Khách du lịch và người mới chuyển đến hay hỏi tiệm một câu: tháng mình sang thì đi xe máy có ổn không. Câu trả lời nằm ở thời tiết Hà Nội từng tháng, vì thành phố này có các mùa khá rõ, mỗi mùa gây một kiểu khó riêng cho người cầm lái: gió buốt mùa đông, đường trơn ngày nồm, nắng hắt từ mặt nhựa, mưa giông ập xuống đúng giờ tan tầm. Bài này đi lần lượt qua các tháng trong năm, mô tả kiểu thời tiết thường gặp và việc nên chuẩn bị, để bạn chọn thời điểm thuê xe và sắp lịch đi cho hợp.
Lưu ý: đây là kiểu thời tiết “thường gặp”, không phải dự báo. Mỗi năm một khác, có năm rét đến muộn, có năm nồm kéo dài, nên lịch dưới đây chỉ để định hướng.
Thời tiết Hà Nội từng tháng: bức tranh chung
Có thể chia năm thành năm giai đoạn, ranh giới thường xê dịch vài tuần tùy năm:
| Giai đoạn | Kiểu thời tiết thường gặp | Đi xe máy |
|---|---|---|
| Tháng Mười Hai đến tháng Hai | Rét theo từng đợt gió mùa, hanh hoặc mưa phùn | Cần đồ ấm, cẩn thận sương sớm |
| Tháng Hai đến tháng Tư | Nồm ẩm, mưa phùn, ấm dần | Đường trơn, kính mũ dễ mờ |
| Tháng Năm đến tháng Tám | Nắng nóng, mưa giông | Tránh trưa, mang áo mưa |
| Tháng Bảy đến tháng Chín | Mưa lớn, ảnh hưởng bão | Theo dõi tin bão, tránh ngập |
| Tháng Chín đến tháng Mười Một | Thu mát, chuyển hanh khô | Dễ chịu nhất, chú ý bụi và gió |
Tháng Mười Hai đến tháng Hai: rét, gió mùa và mưa phùn
Tháng Mười Hai và tháng Một
Đây thường là quãng lạnh nhất năm. Gió mùa đông bắc tràn về từng đợt, mỗi đợt kéo theo vài ngày rét, có đợt rét đậm kéo dài. Ngày hanh thì trời khô, nắng nhạt, sáng sớm và tối gió buốt; ngày âm u thì mưa phùn lất phất cả buổi. Sương mù hay xuất hiện vào sáng sớm ở vùng ven như Gia Lâm, Đông Anh và trên các tuyến đê.
Trên xe máy, cái lạnh thấm nhanh hơn đi bộ vì gió ngược. Cần áo khoác chắn gió, găng tay, khăn ống và giày kín. Dốc lên cầu Nhật Tân, cầu Chương Dương hay đường Thanh Niên ven Hồ Tây thường lộng gió nhất. Sương dày thì bật đèn, giữ khoảng cách xa hơn. Gợi ý mặc gì có trong bài ngày đầu đông gió lạnh về chạy xe mặc gì.
Tháng Hai
Tết Nguyên đán thường rơi vào cuối tháng Một hoặc trong tháng Hai dương lịch. Mấy ngày Tết phố vắng, sau đó đường quanh phủ Tây Hồ đông người đi lễ. Trời vẫn rét nhưng bớt khô, mưa phùn nhiều hơn, và những ngày nồm đầu tiên bắt đầu xen vào.
Tháng Ba và tháng Tư: nồm ẩm, đường trơn rồi ấm dần
Nồm là kiểu thời tiết khó chịu nhất với người đi xe máy ở Hà Nội. Khi gió ẩm thổi về sau đợt lạnh, hơi nước đọng trên mọi bề mặt: sàn nhà, tường và cả mặt đường. Đường nhìn như vừa mưa dù trời không mưa, vạch sơn và nắp cống trơn trượt, kính mũ bảo hiểm mờ hơi nước. Tháng Ba thường còn nồm nhiều; sang tháng Tư trời ấm dần, có ngày nắng đẹp xen với cơn giông đầu mùa, và đây cũng là lúc hoa loa kèn được bày bán dọc phố.
Nên chuẩn bị:
- Phanh sớm, nhẹ tay, tránh đè lên vạch sơn khi ôm cua.
- Lau kính mũ trước khi đi, mang khăn khô trong cốp.
Cách lái trên mặt đường nồm được nói kỹ trong bài chạy xe máy vào ngày nồm.
