vẫn bóp được tận đầu ngón. Khăn cổ quấn cao kín cổ áo, dài đủ kéo lên che mũi khi đi qua cầu lớn, là món rẻ nhất mà hiệu quả nhất trong cả bộ đồ lạnh.
Mũ bảo hiểm che tai hoặc đội một chiếc mũ len mỏng bên trong là cách giữ nhiệt cho đầu, nơi thải nhiệt nhanh nhất. Kính mũ hay kính chuyên dụng giúp mắt không cay vì gió, nhất là khi ra đường lúc sáu giờ sáng. Đi tất dài thay tất ngắn, và giày kín mũi luôn thắng dép dù trời có nắng.
Buổi sáng sớm và buổi tối: hai khung giờ cần che gió kỹ nhất
Mùa đông Hà Nội sáng muộn và tối sớm: gần bảy giờ trời vẫn còn tối mờ, và sau năm giờ chiều gió đã lạnh hẳn. Khoảng sáng sớm từ sáu đến tám giờ thường là lúc sương dày nhất, mặt đường ẩm và gió lạnh buốt, nên nếu bạn định đi chơi xa thì nên xuất phát sau khi mặt trời lên đầy.
Với người thuê xe đi làm hoặc đi học theo giờ, hai món đáng đầu tư là mặt nạ giữ nhiệt hoặc chiếc khăn dài phủ kín mặt, và một đôi găng dự phòng để trong cốp. Khi dừng đèn đỏ dài trên các trục lớn, hạ chân chống hai bên và xoay nhẹ vai cổ để máu lưu thông, thay vì rụt cổ chịu lạnh tắc chân.
Một thói quen nhỏ mà hiệu quả: mặc đủ lớp trước khi lên xe thay vì đợi lạnh mới thêm, vì cơ thể giữ nhiệt tốt hơn khi khởi đầu đã ấm. Uống nước ấm và ăn nhẹ trước chuyến đi buổi sáng cũng giúp bạn không run tay khi cầm lái. Tránh rượu bia để “giữ ấm” trước khi chạy xe, vì chúng làm cơ thể mất nhiệt nhanh hơn và làm giảm khả năng lái.
Lái xe máy khi tay tê vì lạnh: xử lý thế nào
Dù mặc kỹ, sau một đoạn dài chạy gió tay vẫn có thể tê. Dấu hiệu cần dừng ngay: bóp phanh mà không chắc cảm giác lực, ngón tay không gập trọn được, hoặc cổ áo bị gió lùa khiến bạn gồng vai liên tục. Khi ấy hãy tấp vào lề an toàn, dựng xe và làm nóng tay vài phút: xoa hai bàn tay vào nhau, ép nhẹ từng ngón, và nhún nhẹ hai chân.
Găng tay ướt vì mưa phùn là nguyên nhân tê nhanh gấp đôi, nên giữ một đôi găng khô trong cốp từ đầu mùa. Nếu hành trình dài, hãy bố trí điểm dừng ấm giữa chừng: một quán trà sữa hay một quán cà phê trong phố nhỏ vừa là chỗ nghỉ tay, vừa là nơi chờ khung gió lạnh và sương muối giảm bớt.
Trở lại xe thì đi chậm vài cây số đầu cho tay chân ấm dần, và tránh phanh gấp trong lúc bàn tay còn tê. Giữ khoảng cách lớn hơn với xe phía trước vào mùa lạnh cũng là thói quen nên làm mặc định, vì phanh ướt sương và tay tê đều khiến quãng đường dừng dài hơn bình thường.
Trước chuyến đi mùa lạnh: đọc gì để chuẩn bị
Với khách quốc tế lần đầu chạy xe ở Hà Nội vào mùa đông, hai điều đáng chuẩn bị từ trước: xem trước loại xe mình định thuê có chắn gió trước và cốp đủ rộng để đựng lớp áo khi chiều ấm lên, và nhớ mang theo giấy tờ theo hướng dẫn trong phần thuê xe máy cho khách quốc tế. Tổng quan về các dòng xe và thủ tục nằm trong trang chủ đề thuê xe máy, còn kinh nghiệm xử lý sự cố ngoài đường thì có sẵn trong phần sự cố khi thuê xe, đáng đọc trước ngày đi xa.
Chốt lại: ấm từ trong ra ngoài, chắc tay trên đường
Mùa đông ở Hà Nội không ngăn được những chuyến đi, nó chỉ đòi hỏi bạn mặc đúng cách: ba lớp mỏng kín gió, găng tay chắc tay, khăn che cổ mặt, và mũ bảo hiểm ôm gọn. Đi chậm hơn, dừng ấm giữa chừng, và đừng để tay tê mới tìm cách xử lý. Với một bộ đồ xếp lớp gọn trong cốp, bạn hoàn toàn có thể đi từ Long Biên đến những điểm ven Hồ Tây hay các phố cổ ngay giữa tháng lạnh nhất mà vẫn tận hưởng được Hà Nội vào mùa gió bấc.