Hai cụm di tích nổi tiếng nhất Hà Nội nằm cách nhau chưa đầy ba cây số, nhưng xếp thứ tự đi sai thì buổi tham quan sẽ mất cả giờ nghỉ trưa. Nếu bạn tính đi Ba Đình Văn Miếu xe máy trong một buổi, ba câu hỏi đáng trả lời trước khi vỗ máy nổ là: mở đầu bằng Lăng Bác hay Văn Miếu, chạy tuyến nào giữa hai khu cho ít gặp đường một chiều, và nghỉ trưa ở dải phố nào giữa hai điểm. Bài viết này xếp lại trình tự hợp lý cho khách quốc tế tự lái xe máy thuê, kèm các lưu ý gửi xe và quy định giữ gìn khu di tích.
Đi Ba Đình Văn Miếu xe máy: vì sao thứ tự đi quyết định cả buổi
Điểm mấu chốt là giờ mở cửa của hai nơi không giống nhau. Khu Lăng Chủ tịch thường chỉ đón khách trong khung buổi sáng và đầu giờ trưa, trong khi Văn Miếu - Quốc Tử Giám mở cả ngày đến chiều muộn. Vì vậy trình tự an toàn cho đại đa số người là dậy sớm, ghé Lăng Bác trước khi khách đông và trời nóng lên, chạy chặng ngắn sang Văn Miếu trong khung giữa trưa, ăn trưa quanh khu đó rồi dạo tiếp buổi chiều. Chiều ngược lại, đi Văn Miếu trước rồi quay lại Lăng Bác sau trưa, gần như chắc chắn sẽ gặp cửa đã nghỉ đón.
Trình tự sáng sớm cũng nhạy với ngày trong tuần: khung cuối tuần và ngày lễ, hàng khách vào Lăng Bác dài hơn hẳn, nên những ngày này nên dịch giờ xuất phát sớm thêm. Ngược lại, nếu sáng có việc trễ, đừng cố rút ngắn bằng cách chạy ẩu giữa hai khu: chấp nhận vào Lăng Bác lúc khách đông vẫn nhanh hơn hẳn so với việc bỏ cả một cụm.
Chặng nối giữa hai khu: đường một chiều và chỗ rẽ
Khu Ba Đình nổi tiếng với hệ thống đường một chiều và nhiều vòng xuyến lớn, nên người mới tự lái nên đi chậm, bám làn phải và đọc biển trước mỗi ngã tư. Tuyến dân dã nhất là men theo trục đường trước Nhà Quốc hội, rẽ theo hướng hồ Tây qua các đường Hai Bà Trưng, Hoàng Hoa Thám hoặc lên đường Đốc Ngữ rồi nối sang khu Văn Miếu theo đường Tôn Đức Thắng. Cả chặng chạy chậm mất khoảng mười đến mười lăm phút, ngắn hơn nhiều so với việc đi vòng theo đại lộ và lại đỡ gặp xe container.
Ba thói quen đáng giữ trên đoạn này: không bám cụm xe buýt ở vòng xuyến, nhường xe từ nhánh phụ trước khi nhập làn, và giữ khoảng cách với taxi dừng đón khách ven đường. Với khách quốc tế chưa quen lái trái tay, hãy đi chậm ở làn ngoài cùng bên phải và chấp nhận bị vượt, thay vì cố giữ tốc độ chung của dòng xe.
Gửi xe quanh Lăng Bác và quanh Văn Miếu
Cả hai khu đều có bãi gửi xe gần cổng chính với người trông trực. Với xe máy thuê, thói quen nên giữ là hỏi giá gửi trước khi giao xe, lấy vé và chụp lại vị trí xe cùng biển số. Mỗi bãi thường đong khách vào giờ cao điểm buổi sáng, nên đến sớm cũng giúp bạn có chỗ để xe sát lối ra vào, đỡ phải di chuyển lúc lấy xe lúc trưa.