Tháng Năm đến tháng Tám: nắng nóng và mưa giông
Từ tháng Năm, mùa hè thật sự bắt đầu. Có những đợt nắng nóng kéo dài nhiều ngày, mặt đường nhựa hắt hơi nóng lên người lái, chờ đèn đỏ buổi trưa ở ngã tư Sở hay Kim Mã rất mệt. Tháng Sáu và tháng Bảy thường nóng nhất năm. Đi cùng với nắng là mưa giông: trời đang oi bỗng tối sầm, gió giật mạnh, mưa xối xả một lúc rồi tạnh, hay rơi vào chiều tối.
Nên chuẩn bị:
- Đi sáng sớm hoặc chiều muộn, tránh khoảng giữa trưa.
- Áo chống nắng tay dài, găng tay, khẩu trang và nước uống.
- Áo mưa bộ để sẵn trong cốp, vì áo mưa cánh dơi dễ bay khi gió giật.
- Khi giông kéo đến, tìm chỗ trú chắc chắn, tránh đứng dưới cây to hay biển quảng cáo.
Chọn giờ và chống nắng chi tiết hơn ở bài chạy xe máy ngày nắng gắt tháng Sáu.
Tháng Bảy đến tháng Chín: mùa mưa lớn và bão cần đề phòng
Đây là giai đoạn dễ có mưa lớn kéo dài nhiều giờ, nhất là khi bão hoặc áp thấp nhiệt đới vào ven biển phía Bắc rồi gây mưa diện rộng. Sau những trận như vậy, một số phố trũng, hầm chui và đường gom có thể ngập cục bộ, cây đổ, cành gãy. Đây là lúc cần theo dõi tin thời tiết sát nhất.
Nên hoãn chuyến đi xa khi có tin bão, không cố vượt đoạn ngập không rõ độ sâu, và sau mưa lớn thì tránh bãi ven sông, chân đê, khu đang thi công. Cách xử lý khi gặp ngập có trong bài đi xe máy qua đoạn đường ngập nước.
Tháng Chín và tháng Mười: tháng nào đi xe máy Hà Nội dễ chịu nhất
Nếu hỏi tháng nào đi xe máy Hà Nội dễ chịu, phần đông người sống ở đây sẽ chỉ vào mùa thu. Cuối tháng Chín, nắng dịu dần, buổi sáng bắt đầu có gió heo may mát và khô. Tháng Mười thường được coi là đẹp nhất: trời trong, ít mưa, không nóng không lạnh, hợp để chạy quanh Hồ Tây, lên đê sông Hồng phía Long Biên hay đi ngoại thành trong ngày.
Cần để ý: đây là mùa gặt ở vùng ven, có nơi đốt rơm rạ làm khói che tầm nhìn lúc chiều tối. Gió heo may đầu mùa có thể làm xe chao nhẹ khi qua cầu, xem bài đi xe máy khi gió heo may về.
Tháng Mười Một: hanh khô và đợt lạnh đầu đông
Trời chuyển hanh, không khí khô, môi và da dễ nứt, mặt đường nhiều bụi hơn. Đợt gió mùa đông bắc đầu tiên thường về trong khoảng cuối tháng Mười hoặc tháng Mười Một, có hôm sáng ra đã thấy lạnh hẳn so với hôm trước.
Nên để sẵn trong cốp một áo khoác mỏng chắn gió, khẩu trang chống bụi, son dưỡng môi, và bật đèn sớm khi chiều xuống.
Trước mỗi chuyến đi: xem dự báo chính thức
Lịch trên chỉ cho biết nên chuẩn bị gì. Thời tiết từng ngày cần xem dự báo, ưu tiên nguồn chính thức của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia tại nchmf.gov.vn, nơi đăng dự báo và cảnh báo rét, nắng nóng, giông, bão. Vài thói quen hữu ích:
- Xem dự báo tối hôm trước và xem lại sáng ra trước khi đi.
- Đi ngoại thành hay đi tỉnh thì xem cả dự báo nơi đến.
- Có cảnh báo giông, bão hoặc rét đậm thì dời lịch hay rút ngắn quãng đường.
- Khi nhận xe thuê, kiểm tra cốp có đủ chỗ cho áo mưa và áo khoác không.
Tóm lại, Hà Nội thường dễ chịu nhất cho người đi xe máy vào mùa thu, còn cần chuẩn bị kỹ vào giữa đông, những ngày nồm và giai đoạn mưa bão. Biết trước giúp bạn mang đúng đồ và chọn đúng giờ. Các bài lái xe theo từng kiểu thời tiết nằm trong mục thời tiết và đường sá, còn những kỹ năng khác ở chuyên mục kỹ năng.