Tay lái lắc khi chạy nhanh là lúc đầu xe bỗng dao động qua lại ngoài ý muốn, mỗi nhịp một mạnh hơn, và phản xạ tự nhiên là ghì chặt tay lái hoặc bóp phanh thật gấp. Theo các hướng dẫn an toàn nước ngoài, cả hai thường làm tình hình tệ hơn. Bài này nói thứ tự việc nên làm, những gì cần quan sát sau khi dừng và cách báo tiệm khi bạn đi xe thuê.
Tay lái lắc khi chạy nhanh: cảm giác ra sao và nguồn tin nói gì
Cảm giác thường gặp là đầu xe lắc sang trái rồi sang phải liên tục dù bạn không đánh lái, nhất là khi xe đang ở tốc độ cao nhất của chuyến đi, như trên đường đê thoáng hay đường dài về phía Gia Lâm, Đông Anh. Nó khác với rung đầu lúc mới xuất phát hay đi chậm; bài này chỉ bàn kiểu lắc ở tốc độ cao.
Nguồn tiếng Việt bài tìm được chủ yếu viết về ô tô, hoặc về rung đầu khi mới chạy. Hướng dẫn xử lý lúc xe đang lắc ở tốc độ cao chủ yếu đến từ tài liệu tiếng Anh cho người đi mô tô, như trang văn phòng luật sư, trang tin xe và trang đánh giá xe. Vì vậy phần dưới đây là hướng dẫn an toàn nước ngoài, không phải quy tắc tuyệt đối.
Những yếu tố các nguồn nhắc tới: tải phía sau, lốp, mặt đường, gió
Các nguồn nước ngoài nêu nhiều yếu tố có thể liên quan: lốp mòn hoặc thiếu hơi, bộ phận lái và giảm xóc có vấn đề, mặt đường gồ ghề hay ổ gà, gió ngang, tăng ga hoặc phanh đột ngột, và tải nặng dồn phía sau làm lệch trọng tâm. Bài không kết luận nguyên nhân của một lần lắc cụ thể, và chưa thấy nguồn nào nói riêng về xe máy phổ thông ở Việt Nam.
Luật có hai điểm liên quan đến phía người lái. Điều 12 khoản 2 yêu cầu “tốc độ phù hợp điều kiện của cầu, đường, mật độ giao thông, địa hình, thời tiết”, còn khoản 3 điểm m nhắc “trời mưa, gió, sương, khói, bụi, mặt đường trơn trượt”. Với đồ chở, Điều 33 khoản 3 điểm đ cấm “xếp hàng hóa trên xe quá giới hạn quy định”, và khoản 5 đặt giới hạn về bề ngang, phía sau giá đèo hàng và chiều cao. Điều 33 khoản 1 cho chở một người, trừ một số trường hợp luật nêu; người ngồi sau cũng là tải phía sau.
Nhả ga từ từ, không phanh gấp, không ghì chặt: thứ tự trong vài nhịp đầu
Các nguồn khá thống nhất về những việc dưới đây, dù không nguồn nào hứa là xe sẽ ổn ngay:
-
Giữ hai tay trên ghi đông. Điều 33 khoản 3 điểm d nêu người lái xe máy không được “Buông cả hai tay”.
-
Đừng giằng co với tay lái. Về độ chặt, một nguồn khuyên giữ chắc nhưng không quá chặt, nguồn khác khuyên nới tay; điểm chung là không ghì cứng và không đánh lái ngược để dập cơn lắc.
-
Nhả ga từ từ, đều, không bỏ ga đột ngột. Có ý kiến trên diễn đàn người đi xe khuyên tăng ga; đó là quan điểm cá nhân trái với các hướng dẫn còn lại, nên bài không theo.
-
Không phanh gấp. Theo một số nguồn, phanh gấp dồn trọng lượng về bánh trước và có thể làm lắc mạnh hơn. Chờ xe chậm dần và đầu xe bớt lắc rồi mới giảm tốc thêm bằng phanh nhẹ.