Trong khu di tích: quy định đáng biết cho khách quốc tế
Ở Lăng Bác, quy định nghiêm hơn hẳn các điểm du lịch bình thường: trang phục kín vai và đầu gối, không mang đồ cồng kềm, giữ im lặng và không quay phim ở những khu vực cấm. Khách quốc tế cần xuất trình giấy tờ tùy thân tại cổng kiểm soát, nên cầm theo bản gốc thay vì bản chụp trên điện thoại. Lệ vào thăm mua tại cổng bằng tiền mặt hoặc quẹt thẻ tùy quầy; số tiền không lớn nhưng nên chuẩn bị sẵn để khỏi chờ lâu ở quầy.
Sang Văn Miếu, không khí thoải mái hơn nhưng vẫn có mấy điều đáng nhớ: khối kiến trúc cổ cần được giữ nguyên, không dựa tay lên bia đá hoặc lan can, và hỏi phép trước khi chụp cận cảnh các đoàn học sinh đến tế lễ. Khuôn viên có nhiều bóng cây mát, là chỗ nghỉ chân lý tưởng sau chặng trời trưa, nên ghé thẳng vào đây sau khi ăn trưa là nhịp hợp lý.
Nghỉ trưa ở dải phố giữa hai khu
Giữa hai cụm di tích là dải phố nhỏ với nhiều quán phở, bún và quán cơm gia đình phục vụ khách buổi trưa. Chọn quán nào cũng được miễn là để ý hai điều: chỗ gửi xe an toàn và khoảng cách quay lại xe không quá xa. Trưa Hà Nội nóng, nên ghé quán có chỗ ngồi trong nhà, ăn nhẹ và nghỉ đủ nửa tiếng rồi mới dạo tiếp, người mới tự lái sẽ đỡ bị tụt sức giữa buổi chiều.
Sau bữa trưa, nếu còn thời gian, vòng qua Hồ Tây hoặc phố cổ phía về trung tâm đều là các lựa chọn khép buổi đẹp: đường ven hồ thoáng gió, còn phố cổ có cà phê để ngồi đợi nắng dịu rồi mới về. Nếu bạn về muộn, nhớ giữ làn phải trên các trục lớn vì giờ tan tầm của xe hơi thường bắt đầu từ bốn rưỡi chiều.
Chuẩn bị trước buổi chạy: xe, giấy tờ và đồ mang theo
Xe máy thuê cho buổi di tích trung tâm không cần xế lớn, điều quan trọng hơn là đèn, còi, phanh và gương đều ở trạng thái tốt. Nhận xe lúc cửa hàng mở sáng, hãy thử phanh trước và sau ngay tại ngõ, xem đèn và bấm còi, rồi mới lên đường. Cầm theo bản sao giấy tờ thuê xe và giấy phép lái phù hợp quy định cho khách quốc tế; các thông tin này được tóm tắt trong phần thuê xe máy cho khách quốc tế.
Về trang phục, nhóm khách nên thống nhất ngay từ sáng: kín vai, quần dài qua gối, giáp đế bằng để đi bộ nhiều trong khuôn viên. Mũ bảo hiểm full-face cho buổi nóng nghe có vẻ nặng, nhưng quanh Ba Đình nhiều đoạn trống gió và nắng sớm, nên dùng kính mát và khẩu trang vải cũng đỡ được phần bụi đường. Tổng quan các dòng xe và thủ tục thuê nằm trong trang chủ đề thuê xe máy, còn nếu bạn cần đọc kỹ lại quy trình nhận xe trước khi lên đường, xem tiếp phần thủ tục thuê xe máy.
Chốt lại: một buổi, hai cụm di tích, đúng nhịp
Đi Ba Đình Văn Miếu xe máy nửa ngày chỉ hợp lý khi thứ tự đi bám được giờ mở cửa: Lăng Bác buổi sáng khi trời còn mát, chặng nối ngắn qua dải một chiều, Văn Miếu sau trưa khi bóng cây dày, và buổi chiều thong thả ven hồ về trung tâm. Giữ nhịp đó, một buổi của bạn vừa đủ hai cụm di tích lớn nhất Hà Nội mà không bị chạy vội, không bỏ bữa trưa và không rơi vào khung giờ cửa đã đóng.