Trên các trục đường đôi ở Hà Nội, dải phân cách cứng thỉnh thoảng có một khe mở để xe quay đầu. Với người đang đi thẳng giờ cao điểm, đó là chỗ dễ bị bất ngờ nhất: một chiếc xe quay đầu cắt ngang làn ngay trước bánh trước, hoặc xe phía trước đột ngột giảm tốc để chui vào khe. Bài này giải thích vì sao điểm mở dải phân cách nguy hiểm, cách nhận ra sớm, giảm tốc đúng lúc và chọn vị trí trong làn để có đường thoát.
Xe quay đầu cắt ngang làn: hai kiểu tình huống
Ở một khe mở dải phân cách, người đi thẳng thường gặp hai kiểu nguy hiểm:
- Xe từ chiều ngược lại quay đầu sang chiều của bạn. Xe đứng chờ trong khe, rồi lao ra cắt qua làn sát dải phân cách, đôi khi rẽ rộng sang cả làn giữa. Người lái xe đó phải nhìn về phía bạn để chọn khoảng trống, và rất dễ đánh giá sai tốc độ của một chiếc xe máy nhỏ.
- Xe cùng chiều phía trước giảm tốc để quay đầu. Một chiếc ô tô hay xe máy bật xi nhan trái muộn, phanh gấp ở làn trái rồi dừng chờ trong khe. Người đi sau sát đuôi sẽ không kịp phản ứng.
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, Điều 15, coi quay đầu là một dạng chuyển hướng. Người quay đầu phải quan sát, giảm tốc, bật tín hiệu và chỉ được chuyển hướng khi không gây trở ngại, nguy hiểm cho người và phương tiện khác. Luật cấm quay đầu ở nhiều vị trí như phần đường dành cho người đi bộ qua đường, trên cầu, đầu cầu, gầm cầu vượt, đường hẹp, đường dốc và đoạn đường cong khuất tầm nhìn. Nói cách khác, về luật, xe quay đầu phải nhường bạn. Nhưng trên đường, đúng luật chưa chắc đã an toàn, nên người đi thẳng vẫn phải chủ động.
Nhận ra điểm mở từ xa
Khe mở dải phân cách thường lộ ra từ trước vài chục mét nếu bạn nhìn xa thay vì nhìn ngay đuôi xe trước. Các dấu hiệu:
- Dải cây, rào chắn giữa đường bị ngắt quãng, có biển chỉ dẫn hay vạch sơn dẫn vào khe.
- Đầu ô tô hoặc bánh trước xe máy nhô ra khỏi khe, đèn xi nhan đang nháy.
- Xe phía trước ở làn trái giảm tốc, đèn phanh sáng, xi nhan trái bật.
- Đoạn trước cổng chợ, khu chung cư, trường học, nơi nhiều người muốn quay đầu.
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, Điều 12, yêu cầu người lái giảm tốc độ khi tầm nhìn bị hạn chế, khi có tín hiệu xin đường của xe phía trước, và ở khu vực trường học, chợ, nơi tập trung đông người. Một khe mở có xe đang chờ chính là lúc nên áp dụng điều này.
Giảm tốc trước điểm mở, không phải tại điểm mở
Cách làm đơn giản nhất: thấy khe mở có xe chờ thì nhả ga sớm và đặt sẵn ngón tay lên phanh. Khi tốc độ đã thấp từ trước, bạn có thêm thời gian để xem chiếc xe kia định làm gì và đủ quãng để dừng nếu nó lao ra.
Các hướng dẫn kỹ năng lái mô tô quốc tế, như của tổ chức an toàn mô tô Mỹ MSF, đều nhấn mạnh việc quan sát xa, đánh giá rủi ro rồi mới hành động: nhìn đường phía trước, đoán xem ai có thể cắt vào đường đi của mình, và chuẩn bị sẵn cách xử lý. Một chiếc xe đang chờ trong khe với bánh trước hướng ra đường là tín hiệu rõ ràng để làm việc đó.
Đừng tin rằng người kia đã thấy bạn. Cũng đừng bấm còi rồi tăng ga lao qua, vì nếu cả hai cùng tính sai, va chạm sẽ xảy ra ở tốc độ cao hơn.
Chọn vị trí trong làn
Nếu đường có nhiều làn cùng chiều và làn xe máy ở bên phải, việc đi đúng làn của mình đã giữ bạn cách xa khe mở. Với đoạn xe máy và ô tô đi chung:
- Tránh đi sát dải phân cách khi tới gần khe mở, vì đó là đường xe quay đầu lao ra đầu tiên.
- Giữ khoảng cách với xe phía trước ở làn trái; nếu nó phanh để quay đầu, bạn còn chỗ để giảm tốc hoặc tránh sang phải. Cách giữ khoảng cách có ở bài giữ khoảng cách an toàn khi đi xe máy.
- Đừng vượt bên phải một xe đang chậm lại gần khe mở. Xe đó có thể đang dừng để nhường một chiếc xe quay đầu mà bạn không nhìn thấy.
Nếu buộc phải phanh mạnh, giữ xe thẳng và phối hợp cả hai phanh như bài phanh trước và phanh sau: phối hợp thế nào cho an toàn.
Khi chính bạn là người quay đầu
Đổi vai một chút: khi bạn đi xe máy và cần quay đầu ở khe mở, hãy bật xi nhan sớm, giảm tốc dần và nhìn gương trước khi vào làn trái. Dừng hẳn trong khe, chờ khoảng trống đủ rộng ở chiều kia, rồi đi một mạch sang làn bên phải ngoài cùng của chiều mới, thay vì cắt chéo nhiều làn. Kỹ năng quay đầu trong phố có ở bài quay đầu xe máy trong phố. Còn khi gặp xe ngược chiều lấn sang làn mình trên đường hai chiều, xem bài xe đối diện vượt lấn sang làn của mình.
Cho Thuê Xe Máy Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 tới 21:00 tất cả các ngày trong tuần, điện thoại và Zalo 0942 467 674. Trên bảng giá, Honda Wave và Honda Click có giá ngày 150.000 đồng, Honda Vision và Honda Air Blade có giá ngày 200.000 đồng; tiền cọc tùy dòng xe và được xác nhận trực tiếp khi đặt.
Các bài khác về kỹ năng lái có ở mục kỹ năng lái cơ bản, còn mẹo đi đường nói chung ở chuyên mục kỹ năng.