-
Một số nguồn còn khuyên hơi dồn người về phía trước, nhưng chính họ nói cách này không phải lúc nào cũng hiệu quả; người mới không cần cố làm.
-
Khi đầu xe đã hết lắc, báo hiệu rồi tấp vào. Điều 18 khoản 3 điểm a yêu cầu “có tín hiệu báo cho người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ khác biết”, và khoản 5 chỉ cho dừng ở “nơi có lề đường rộng hoặc khu đất ở bên ngoài phần đường xe chạy”. Khoản 4 không cho dừng “Trên cầu, trừ những trường hợp tổ chức giao thông cho phép” hay “Trên đoạn đường cong hoặc gần đầu dốc mà tầm nhìn bị che khuất”.
Sau khi dừng: chỉ quan sát bằng mắt và ghi lại
Đừng đứng sát làn xe chạy. Hãy nhìn thay vì sờ nắn hay sửa:
-
Lốp trước và sau trông có xẹp hơn bình thường, có đinh hay vật lạ cắm không.
-
Đồ chở phía sau có dồn nặng, lệch hay lỏng không; xếp lại cho gọn và trong giới hạn của luật.
-
Có dây, túi hay áo mưa vướng gần bánh trước hoặc tay lái không.
-
Ghi lại lúc lắc xảy ra: vừa tăng ga, khi xe tải vượt qua, sau một chỗ gồ ghề, và lúc ấy xe đang chở gì. Thông tin này giúp tiệm kiểm tra nhanh hơn.
Nếu lốp đã xẹp, bài gặp đoạn đường bị rải đinh nói cách dắt xe ra chỗ rộng, chọn chỗ vá và báo tiệm.
Với xe thuê, đừng tự bơm, tháo, siết hay chỉnh. Nếu đi tiếp thật chậm mà xe vẫn lắc, hãy dừng hẳn, đừng quay lại tốc độ cũ. Điều 9 khoản 8 nằm trong nhóm hành vi bị nghiêm cấm: “Đưa xe cơ giới, xe máy chuyên dùng không bảo đảm quy định của pháp luật về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, phương tiện khác không đủ điều kiện theo quy định của pháp luật để tham gia giao thông đường bộ.” Bài không kết luận xe nào đạt hay không; hãy gọi cửa hàng.
Phòng trước khi đi đường dài, đường đê hoặc chở nặng
Vài thói quen nhẹ nhàng, cũng dựa trên các nguồn trên:
-
Tăng ga dần ở đoạn đầu để cảm nhận xe, thay vì vọt ga.
-
Xếp đồ thấp, gọn, cân hai bên, không treo túi nặng ở một chỗ; hỏi tiệm cách chở đồ và giới hạn trên chiếc xe bạn nhận.
-
Giảm tốc từ xa trước đoạn gồ ghề, hay chỗ gió thoáng như mặt đê nhìn ra bãi sông, theo Điều 12 khoản 2.
-
Không chạy nhanh chỉ vì đường vắng; bài không khuyến khích tốc độ cao.
Báo cửa hàng khi đi xe thuê
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở cửa 09:00–21:00, không giao hay nhận xe ngoài giờ. Nếu xe lắc, hãy gọi 0942467674 trong giờ mở cửa và kể rõ những gì bạn đã ghi lại. Hỗ trợ ngoài giờ, cứu hộ, đổi xe hay chi phí kiểm tra nên hỏi và xác nhận trực tiếp trước khi thuê.
Tóm lại
Giữ hai tay trên ghi đông, không giằng co, nhả ga từ từ, không phanh gấp, rồi tấp vào nơi an toàn. Các tình huống khác nằm trong mục tình huống giao thông, nền tảng ở kỹ năng lái cơ bản và chuyên mục kỹ năng. Cần thuê xe thì xem mục thuê xe hoặc trang liên hệ.
Điều luật trích ở trên lấy từ văn bản hợp nhất Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, không thay thế huấn luyện hoặc tư vấn chuyên môn.